blog | werkgroep caraïbische letteren
0
 

Zending en zaken, missie en ontwikkeling

door Els Moor

 

Het grote gebouw van de firma C. Kersten & Co. NV stond al een tijd leeg, toen de internationale Moravian Church Foudation (MCF) het stiekem verkocht voor elf miljoen US-dollar aan een groep Chinese ondernemers. Het hele bedrag zal op 1 juli aanstaande binnen moeten zijn. Tot die datum is er misschien nog een heel kleine kans dat de verkoop niet doorgaat.
Daarvoor ijvert een actiegroep van Surinaamse ebg-ers.

Kersten hoofdwinkel 1911

De hoofdwinkel van Kersten in 1911

De actiegroep organiseerde in Paramaribo enkele protestmarsen rond het gebouw met leuzen om ‘Gods genade’ af te smeken. Twee van de leden reisden zelfs met de preses naar Tanzania om het uniteitsbestuur van de ebg medestander te maken van hun doel om de verkoop tegen te houden. Deze missie had geen resultaat. De beheerder, MCF, die jarenlang profiteerde van de winsten van Kersten, en die winsten in andere ebg-kerken over de hele wereld investeerde, houdt voet bij stuk in verband met de verkoop. De actiegroep wil het pand van de firma Kersten behouden omdat het historisch erfgoed van de ebg is met religieuze, emotionele en culturele waarde. Het warenhuis bestaat immers al sinds 1768 en zou in 2018 tweeënhalve eeuw achter de rug hebben met voor- en tegenspoed. Die werd steeds weer overwonnen, vooral vanwege de samenwerking van de firma met het kerkgenootschap, de evangelische broedergemeente.

 

Binnen de ebg zijn zending en godsdienst hecht verbonden met zaken doen. Een kerkgenootschap moet zichzelf financieel kunnen redden. Hierin volgt de ebg het principe van de apostel Paulus, een van de eerste leiders van de christelijke kerk. De paulinische visie, die ervan uitgaat dat materiële en geestelijke arbeid samen moeten gaan, zodat de geestelijke arbeid via de zakelijke kan draaien.
Vanaf het begin van de achttiende eeuw begonnen de hernhutters zich vanuit Europa, vooral Duitsland, over de wereld te verspreiden. In 1734 arriveerde het eerste groepje in Suriname en vanaf dat begin hebben de zendelingen gewerkt vanuit die paulinische visie.

Zaken zending en bezinning

Albert Helman/Lou Lichtveld (1903-1996) schreef er in opdracht van de ebg een boek over dat verscheen in 1968, toen de firma C. Kersten & Co. NV tweehonderd jaar bestond. Het boek heeft als titel: Zaken, zending en bezinning, en als ondertitel De Romantische Kroniek van een Tweehonderdjarige Surinaamse Firma. Het zakelijk samengaan tussen kerk en bedrijf, is dat ‘romantisch’? Zelf zegt Helman daarover in het eerste hoofdstuk (p. 7): ‘Daarom zou het jammer geweest zijn de zakelijke kroniek van deze onderneming niet tot een ietwat romantisch verhaal uit te werken; tot een geschiedenis, waarin ook mensen en karakters en menselijke conflicten meespelen.’ Dit onderscheidt het boek van andere zakelijke kronieken. Het geeft een gedetailleerd beeld van de geschiedenis van de firma Kersten binnen die van de ebg en van het geheel binnen de geschiedenis van Suriname. In de eerste hoofdstukken wordt de geschiedenis van het christendom beschreven, hoe het zich vanuit Rome verspreidde over alle landen van het Romeinse rijk, verder naar de middeleeuwen en later het ontstaan van christelijke afsplitsingen door de reformatie en uiteraard de geschiedenis van de hernhutters. Verderop komt ook de zending naar het nieuwe werelddeel, Amerika, en naar Suriname aan de orde. Veel wantoestanden en ruzies waren er, vaak ook om geld! De groei van de zakenwereld van de Moravische broeders in ons land is boeiend, van plantages en her en der winkeltjes tot de firma Kersten, die pas echt van de grond begon te komen onder leiding van de man wiens naam de firma kreeg: Christoph Kersten, die op 34-jarige leeftijd naar Suriname kwam. De firma Kersten bestond aanvankelijk uit een kleermakerij en een bakkerij. In de loop van de twee eeuwen is dat steeds meer geworden. Binnen de werkwijze van die tijd hielden de hernhutters ook slaven die het grote werk deden!

 

Alle wereldcrises heeft de firma Kersten doorstaan en dat is een grote verdienste, hoofdzakelijk dankzij het paulinisme. Zaken, zending en bezinning geeft een goed beeld van de ontwikkeling van de ebg samen met de firma Kersten (later zijn godsdienstige en zakenfuncties gescheiden) en van het leven in Suriname tijdens deze twee eeuwen. Het samengaan van godsdienst met zaken, zelfredzaamheid op financieel gebied, is het belangrijkste thema.

Heleen Westerman

Heleen Westerman

Hierin lijkt dit boek enigszins op een boek dat de afgelopen week verscheen, Het gras groeit niet harder, door eraan te trekken, 45 jaar Ontwikkelingswerk in Suriname door de Pater Ahlbrinck Stichting, geschreven door Heleen Westerman in opdracht van de Pater Ahlbrinck Stichting (PAS). Ook hier speelt het jaar 1968 een belangrijke rol. Toen werd de PAS opgericht, een r.-k stichting die als doel heeft de ontwikkeling van de bewoners van het binnenland te bevorderen. In 1968 begonnen de activiteiten met het uit het communicatieve isolement halen van de dorpen door radio- en transportmogelijkheden. Het boek heeft drie delen, een over de ontwikkeling van de organisatie zelf, een over de methodiek van ontwikkelingswerk en een over de thema’s die een grote rol speelden bij het werk van de PAS. In juli zullen we dit boek dat er met zijn vele foto’s en overzichtelijke schema’s aantrekkelijk uitziet, uitgebreid bespreken. Net als het boek over de firma Kersten geeft het aan hoe geloof en in dit geval ontwikkeling samen kunnen gaan.
Albert Helman: Zaken, zending en bezinning. De Romantische Kroniek van een Tweehonderdjarige Surinaamse Firma. Paramaribo: C. Kersten & CO. NV, 1968
Heleen Westerman: Het gras groeit niet harder, door eraan te trekken, 45 jaar Ontwikkelingswerk in Suriname door de Pater Ahlbrinck Stichting, grafische vormgeving Mirella Klas. Paramaribo: Leo Victor, 2013. ISBN 978-99914-7-224-9

Your comment please...

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter