blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Wols Frits

Vlaams/Nederlandse vertelweek 17 tot 25 januari 2015

In december van 2012 organiseerde de bibliotheek van Herzele (in 2014 uitgeroepen tot beste bibliotheek van Vlaanderen en Brussel) samen met enkele mensen uit de professionele Vertelsector het eerste Vlaamse Vertelsymposium. Uit deze boeiende studiedag ontwikkelde zich de idee om een Vertelweek te organiseren. read on…

Top-3 storytellers in Tori Oso

Guillaume Pool. Foto © Romeo Haas

Op woensdag 29 januari vertelt de Top 3 van de Tori Battle 2013 verhalen in Tori Oso. Het gaat om Guillaume Pool, Jorobodjie en Frits Wols.

Guillaume Pool is bibliotheekhouder van Buku Tori, vertelkunstenaar en verteldocent op het Instituut voor de Opleiding van Leraren  (IOL). Hij heeft dit jaar een bijzonder druk vertelprogramma, want na 29 januari volgen o.a. nog een avond vol liefdesverhalen op 14 februari en verhalen over draken en slangen in maart. Ook participeert hij in het verteljaar van S’77.

Jorobodjie (piai) is een spirituele verteller. In het dagelijks leven is hij als pedagoog verbonden aan het IOL.

Frits Wols
Frits Wols, ex-voorzitter van S’77 ontdekte zijn verteltalent in familiesfeer, toen mensen hun eten vergaten terwijl ze  naar zijn verhalen luisterden. Hij zal vertellen in het Sranan en Nederlands. Tori Battle fans die nieuwsgierig zijn naar de afloop van het verhaal dat hij door tijdgebrek  niet kon afmaken tijdens de Tori Battle 2013 worden uitgenodigd om op 29 januari te komen luisteren. Basja Rankin zorgt op deze avond voor een muzikaal intermezzo.

[Mededeling Schrijversgroep ‘77]

Flashnieuws Schrijversgroep ’77

14 januari – Skrifiman Taki op SRS om 21.00u. Een terugblik op 2013 en vooruitblik op 2014 door enkele prominente S77’ers.
15 januari – Trefossalezing door mevr. dr. Lila Gobardhan Rambocus. U kunt een uitnodigingskaart bij mij ophalen, als u wilt gaan. Inloop is om 19.30u. Plaats Self Reliance Tower.
Lila Gobardhan-Rambocus (hier aan de Zeedijk in Nickerie) houdt de Trefossalezing.
Foto © Michiel van Kempen
16 januari – presentatie ‘Ode aan Lise’, Een in memoriam van Elizabeth Burke. Geschreven door Irene Welles. YWCA. 19.30u inloop en van 20.00-21.00 presentatie.
29 januari – Tori Oso avond met de Top 3 van de Tori Battle. Guillaume Pool, Jorobodjie en Frits Wols. Aanvang 20.00u
1 februari – Een dag vol schrijfplezier. All-in schrijfworkshop. Opgave en info bij Arlette Codfried. 401543 of 8764449
3-5 februari – Kinderboekenfestival Nickerie
26 februari; Algemene Ledenvergadering S’77
Verder ook attentie dat inzendingen voor Write Now al mogelijk zijn. Zie de Write Now website. www.writenow.nu

Houten stad Paramaribo volgens Unesco te vervallen – Frits Wols

Te veel van de karakteristieke houten gebouwen in de historische binnenstad van Paramaribo zijn in vervallen staat. De cultuurorganisatie van de VN, Unesco, dreigt de binnenstad daarom van de Werelderfgoedlijst af te halen.
De toerismesector van Suriname waarschuwt de eigen overheid voor de gevolgen. Volgens Ernie de Vries, voorzitter van de Tourism Union Of the Republic of Suriname (TOURS), is het voor het toerisme van groot belang dat de binnenstad uit de koloniale tijd op de Werelderfgoedlijst blijft staan. Suriname heeft verder geen internationaal bekende gebouwen van allure waar toeristen op afkomen, aldus de voorzitter.
Toren van Pisa
”Wij hebben in Suriname geen toren van Pisa of een Vrijheidsbeeld of andere interessante zaken op het gebied van erfgoed. En die gaan we ook niet krijgen ook. Daarom is die Unesco-status zo belangrijk. Het wekt positieve gevoelens bij de toeristen’’, licht De Vries toe.
De Surinaamse overheid heeft van de Unesco twee maanden de tijd gekregen om een aantal aanbevelingen van uit te voeren. Volgens Stanley Sidoel, directeur Cultuur van het ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling, zal Suriname er alles aan doen om de status te behouden.
”We hebben nota genomen van de aanbevelingen en we gaan er serieus mee om. Dat hebben we ook aan het Unesco Werelderfgoedcomité laten weten’’, aldus Sidoel.
[van Nu.nl, 5 november 2013]
De historische binnenstad
door Frits Wols
Onze binnenstad is al enkele jaren door de UNESCO opgenomen op de werelderfgoed lijst. Wij hebben dus de eer als een van de weinige Zuidamerikaanse landen door de hele wereld te zijn erkend als een unieke culturele bezienswaardigheid. Vele landen proberen al jaren in aanmerking te komen voor deze eer en de meeste is het niet gelukt. De UNESCO, de VN-organisatie voor Onderwijs, Wetenschappen, Cultuur en Communicatie vertegenwoordigt wereldwijd wetenschappers op elk van deze gebieden en is een gerespecteerd orgaan waarvan de leden tweejaarlijks bij elkaar komen op de Algemene Ledenvergadering in Parijs. Daar wordt gedebateerd over allerhande zaken. In ons geval over de ontwikkeling van de culturele rijkdommen van de mensheid.

 

Sommige overheden en organisaties menen vaak dat een cultureel object in hun land in aanmerking dient te komen voor plaatsing op de werelderfgoedlijst omdat ze beseffen wat de waarde hiervan is. Een enkele keer lukt het hen via zwaar lobbywerk lidlanden te bewegen hun zaak te ondersteunen en kunnen de eerste stappen gezet worden tot het indienen van een aanvraag. Het is een moeizame weg die gevolgd moet worden en Suriname is er in geslaagd als een van de gelukkige Zuidamerikaanse landen  een plaats te veroveren op deze lijst.
Er zijn vele voordelen verbonden aan de plaatsing op de lijst. De hele wereld schijnt plotseling te ontdekken dat er een Suriname bestaat met een unieke binnenstad. Niet alleen cultuurliefhebbers komen erop af, ook gewone toeristen die uit nieuwsgierigheid het ticket naar Suriname betalen. Maar daarvoor moet er natuurlijk wat promotiewerk geschieden wat onder andere aan onze diplomaten is toevertrouwd.
Als we nu enkele jaren verder zijn en de binnenstad een fraaier aangezicht menen te moeten geven door veranderingen aan te brengen die appelleren aan de smaak van de overheid, merken wij dat de UNESCO deze veranderingen niet erg apprecieert. Onder andere zou er geen toestemming gevraagd zijn aan deze organisatie. En alsof het nog niet genoeg is, komt er een rapport over de staat van de binnenstad (lees: de oude historische panden) dat niet erg vlijend is. Wij worden bovendien herinnerd aan de criteria waaraan voldaan moest worden toen wij de aanvraag indienden. Gevolg: Ons land loopt het gevaar van de werelderfgoedlijst te worden afgevoerd. Op zich is dit voor de gewone man van de straat geen probleem. Wij hebben immers “ons ding” en als we geen geld hebben om de panden te verwennen met een reparatie hier en een kleurtje daar dan is het ons probleem en dan moeten anderen zich niet te veel mee inlaten.
De andere kant van de medaille is dat wij niet genoeg beseffen wat het betekent een object uit ons land te zien veranderen in een stuk bezit niet alleen van ons maar van de hele wereld. Wij moeten het object zien als een geestelijke die zodra hij gewijd is geen familie meer heeft: zijn familie is de hele kerkgemeenschap die aan zijn zorg is toevertrouwd. Het klinkt allemaal zo dramatisch en emotioneel maar wat ik probeer te doen is  de gemeenschap te wijzen op de plicht die nu op onze schouders rust, nu wij behoren tot de groep uitverkorenen die deel uitmaakt van een wereldschat die wij hebben geërfd van onze voorouders hetzij de koloniale heersers hetzij van de donkergekleurde mens uit o.a. Afrika.
Ik doe een hartstochtelijk beroep op de eigenaren van de verwaarloosde panden in de binnenstad alsook op de overheid  en betrokken organisaties om alles in het werk te stellen deze culturele rijkdom te behouden en te onderhouden volgens de richtlijnen van de cultuurkenners en cultuurliefhebbers over de gehele wereld. Laten wij het nageslacht niet opgescheept laten zitten met de “hebi” dat wij een unieke plaats in de wereld hebben verloren door onverschilligheid of koppigheid.
[van de site van Schrijversgroep ’77; spelfouten verbeterd]

Tori battle in nieuw jasje

door Audry Wajwakana
.
Paramaribo – De eerste Tori Battle vorig jaar december viel bijzonder in de smaak. Dat er een vervolg van zou komen was dus te verwachten. Schrijversgroep ’77 (S’77) organiseert 11 december de tweede editie, die enigszins een andere opzet kent. In plaats van twee groepen nemen dit jaar acht individuen het tegen elkaar op.
Toriman Robby ‘Rappa’ Parabirsing in actie tijdens de Tori Battle 2012. Bij de nieuwe editie op 11 december nemen acht torivertellers het tegen elkaar op, in plaats van twee groepen tegen elkaar.
De deelnemers zijn: Nowilia Tawjoeram, Gerard ‘Jorobodjie’ Maynard, Eddy Lante, Guillaume Pool, Frits Wols, Sombra, Don Walther en Voz.
Regels
Ismene Krisnadath voorzitter van S’77, zegt dat enkele regels zijn gewijzigd. De verteller krijgt minimaal tien tot maximaal vijftien minuten de tijd om het verhaal voor te dragen. “Het mogen in geen geval losse moppen of verhalen zijn. De tori moet een geheel vormen”, zegt ze. De deelnemers mogen om hun tori te ondersteunen ook gebruikmaken van percussie- instrumenten of een audio-instrument. “Maar dan gaat het alleen om de klanken. Het elektronische instrument mag niet ingesproken worden en de instrumenten mogen alleen door de verteller bediend worden.”
Mengelmoes
Deelnemer Frits Wols reageert enigszins tevreden over de kleine veranderingen. Vorig jaar kwamen de vertellers van Tori Oso tegenover de vertellers van Schrijversgroep ’77. Wols kreeg het gevoel dat de groep van Tori Oso haar aanhang had gemobiliseerd. “Als ik wist dat Scholsberg (winnaar Tori Balle 2012 … red.) met zulke boeiende verhalen zou komen, zou ik mij in de groep van schrijvers beter voorbereiden”, zegt hij. Toch merkt Wols op dat hij bij deze battle die voorbereiding niet nodig heeft. “Het wordt een leuke mengelmoes van waargebeurde verhalen van het binnen- en buitenland.” Hij heeft er een beetje moeite mee dat het geen losse verhalen mogen zijn. “Als verteller moet je vrij zijn. Maar ik zal mijn best doen om mij aan de vastgestelde regels te houden”, zegt hij opgewekt.
Aangrijpend
Gerard ‘Jorobodjie’ Maynard doet voor het eerst mee aan zo ‘n verhalenwedstrijd. Hij is begin dit jaar geremigreerd. “In Nederland heb ik veel verhalen op de radio verteld en ook nu hier in Suriname.” “Sowieso heb ik meer dan tweehonderd verhalen te vertellen.” Onder zijn artiestennaam zal hij het verhaal vertellen over de wijze en een prostituee. “Mensen moeten hun zakdoeken meenemen, want het is een aangrijpend verhaal dat gebaseerd is op de realiteit”, ligt hij een tipje van de sluier.
De winnaar wordt net als vorig jaar door het publiek gekozen, maar dit jaar middels stemmen. De vertellingen starten om kwart voor acht en eindigen rond kwart voor tien. Omstreeks kwart voor elf moet de winnaar bekend zijn; die krijgt dan de prijs van SRD. 250,- als blijk van waardering. De organisatie vraagt bezoekers een vrijwillige bijdrage om de organisatiekosten te helpen dekken. Ook dit jaar is Andy Plak de conferencier.
[uit de Ware Tijd, 19/11/2013]

 

Alle deelnemers Tori Batlle bekend

Nowilia Tawjoeram-Sabajo

Nowilia Tawjoeram, Jorobodjie (piai), Eddy Lante, Guillaume Pool, Frits Wols, Sombra, Don Walther en VOZ zullen hun beste tori-voet voorzetten op 11 december 2013. Tories zijn geliefd in Suriname en S’77 doet in samenwerking met Tori Oso graag mee met het levendig houden van deze literaire art vorm. Hoewel het niet om het geld gaat, – de fun en de tories zijn het belangrijkste – heeft S’77 toch gemeend een prijs van 250,- srd voor de winnaar gereed te houden als blijk van waardering. De winnaar wordt net als vorig jaar gekozen door het aanwezige publiek middels een stemming. Dit jaar wordt van de torimans/uma’s geëist dat zij rekening houden met een minumumverteltijd van 10 minuten en een maximumtijd van 15 minuten. Aan de bezoekers wordt een vrijwillige bijdrage gevraagd om de organisatiekosten te helpen dekken. Conferencier van de avond is Andy Plak.

Guillaume Pool. Foto © Romeo Haas

De avond begint om 19:30u met welkom, instructies en voorstellen kandidaten. Ook worden de stembiljetten uitgedeeld. De vertellingen zijn van 19:45u tot 21:45u. Daarna worden de stembiljetten opgehaald en in de stembus geplaatst. Daarna pauze. De stembus wordt gesloten om 22:15u. Dan begint direkt de openbare telling. Om 22.45 is de prijsuitreiking.

Informatie: tel. 8784120 / 8814686. Email:ismene.krishnadath@gmail.com of sdankerlui@gmail.com.

[Mededeling Schrijversgroep ’77]

Frits Wols, schrijver-dichter uit Saramacca

 
door Jerry Dewnarain
Frits Wols
 
Frits Wols (pseudoniem van Eugène Wilfried Wong Loi Sing) behoort tot de Surinaamse schrijvers en dichters die hun literaire debuut nog net in de jaren zestig maakten, maar zich na 1970 van hun productiefste kant laten zien. Tot deze groep behoren ook Bea Vianen (Cautal, 1965), Thea Doelwijt (De speelse revolutie, 1967) en Edgar Cairo. De laatst genoemde uit de Para kwam in 1969 uit met de novelle Temekoe en hij publiceerde sindsdien met de regelmaat van de klok nieuw werk. Dit geldt ook voor Vianen en Doelwijt. Drie auteurs die de periode 1970-1995 mede gezicht gaven, hadden al eerder uitgegeven: Paul Marlee de bundels Fluïdum (1968) en PH-7 (1969), Bhai poëzie in onder meer de tijdschriften Soela (het gedicht dhán ká dukhrá/ Rijste-Smart, 1962) en Moetete (Kaunjâne, 1968) en Frits Wols met Beeldhouwer van het abstrakte(1967). De onderwerpen uit deze debuutbundel zijn gevarieerd: filosofische gedichten, natuurgedichten, poëzie over religie, haat en identificatie. Maar ook het ex-moederland wordt op de korrel genomen met Holland, je bent een kop zwarte koffie.
Twee gedichten uit deze bundel werden opgenomen in de bloemlezing Wortoe d’e tan abra, door Shrinivási samengesteld. Hierdoor kregen de gedichten ‘de huig r’ en ‘wie is de surinaamse literator?’ meer bekendheid. Deze gedichten zijn geschreven in een praattoon, een stijl die de boodschap onmiddellijk duidelijk maakt. Daarom lenen deze gedichten zich uitstekend voor voordracht en ze zijn bovendien humoristisch. Maar ze zijn niet diepzinnig. De thema’s identiteit en nationalisme komen duidelijk naar voren. Op dit punt is de Dobru niet Surinames enige nationalistische dichter, want Wols heeft ook nationalistische gedichten geschreven! Zijn wijze van verwoorden van maatschappelijk engagement blijkt onder andere uit ‘wie is de surinaamse literator?’: en ik schrijf een ode aan al/ mijn collegas die weigeren te weten/ wie de surinaamse literator is want/ zij zijn de pioniers de helden/ die later geciteerd zullen worden. Wols voelde al in de jaren zestig dat de kracht van zijn collega-dichters eens geciteerd zou worden. Hij noemde zich toentertijd een literator, maar geen dichter. In het volgende gedicht ‘Ik ben geen dichter’ leren wij de strijdbare student Wols kennen: ik ben geen dichter/ ik ben de vormgever/ van een nieuwe/ klacht de hater/ van het monsterleed. Dit gedicht is duidelijk geëngageerd, vol emoties, die het poëtische wel wil verwerpen, maar anderzijds tonen zijn verzen de typisch intellectualistische aandacht voor de dichter en het dichten als geheel. De vorm spreekt de inhoud tegen, want die vorm is echt literair. Deze student-dichter schrijft beeldend om vervolgens te vervallen in het gewone, alledaagse taalgebruik. Wols is net als zijn tijdgenoot Vianen begonnen met dichten. Pas later zijn beiden romans gaan schrijven. In Surine Cyclus (1981), de tweede dichtbundel van Wols, stelt hij de puurheid van Suriname tegenover de verdorvenheid van Nederland. Hij dicht over het moeilijke migrantenbestaan en de twijfels van de remigrant. Met hoeveel aarzeling sommigen de stap richting het paradijs, Holland, zetten, heeft Frits Wols als volgt verwoord: Gevat in een cycloon van twijfels/ Vergat ik de passaat, mijn navelstreng/ En koos de zekerheid van dit doorsneeuwde land. In 1981 herinnerde Wols zich de passaat en keerde terug naar zijn geboorteland. Wat velen bezield moet hebben in het kille en vreemde Nederland heeft Edgar Cairo ook laten zien in de persoon van Roy uit de roman Adoebe-lobi/ Alles tegen alles (1977). Vianen doet hetzelfde in haar poëzie en haar vierde roman Het paradijs van Oranje. Net als Wols laat zij ook zien dat Holland niet het beloofde land is. Haar laatste roman Geen onderdelen (1979) sluit als een vicieuze cirkel: in deze roman bespreekt ze de barrières die Surinaamse remigranten ervaren in eigen land. Ook de identiteitscrisis speelt hierbij een belangrijke rol. Chitra Gajadins Padi voor Batavieren (1979) laat ook zien dat de terugkeer niet van een leien dakje is gegaan. Wong Loi Sing doet het op zijn manier. De terugkeer naar Suriname is intens: wil ik weer embryo zijn/ in de baarmoeder van mijn dromen. Deze bundel heeft sobere gedichten, parlando verzen van directe zegging. Zijn derde bundel Zo anders… (1990) is doortrokken van de romantische tegenstelling tussen droom en realiteit. Armoede, achteruitgang, de Binnenlandse Oorlog vormen de thema’s. Een door oorlog verscheurd paradijselijk Suriname wordt geschilderd in natuur- en stadstaferelen. De lyriek roept op tot vrede en neemt niets anders waar dan alleen maar verdriet en machteloosheid: Thans wordt dit land/ mijn dierbre Suriname/ wat ik niet zoek/ o God en toch/ in rookgordijnen vind.

 

Het eerste prozaboek van Frits Wols is een novelle, Buitenvrouw (1977), uitgegeven in Paramaribo door Bolivar Editions. Ronnie is een jonge onderwijzer die verleid wordt door Trude, een hindostaanse vrouw die op zoek is naar een financieel zeker bestaan. Zelf heeft zij ook nog een kind van een getrouwde man. Ronnies r.-k. opvoeding laat hem erg twijfelen over een relatie. Wanneer hij erachter komt dat Trude nog steeds met de getrouwde man is, keert hij terug op het pad van deugdzaamheid. Buitenvrouw is een novelle over seks, overspel, naïviteit en zondebesef. Traditioneel is seksualiteit een bekend gegeven in de Surinaamse literatuur. Het verschijnsel dat seksualiteit hard naar voren wordt gebracht, is echter pas na 1970 opgetreden, aansluitend bij tendenties in de Noord-Amerikaanse en Europese literatuur. Dominant is de seksualiteit in het proza van Rappa en Corly Verlooghen, functioneler in het proza van Astrid Roemer. In Buitenvrouw komt seksualiteit echter in gematigde vorm voor.
Anne Huits interviewt Frits Wols
In 1988 verscheen Het groene labyrint. In De leeuwen in gevaar (1991) ontdekt een patrouille padvinders in de savanne achter de Surinaamse luchthaven een misdadige bende. En dan komt in 1992 een Surinamer berstensvol hoopvolle verwachtingen met de boot naar Suriname in Verbroken cirkel. Hij raakt in de versukkeling. Dit boek bevat sterk autobiografische elementen, vooral in het eerste deel. Het boek eindigt overigens optimistisch met enig zelfinzicht van de hoofdpersoon. Veel van wat de Surinamers in Nederland bezielt, wordt in rake scènes neergezet. Daarom kan deze roman zich dan ook moeiteloos handhaven onder de schaarse, betere prozaboeken die in Suriname verschenen. De boeken van Frits Wols zijn spannend, tegelijkertijd ook heel menselijk, waarin angst en twijfel een plaats krijgen. De flora en fauna beschrijft Wols erin op een onnadrukkelijke manier. De lezer krijgt een beeld van bos en savanne. Daarom verdienen deze boeken meer bekendheid onder de Surinaamse jeugd én volwassenen!
Frits Wols vertelt in Tori Oso
Frits Wols: zijn werk omvat gedichten, novelles, jeugdverhalen, short stories en romans. De natuur is een belangrijke inspiratiebron voor deze auteur, die geboren is in 1938 in Groningen-Saramacca. Zijn eerste onderwijzersjaren in het Karaïbisch dorp Galibi leverden de prachtige novelle Het groene labyrint op. Ook werkte hij te Tamarin en in Paramaribo. Hij studeerde Engels in Nederland, debuteerde met poëzie in het weekblad Omhoog (Paramaribo) in 1961. Ander werk verscheen in Opbouw (Paramaribo). Als voorzitter van de Schrijversgroep 77 (1992-2003) heeft hij jonge schrijvers en dichters begeleid bij hun eerste publicatie. Frits Wols is ook bekend als story-teller en treedt vaak op bij de tori-avonden van Schrijversgroep 77. Waarom besteden we vandaag zoveel aandacht aan Frits Wols? Op 2 juli werd hij 75! Nog van harte gefeliciteerd en nog vele jaren toegewenst.
[gebaseerd op Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur – toevoeging red. CU]
Alle foto’s: Schrijversgroep ’77

 

Tori Oso-avond met Frits Wols

Op de Tori Oso avond van de maand april (woensdag 24 april) staat Frits Wols centraal. De geheel gereviseerde [sic] versie van zijn roman Het groene labyrint wordt gepresenteerd (zie ook bericht hieronder). Verder laat hij zijn vertelkunst horen. Wols is een begaafd verteller die zijn gehoor kan boeien in verschillende talen. Hij beheerst zowel het Nederlands, het Engels als het Sranan perfect. De muzikale begeleiding wordt verzorgd door Glen Karg, Bongo Charley, Edward Wong-Loi-Sing en Andy Leysner.  Frits Wols (pseudoniem van Eugène Wilfried Wong-Loi-Sing) werd in 1938 geboren in Groningen,Saramacca. Hij volgde een opleiding voor leerkrachten. Na een loopbaan in het onderwijs werd hij secretaris-generaal bij de Nationale Unesco Commissie Suriname. Inmiddels is hij gepensioneerd. Wols is ook voorzitter geweest van Schrijversgroep ’77. Hij heeft aardig wat literair werk op zijn naam staan, waaronder dichtbundels, jeugdboeken en een roman. De liefde voor en kennis van de natuur komen in zijn werk duidelijk tot uiting.

Omslag van de 1e druk van Het groene labyrint
Het groene labyrint  van schrijvers Frits Wols werd eerder uitgegeven door de Volksboekwinkel in de zeventiger jaren. Deze derde, geheel herziene druk, is onderdeel van het fonds van Publishing Services Suriname.
Het is 1963. Meester Eugène Wong is gestationeerd in Galibi, of Karinjakondre, zoals hij
het dorp aan de monding van de Marowijnerivier noemt. Onderwijzers in verafgelegen gebieden deden in die tijd vaak ook het werk van ziekenbroeder. Zo moet Wong op een avond een zwaargewonde man naar een ziekenpost vervoeren over de woelige Marowijne. Op de terugweg krijgt hij averij met zijn piaka. Hij weet de oever te bereiken, maar verdwaalt in het groene labyrint. Meester Wong weet zich in leven te houden met awara’s en de resten van de maaltijd van een tijger. Net als de eenzaamheid van het bos zijn geest begint te beïnvloeden, ontmoet hij twee zonderlingen. Alleen door zijn sterke wilskracht kan hij aan de macht van de mannen ontsnappen en lukt het hem de weg terug naar huis te vinden.
 
Het boek wordt gepresenteerd op 24 april 2013 in Tori Oso. Frits Wols zal geïnterviewd worden door Anne Huits. Het publiek mag deelnemen aan het interview. Zijn boeken zullen op de avond voor een speciale prijs te koop zijn en Wols zal de boeken signeren. Het tweede deel van de avond wordt gevuld met muziek en vertellingen. Wols’ verhalen zijn gegrepen uit zijn jeugd in Saramacca of zijn tijd als Unesco-man, toen hij vaak op buitenlandse missies werd uitgestuurd. De muziek komt van Glenn Karg, Bongo Charley, Edward Wong-Loi Sing en Andy Leysner. De avond is vrij toegankelijk en begint om 20.00 uur.

[Mededeling van Schrijversgroep ’77]

Toriman 2012 Max Scholsberg

door Tascha Aveloo

Paramaribo – In de overvolle achterzaal van Tori Oso zaten en stonden stamgasten en First timers te luisteren naar de vele tori’s. Er werd gebatteld om de titel Toriman of Uma 2012. Uiteindelijk leek het wel ‘save the best for last’ te zijn geweest. De laatste toriman was Max ‘Scholi’ Scholsberg die Tori Oso vertegenwoordigde. Hij bracht zijn tori met veel ‘saus’ en ‘showmanship’. Er werd luid en veel gelachen. De tori van ‘Scholi’ centreerde zich rond persoonlijke ervaringen in zijn woonomgeving, wat duidelijk zeer in de smaak viel bij de aanwezigen.
Schrijver/verteller Rappa wist het publiek danig aan het lachen te brengen. Hij bracht zijn tori met veel mimiek op een dynamische wijze. Enkelen stemden dan ook op hem als beste verteller, maar uiteindelijk mocht Max Scholsberg met die eer strijken als Toriman 2012. (Foto: Irvin Ngariman)
Kort en krachtig
‘Scholi’ won met overweldigende meerderheid op alle andere vertellers. “Het wordt een beetje eentonig hoor”, lachte teller Hilli Arduin die luidop de stemmen bekendmaakte. Het stemmen verliep vlot en snel.
Sommige contestanten vertelden een verhaal, anderen weer enkele tori’s achter elkaar. “Un hor mi, Scholi e kir mi dya”, bulderde een mannelijke gast, die helemaal rood aanliep van het lachen, wanneer de toriman nog een toegift geeft nadat bekend is geworden dat hij heeft gewonnen.
Scholsberg (74) is geen onbekende voor de oudere generatie. “Ik heb in de jaren 1967 samengewerkt met De Surinaamsche Bank bij hun bonte avonden. Men dacht dat ik daar werkte, maar ik was van de douane. Ik heb daar een hoofdrol vervuld en we hebben dertig optredens gehad. Ik deed graag dominee Polanen na”, lachte ‘Scholi’ vrolijk. “Ik vind het leuk om te doen. Om te zien hoe mensen genieten.”
Arlette Codfried: “onsmakelijk verhaal”
Ervaring nodig
Dat de moppentapperij er nog goed in zit, bewees ook de legendarische Walther Huisden die de spits mocht afbijten. Frits Wols wist ook aardig de lachers op zijn hand te krijgen met zijn yorkatori. Het verhaal van Ba Anansi en Agama vertelde meesterdrummer/verteller Saco op krachtige wijze. Het was aan zijn optreden te zien en te horen dat hij een performer is die weet hoe het hoort. Enkelen vonden het begin van Arlette Codfrieds verhaal over de geboorte van Jezus te veel op het randje. Het einde van het verhaal gaf aan dat Jezus eigenlijk geboren is door verkrachting. “Onsmakelijk. Ik vond het begin leuk, maar het einde was disrespectvol. Ik ben geen Moslim, maar zou het ook akelig vinden als ze over hen of Hindoes zo een grap gemaakt had. Er is vrijheid van meningsuiting maar je moet mensen niet beledigen” stelde Grace Merkens. “Ik ga de schrijvergroep hierover spreken”. Maar dat maakte de avond niet minder leuk en men heeft volop kunnen genieten van Surinaams cultureel erfgoed.
[uit de Ware Tijd, 14/12/2012]

Boekenactie in Nickerie

Martin Panday

In Nickerie (inclusief Wageningen) kunnen alle leerlingen momenteel Surinaamse kinder- en jeugdboeken bestellen via hun school. Via de school hebben de leerlingen gratis een informatieve krant gehad waarin interviews met 10 Surinaamse schrijvers en informatie over 53 boeken. De geïnterviewde schrijvers zijn: Rappa, Effendi Ketwaru, Alphons Levens, Susan Leefmans, Anne Huits, Frits Wols, Nelius Codrington, Carla Sanichar, Martin Panday en Ismene Krishnadath. De leerlingen kunnen ook meedoen met een prijsvraag. De prijsvraag is een samenwerking van Dagblad Suriname en Publishing Services Suriname. Leerlingen kunnen een boekenpakket en een geldprijs kunnen winnen. Dit schooljaar zullen twee keer tien winnaars worden uitgeroepen.

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter