We geven ze altijd een lichtpuntje mee
Tekst en foto’s: Mineke de Vries
Nog steeds raken veel jongeren van Antilliaanse en Arubaanse afkomst buiten spel in de Nederlandse samenleving. Omdat werkloosheid één van de belangrijkste oorzaken hiervan is, is het begeleiden in zowel opleiding als werk de pijler waarop De Jonge Krijger zich richt. Deze organisatie, die zich al tien jaar met hart en ziel inzet voor kansarme jongeren, wil het gat vullen tussen het idealisme van overheid, gemeente en bedrijfsleven en het realisme van de dagelijkse praktijk.
“We hebben allerlei jongeren, velen hebben zware – veelal psychische – problemen, maar er zijn er ook die gewoon geen kennis hebben van de samenleving hier: wat is een BurgerServiceNummer, hoe kom je aan een huis, opleiding, studiefinanciering. En hebben ze geen informatie, zie je ze al snel vervallen in schulden. Veel Antilliaanse jongeren komen onvoorbereid en nietsvermoedend van wat er op ze afkomt naar Nederland. Ze hebben geld gespaard om een opleiding te doen, maar dat geld is zo op. Als wij ze naar werk kunnen begeleiden, is veelal het probleem opgelost.” Dat zijn de woorden van de Curaçaose Marie Claire de Pool, die sinds een aantal jaren jongeren begeleidt in het zoeken naar werk of opleiding vanuit De Jonge Krijger. Het gaat om jongeren tussen de 16 en 27 jaar, die voortijdig hun school of opleiding verlaten.
Ondernemen op Curaçao
“Zo zijn we een project Onderneem je toekomst gestart, waarbij we jongeren stimuleren hun eigen bedrijf op te zetten.” Het is een training waarin persoonlijke ontwikkeling centraal staat: jongeren leren verantwoordelijkheid te nemen voor hun toekomst, krijgen inzicht in eigen talenten en leren hoe ze aan de slag kunnen om doelen te bereiken. In een aantal dagen krijgen ze de basisbeginselen van ondernemerschap: netwerken, communicatie, presentatie, financiën en marktwerking, uitmondend in hun eigen toekomst- of businessplan.
“Dit kant en klare project hebben we overigens vorig jaar ook op Curaçao aangeboden. Helaas mochten we het daar niet zelf geven, maar men is er wel mee aan de gang gegaan. Natuurlijk fijn dat er wat mee gedaan is, maar voor ons jammer dat er heel iets anders van is gemaakt.” Volgens De Pool is het sowieso lastig inzicht te krijgen in wat er van de grond komt op Curaçao. “Ik weet dat er giften zijn gedaan voor projecten om de jongerenproblematiek op Curaçao op te lossen, maar waar en hoe dat geld is besteed is vanuit ons moeilijk te achterhalen. We gaan ervanuit dat Curaçao met ons de noodzaak onderstreept dat deze bedragen gezien de vreselijke armoede op het eiland ten goede komen aan deze kwetsbare doelgroep waarvoor het is bedoeld. “We moeten ons terdege realiseren dat er op Banda’bou niet eens geld is om Nederlandse les te geven. En er is geen twijfel over mogelijk dat vervolgens in Nederland een probleem ontstaat: hebben ze de taal niet onder de knie, wordt het gewoon niks.” Dit is één van de redenen waarom De Jonge Krijger momenteel bezig is sponsoren te werven om alsnog een Onderneem je toekomst training op Curaçao mogelijk te maken. “Jongeren daar die ondernemer willen worden, die geen werk of scholing hebben, maar ook diegenen die graag een toekomst in Nederland willen opbouwen, willen we inspireren en daarbij helpen.”
TAS
De Pool begeleidt jongeren naar werk of een passende opleiding vanuit de Trajectbegeleiding Antilliaanse en Arubaanse Schooluitvallers (TAS), een project gefinancierd door de gemeente Capelle, net onder Rotterdam. In drie wijken in Capelle wonen vooral veel Antilliaanse jongeren die buiten de boot vallen, aldus De Pool. “En juist in de huidige economische crisis worden het alleen maar meer. Er zijn momenteel maar liefst 137.000 jongeren werkloos. Met 15,7 procent jeugdwerkloosheid is dat twee keer zo hoog als de totale werkloosheid.” De afschaffing van het doelgroepenbeleid vorig jaar leidde tot onzekerheid over de voortgang van TAS. “Uiteindelijk konden we gelukkig doorgaan, zij het op een iets gewijzigde manier. De naam TAS bleef, maar staat nu voor Trajectbegeleiding Arbeid en Scholing. Wat veranderde, is dat de doelgroep is uitgebreid naar alle jongeren, maar in de praktijk komt het erop neer dat met name de Antillianen en Arubaanse jongeren hun weg erheen vinden.” Voor Marie Claire de Pool zelf was het eind 2013 een vervelende situatie toen nog niet duidelijk of het traject doorgang vond en of ze haar baan zodoende kon behouden. “Ik ben er drie maanden uitgeweest, maar ben ontzettend blij dat ik sinds 1 april weer op mijn oude stek zit. Je valt er snel weer in, ik ben namelijk voor veel Antillianen een bekend gezicht en ik word alweer de hele dag door gebeld door moeders van Antilliaanse jongens en meiden of door henzelf.”
De straat op
De Jonge Krijger ontstond elf jaar geleden uit een initiatief van Liesbeth de Boer. Vanuit individuele beroepskeuzebegeleiding voor Antilliaanse jongeren die moeilijk konden kiezen werden langzaamaan steeds meer activiteiten georganiseerd. Het kleinschalige initiatief werd een projectbureau, wat prima aansloot bij het beleid van de gemeente Capelle dat zich actief richtte op Antillianen. “In eerste instantie gingen ze de straat op om Antilliaanse jongeren te zoeken die niet naar school gingen.” De Pool geeft aan waarom het vaak juist deze doelgroep is die strandt: “Naast het niet goed voorbereid zijn, wat ik eerder noemde is er vaak geen ideale thuissituatie. Daarnaast is er de taalkwestie. Ze zijn onzeker over de taal en schamen zich daarvoor. Daarom doen ze of ze het begrijpen maar ze verstaan het gewoon niet en begrijpen de afspraken niet. Verder zijn er veel vooroordelen vanuit scholen en werkgevers, waar we tegenaan lopen.”
Het ondersteunen van jongeren met werk en scholing houdt ook in dat De Jonge Krijger contracten sluit met maatschappelijk ondernemers om zoveel mogelijk jongeren onder te brengen om uiteindelijk een betere toekomst tegemoet te gaan. “Sinds kort worden we ondersteund door het Eropaf team in Capelle, een initiatief van de maatschappelijke hulpverlening, die bijvoorbeeld op jongeren afgaan die geen adres hebben. Want als ze geen adres hebben, mogen wij ze geen hulp aanbieden. We zijn dus erg blij met het Eropaf team.”
Koppen bij elkaar
De Pool heeft er veel voordeel van dat ze zelf van Curaçaose afkomst is. “Ik kan Papiaments met ze praten en ik ken natuurlijk hun cultuur en achtergrond.” Ondanks dat zij in Amsterdam werd geboren, zijn haar ouders van Curaçao en groeide ze daar ook op. Moeder werkte als beroepskeuzebegeleider op Curaçao, vader zat in de scheepvaart, vervoerde goederen van en naar Bonaire. Het gezin verhuisde van de Churchillweg naar de Snipweg in Mahaai. “Ook woonde ik een deel van mijn jeugd bij oma, ik werkte mee in hun vleeswarenfabriek Dieudonné aan de Pietermaaiweg, en speelde daar veel op straat met de jongeren van Pietermaai. In Nederland woonden we in Spijkenisse en Lelystad, tussen Antillianen in moeilijke omstandigheden.” Ze zet zich nu in voor vastgelopen mensen van haar eiland, wat overigens in de familie zit: ook haar moeder steunt Antillianen vanuit de door haar opgezette Stichting Antilianen Beraad. “Als ze van haar baan in het onderwijs thuiskomt, staat de telefoon werkelijk roodgloeiend: zij ontfermt zich over Antillianen die zich geen raad meer weten, echt zware gevallen. Ook zij loopt ertegenaan dat veel mensen geen idee hebben waar en hoe ze dingen moeten aanpakken. Soms is alleen maar even die helpende hand nodig om hen de weg te wijzen.” Wat echt noodzakelijk is, volgens De Pool, is dat de maatschappelijke hulpverlening bij elkaar gebracht moet worden. “Er moeten evenementen en programma’s komen die de weg wijzen, er is genoeg aan hulpverlening maar het is te versnipperd. Er wordt veel te weinig samengewerkt, de koppen moeten echt bij elkaar.”
Quarantainegebouw
Marie Claire de Pool besloot haar opleiding Sociaal Pedagogisch Werk niet af te maken om met haar vader terug naar Curaçao te gaan, waar ze in het Quarantainegebouw bij fort Beekenburg een horecaonderneming wilden starten. “Vanuit het fort vertrokken vroeger boten om werklui ter goedkeuring verder te laten varen. De nonnen wasten de werklui en beoordeelden hen op hun gezondheid. Mijn uit Libanon afkomstige overgroot-opa ontmoette daar mijn Indiaanse Venezolaanse overgroot0oma, die daar werkte, waarmee onze familiegeschiedenis begint. We hebben dus wat met het Quarantainegebouw.” Helaas overleed haar vader kort na aankomst en Mare Claire zocht werk op Curaçao als makelaar – “iedereen is daar makelaar, daar hoef je namelijk geen diploma’s voor te hebben” – en werd activity coördinator bij het Marriott hotel. Ze volgde tevens de opleiding sportmasseur en zette een eigen bedrijfje op. “Maar mijn lichaam begon het te voelen, ik bouwde ook geen pensioen op.” Ze koos ervoor terug te gaan naar Nederland, waar ze de opleiding Jeugdzorg deed en direct daarna bij De Jonge Krijger aan de slag kon.
Op spoor zetten
“Ik werk hier met zoveel plezier en het is mooi daadwerkelijk met mensen aan hun toekomst te werken.” De Pool legt uit hoe het in zijn werk gaat bij De Jonge Krijger, die haar werkzaamheden uitvoert vanuit fondsen die hen ondersteunen, een potje van sociale zaken en wat gemeentegelden. Na het intakegesprek waarin we een vertrouwensband opbouwen en de uitdagingen en belemmeringen bespreken wordt gekeken welk traject het beste bij de jongere past. Als hij al weet welke richting hij op wil, krijgt hij vooral hulp bij praktische zaken. Het kan ook zijn dat hij gedurende drie weken gaat deelnemen aan de Krijgeracademie: hier worden lessen gegeven in zelfontplooiing, sollicitatietrainingen etcetera. Hebben ze dan nog geen idee wat ze willen, volgt een beroepskeuzezedag. Want het gaat erom dat je blij naar je werk gaat en met een blij hart weer terugkomt. Na de drie weken komen ze terug bij mij en gaan we solliciteren, netwerken of een opleiding zoeken. Nadat het doel is bereikt bieden we natuurlijk ook nazorg en nemen na drie maanden weer contact op, ook met hun mentor of werkgever. Als alles goed gaat en ze zitten op een goed spoor, laten wij ze los.”
De Jonge Krijger krijgt de namen door van instanties die schoolverlaters registreert, van de gemeente, het maatschappelijk werk of vanuit het Regionaal Meldpunt en Coördinatiepunt Schoolverlaters. “Maar ook flyeren we zelf bij buurthuizen en jongerencentra. Verder doen we brieven uit en bezoeken mensen soms thuis.”
Vorig jaar waren er zevenhonderd Antilliaanse jongeren in Capelle aan de IJssel , van wie een groot deel werd geholpen door de Jonge Krijger. “We geven ze hoe dan ook altijd een lichtpuntje mee. Naast de begeleiding in Nederland wijzen we ze ook altijd op mogelijkheden om op Curaçao wat te beginnen. Op die manier help je ook Curaçao weer omhoog.”
RSS
Facebook
Twitter
