blog | werkgroep caraïbische letteren

Thula, de sabaku

door Jerry Dewnarain

We hebben een uitgebreide kinderliteratuur, net zo jong als de jeugdigen zelf. We torsen niet die zware last van een lang en moeilijk literair verleden. Onze eigen Surinaamse literatuur is ongeveer zestig jaar oud en heeft veel te bieden, terwijl de wereldliteratuur aan onze voeten ligt. Door middel van internationale literaire festivals en kinderboekenfestivals van de Stichting Projecten PCOS wordt de aandacht steeds gevestigd op leesplezier voor kinderen. Ook wordt er veel in eigen beheer uitgegeven of door tussenkomst van bekende organisaties. Thula van Ineke Oudekerk is een voorbeeld. Haar boekje is onlangs gerealiseerd met financiële steun van Suriname Conservation Foundation en bezorgd door uitgeverij Henin in Paramaribo.

Ouderkerk Thula_voorkant
Volgens Wikipedia is Suriname Conservation Foundation (SCF) een Surinaamse beschermingsorganisatie. Suriname is een land waar de biodiversiteit onder grote druk staat onder andere door boskap en goudmijnen. Ter bescherming van de biodiversiteit heeft Conservation International Suriname in samenwerking met de Surinaamse regering in 2000 de SCF opgericht. Om dit doel te halen, richt SCF zich onder meer op het beheer van natuurreservaten, natuurbehoud buiten reservaten, duurzaamheidsprojecten, observatie, training, onderzoek en Natuur- en Milieu-Educatie (NME). Dit betreft alle leeractiviteiten met betrekking tot een leefbaar en duurzaam natuurlijk milieu.
Tegen deze achtergrond bespreek ik Thula. Dit kinderboek heeft niets te maken met het boek Tula, een slaaf op de plantage Kenepa in Curaçao die strijdt voor zijn vrijheid, geschreven door Jeroen Leinders. Thula is mooi vormgegeven, met prachtige illustraties van Ginoh Soerodimedjo, die ook voor andere kinderboekenschrijvers heeft getekend. Vooral de omslagtekening van de sabaku met haar gele poten is schitterend.

NG n41_audun-wigen

Oudekerk snijdt in dit boek geen nieuwe thematiek aan. Al eerder zijn kinderboeken verschenen waarin het milieu en het landschap een belangrijke rol spelen. Maar het is wel fijn dat er middels kinderboeken zoals Thula aandacht wordt besteed aan het beschermen van de natuur, van dieren. Natuurlijk weten de kinderen ook van de goede en mooie projecten ter bescherming van bedreigde diersoorten. Bijvoorbeeld onze zeeschildpadden. En het werk van Monique Pool kennen de kinderen ook: de bescherming van de luiaards, of van dolfijnen in de monding van de Surinamerivier.

dolfijn surinamerivier

Een dolfijn in de monding van de Surinamerivier

 

Met huisdieren zoals de hondjes in het boek Teddy en Beertje van Nowilia Tawjoeram-Sabajo, is er veel meer en intenser contact dan met dieren in de natuur, zoals Korkori, de jonge rode ibis in Korkori en het geheim van de Parwa van Ans Lieveld-Steffens. Beide boeken kwamen uit in 2013. Een ander voorbeeld is Natasia Agard die aandacht besteedde aan de vervuiling van water door goudzoekers in haar boek Avontuur aan de grote rivier (2008).
Thula, een jonge sabaku, is de hoofdfiguur van het verhaal. Man en Pop Sabaku zijn de ouders. Pop Sabaku zat haar enige ei te broeden in een parwaboom. Ze raakte ongeduldig. Ze kon niet wachten tot haar eerste en enige ei uitgebroed was. Haar buurvrouw, mevrouw Blaw Sabaku, hielp Pop met tips over het uitkomen van haar ei. Ineens hoorde moeder Sabaku een zacht getik. ‘Ze legde haar oor heel dicht tegen het ei aan. Ja, het was echt waar. Haar jong wilde naar buiten’ (p. 7). Pop kon niet langer op het grote moment wachten. Man Sabaku was niet thuis dus riep Pop naar haar buurvrouw. ‘Mevrouw Blaw, ik hoor wat, ik geloof dat mijn jong ook geboren gaat worden. Zal ik hem helpen en de schaal kapotmaken?’ Mevrouw Blaw riep terug: ‘Nee, niet doen hoor buurvrouw, dat is niet goed. U moet wachten tot hij zelf sterk genoeg is om naar buiten te komen.’ Mevrouw Sabaku luisterde nog een poosje heel goed of ze het zachte tikken nog steeds hoorde. En ja hoor …’ (p. 8). Intussen kwam Man Sabaku thuis en samen keken ze toe hoe hun kleintje, Thula, uit het ei kroop. Thula was het enige kind van de familie Sabaku. Zij groeide snel, want ze had voldoende te eten. Gauw kreeg zij veertjes en zij verveelde van het lange groeiproces. Zij wilde leren vliegen en de wereld bewonderen. Maar deze wereld zit vol gevaren en de auteur voert de lezer via Thula mee in deze gevaarlijke wereld. Een van de grootste gevaren is de mens. Zo wist Thula dat haar afootje eens door twee jagers was gepakt, toen ze uit haar nest viel. Het lijkt alsof Thula hetzelfde lot is beschoren: Thula wilde vliegen … maar ze mocht niet van haar ouders.

Ineke Oudekerk

Ineke Oudekerk met kleindochter Amante

 

 

Op een dag was ze ongehoorzaam en vloog uit het nest toen haar ouders niet thuis waren. Maar het vliegen vermoeide en de jonge vogel streek neer op een takje, viel in slaap en belandde in de modder. Thula zakte diep in de bruine blubber en kon er niet uit… Zo maakte deze witte reiger kennis met de wereld vol gevaren om haar heen…. De ruimte in het verhaal zijn de parwabossen ergens aan de rand van de Commewijnerivier.

Jerry Dewnarain3

Jerry Dewnarain

 

De vlotte schrijfstijl maakt dat de lezer het boek gauw uitleest. Bij spannende fragmenten is er een daarbij horende prachtige tekening die het verhaal uitbeeldt. Thula is qua uitvoering en inhoud een mooi boek dat zeker een plaats moet krijgen op lagere scholen. Het is een goed initiatief dat er binnen de kinder- en jeugdliteratuur aandacht besteed wordt aan dierenbescherming en aan problemen binnen onze rijke natuur. Met goede boeken over deze onderwerpen, ook leuk en spannend, kunnen we onze jeugd bewustmaken!
Ineke Oudekerk: Thula, illustraties van Ginoh Soerodimedjo. Paramaribo: uitgeverij Henin Services, 2015. ISBN 978-99914-7-279-9

Your comment please...

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter