Vergeten verhalen: hoe Den Bosch verbonden was met slavernij en kolonialisme
Wie denkt dat slavernij een verre, exotische realiteit was, zal na het lezen van *Vergeten verhalen* anders oordelen. Dit boek legt met precisie bloot hoe ’s-Hertogenbosch, een stad die vaak buiten het koloniale debat bleef, eeuwenlang verweven was met slavernij en kolonialisme. Niet als voetnoot, maar als onderdeel van een economisch en sociaal systeem dat zich uitstrekte van de straten van Den Bosch tot de plantages in Suriname en de specerijeneilanden in Azië.
HET BOEK EN ZIJN OPZET
Het werk van Dries Lyna, Kim Lempereur en Joris Martens is voortgekomen uit een onderzoeksproject in opdracht van de gemeente ’s-Hertogenbosch. Wat begon als een verkenning van bestuurlijke betrokkenheid, groeide uit tot een meeslepende reconstructie van persoonlijke levens: Filippina Fortuijn, Alexander van Geneve en Constantia van Bougies – mensen die ooit tot slaaf waren gemaakt en in de achttiende eeuw door de Bossche straten liepen.
ECONOMISCHE VERWEVENHEID
Het boek toont hoe de stad fungeerde als doorvoerhaven voor koloniale waren: koffie, suiker, katoen en tabak stroomden via de Brede Haven naar het achterland. Handelsfirma’s zoals Van Lanschot verdienden fortuinen aan deze producten, die vrijwel altijd met dwangarbeid waren geproduceerd.
BREDE CONTEXT: EEN NATIONALE BEWEGING
Dit onderzoek staat niet op zichzelf. De afgelopen jaren verschenen vergelijkbare studies over het slavernijverleden van steden als Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Arnhem, Nijmegen, Delft en Tilburg. Ook Helmond en Eindhoven hebben inmiddels publicaties, en nieuwe projecten zijn in voorbereiding in onder meer Deventer en Haarlem. Deze golf van onderzoek laat zien dat de koloniale erfenis niet beperkt bleef tot de grote havensteden, maar diep doordrong in het sociale en economische weefsel van heel Nederland.
WAT MAAKT DIT BOEK BIJZONDER?
Wat *Vergeten verhalen* onderscheidt, is de combinatie van microgeschiedenis en structurele analyse. Het boek vertelt niet alleen over de investeringen van Bossche regenten in Surinaamse plantages of hun carrières in de VOC en WIC, maar ook over de mensen die door deze systemen werden ontmenselijkt.
CONCLUSIE
De schrijfstijl is toegankelijk, rijk geïllustreerd en stevig onderbouwd met bronnen. Daarmee is het boek niet alleen een bijdrage aan de wetenschap, maar ook een uitnodiging tot maatschappelijke reflectie.
PRAKTISCHE INFORMATIE
Titel: Vergeten verhalen. Slavernij en de koloniale ketens van ’s-Hertogenbosch
Auteurs: Dries Lyna, Kim Lempereur & Joris Martens
Uitgever: Radboud University Press, 2025
ISBN: 978-94-6515-157-1
Open Access: Gratis te downloaden via https://doi.org/10.54195/xuvn9127
RSS
Facebook
Twitter
