blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: wereldliteratuur

Schrijver Philip Roth (85) overleden

De Amerikaanse schrijver en Pulitzer Prize-winnaar Philip Roth is vannacht op 85-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de New York Times.

Roth was een van de grootste Amerikaanse schrijvers van de tweede helft van de vorige eeuw en won talrijke literaire prijzen, waaronder een Pulitzer in 1997 en de Man Booker International Prize (2011). Ook was hij een grote kanshebber voor de Nobelprijs voor de Literatuur. read on…

Stemmen uit de wereldliteratuur

door Jerry Dewnarain

Hilde Neus drukte mij een boek in de hand na een dWTL-bespreking. Ik keek naar de voorflap en deze deed mij denken aan een aantal boeken van Pieter Steinz zoals Gids voor de wereldliteratuur in 416 schrijvers, 104 meesterwerken, 26 one-book wonders, 52 boekwebben, 26 thema’s, 26 quizzen en 52 landkaarten (2015), Lezen &cetera. Gids voor de wereldliteratuur (2003), of zijn bekende Het web van de wereldliteratuur. Welke 100 boeken hebben de literaire X-factor? (2007). read on…

Vooys over transnationalisme en wereldliteratuur

Het zojuist verschenen nieuwe nummer van het tijdschrift voor letteren Vooys is geheel gewijd aan het thema Transnationalisme & Wereldliteratuur. read on…

The Greatest Books of All Time, As Voted by 125 Famous Authors

The Old Library of Trinity College, Dublin
 
by Maria Popova
 
Why Tolstoy is 11.6% better than Shakespeare.
“Reading is the nourishment that lets you do interesting work,” Jennifer Egan once said. This intersection of reading and writing is both a necessary bi-directional life skill for us mere mortals and a secret of iconic writers’ success, as bespoken by their personal libraries. The Top Ten: Writers Pick Their Favorite Books asks 125 of modernity’s greatest British and American writers — including Norman Mailer, Ann Patchett, Jonathan Franzen, Claire Messud, and Joyce Carol Oates — “to provide a list, ranked, in order, of what [they] consider the ten greatest works of fiction of all time– novels, story collections, plays, or poems.”

Quito Nicolaas
Of the 544 separate titles selected, each is assigned a reverse-order point value based on the number position at which it appears on any list — so, a book that tops a list at number one receives 10 points, and a book that graces the bottom, at number ten, receives 1 point.
In introducing the lists, David Orr offers a litmus test for greatness:
If you’re putting together a list of ‘the greatest books,’ you’ll want to do two things: (1) out of kindness, avoid anyone working on a novel; and (2) decide what the word ‘great’ means. The first part is easy, but how about the second? A short list of possible definitions of ‘greatness’ might look like this:
1. ‘Great’ means ‘books that have been greatest for me.’
2. ‘Great’ means ‘books that would be considered great by the most people over time.’
3. ‘Great’ has nothing to do with you or me — or people at all. It involves transcendental concepts like God or the Sublime.
4. ‘Great’? I like Tom Clancy.
From David Foster Wallace (#1: The Screwtape Letters by C.S. Lewis) to Stephen King (#1: The Golden Argosy, a 1955 anthology of the best short stories in the English language), the collection offers a rare glimpse of the building blocks of great creators’ combinatorial creativity — because, as Austin Kleon put it, “you are a mashup of what you let into your life.”
The book concludes with an appendix of “literary number games” summing up some patterns and constructing several overall rankings based on the totality of the different authors’ picks. Among them (*with links to free public domain works where available):
TOP TEN WORKS OF THE 20TH CENTURY

Vladmir Nabokov
Lolita by Vladimir Nabokov
The Great Gatsby by F. Scott Fitzgerald
In Search of Lost Time by Marcel Proust
Ulysses* by James Joyce
Dubliners* by James Joyce
One Hundred Years of Solitude by Gabriel Garcia Marquez
The Sound and the Fury by William Faulkner
To The Lighthouse by Virginia Woolf
The complete stories of Flannery O’Connor
Pale Fire by Vladimir Nabokov
 
TOP TEN WORKS OF THE 19th CENTURY
Anna Karenina* by Leo Tolstoy
Madame Bovary* by Gustave Flaubert
War and Peace by Leo Tolstoy
The Adventures of Huckleberry Finn by Mark Twain
The stories of Anton Chekhov
Middlemarch* by George Eliot
Moby-Dick by Herman Melville
Great Expectations* by Charles Dickens
Crime and Punishment by Fyodor Dostoevsky
Emma* by Jane Austen
 
TOP TEN AUTHORS BY NUMBER OF BOOKS SELECTED
William Shakespeare — 11
William Faulkner — 6
Henry James — 6
Jane Austen — 5
Charles Dickens — 5
Fyodor Dostoevsky — 5
Ernest Hemingway — 5
Franz Kafka — 5
(tie) James Joyce, Thomas Mann, Vladimir Nabokov, Mark Twain, Virginia Woolf — 4
 
TOP TEN AUTHORS BY POINTS EARNED
 
Leo Tolstoy — 327
William Shakespeare — 293
James Joyce — 194
Leo Tolstoy

Vladimir Nabokov — 190

Fyodor Dostoevsky — 177
William Faulkner — 173
Charles Dickens — 168
Anton Chekhov — 165
Gustave Flaubert — 163
Jane Austen — 161
As a nonfiction loyalist, I’d love a similar anthology of nonfiction favorites — then again, famous writers might wave a knowing finger and point me to the complex relationship between truth and fiction.
 
[from www.brainpickings.org]

Maftoen Amini – De groene sneeuw

Ik zag
dat in die lange winter de sneeuw groen was
ik werd wakker, verrast,
dat dezelfde sneeuw
in de schittering van de zon ontdooide en
de lege plaatsen opvulde met het zuivere groen
als van een groen verkeerslicht.Ja, het groene licht
voor het passeren van een kille waarheid
naar een koele leugen
als mijn onware ontwaken
tussen het slapen door

desondanks zei de liefde
dat de groene sneeuw waarheid noch leugen is
het is een mogelijke schoonheid
die met de betekenis van het seizoen speelt
zodat de hoop niet zonder toeschouwer achterblijft…

[Maftoen Amini (Perzië, 1926)]
Tuktoyaktuk. Foto Francis Anderson

 

Bhagavad Gita seminar

door Sushma Biere
.
Vijai Misri in gesprek met enkele deelnemers van het seminar.
(Foto: Sushma Biere)
Vier dagen hebben meer dan tweehonderd belangstellenden kennis opgedaan tijdens het Bhagavad Gita seminar dat gehouden werd in ballroom Lalla Rookh. De presentator, Vijay Misri (36), heeft op een interactieve wijze de kennis overgedragen in het Nederlands. Als zeventien jarige vertrok Misri naar India op zoek naar antwoorden op vragen die hem dwars zaten over de religie. Hij is de mening toegedaan dat hij de ervaring en kennis die hij heeft opgestoken ook met andere geïnteresseerden moet delen.Misri heeft de materie via brandende vraagstukken uit het dagelijks leven uitgelegd. Er is ingegaan op het doel van het leven, het yoga systeem, de wet van Karma en Bhagavad Gita in de praktijk. “Tegenwoordig is het huwelijkslevens een zintuiglijke waarneming, als wij niet tevreden zijn dan scheiden wij. Stel God centraal in het leven, zo kun je als partners naar elkaar groeien, maar ervaar eerst de hogere smaak. Dit zeg ik niet, dat staat in de geschriften”, legt Misri uit.De passages werden door de geleerde in het Sanskriet gereciteerd en vervolgens in het Nederlands vertaald. De aanwezigen hebben alle dagen met even veel interesse de inhoud tot zich genomen. De organisatie was stiptelijk met de tijd, het drie uren durende seminar werd toepasselijk ingevuld. Het seminar werd afgesloten met vrolijke religieuze liederen over Lord Krishna en het serveren van zoetigheid (prasad), die door het aankomend echtpaar Vijai Misri en Preschana Kewalbansing (lid van de organisatie), was bereid. De twee initiatiefnemers kregen een staande ovatie. De deelnemers kijken uit naar een vervolg van de inspirerende sessie.

[van Starnieuws, 15 februari 2014]

American literature massively overrated: Jhumpa Lahiri at Jaipur Literature Fest

Jhumpa Lahiri
Jaipur – Indian American author Jhumpa Lahiri believes that American literature is massively overrated and that current reading habits are transformed by the mainstream.
“Our reading habits are transformed by the mainstream and to be frank, I find American literature massively overrated,” the 46-year-old author said at the ongoing Jaipur Literature Festival on Saturday.
Lahiri was in conversation with American author Jonathan Frazen, British writer Jim Crace and Chinese author Xiaolu Guo who has also written books in English during the session “The Global Novel”.
“It is shameful that there is lack of translation in the American market. I know I am making a judgment, but I guess that is what it is. Living out of the US gives you a completely different perspective,” said the author.
Panelists during Saturday’s session were unanimous that the English language served as a common bridge to link different cultures and reach out to more people.
Lahiri’s most recent fiction The Lowland, a tale of two brothers set in Kolkata of the 1960s was nominated for the 2013 Man Booker Prize but did not win it.

The London-born daughter of immigrants from West Bengal who is famed for her novels and short stories about immigrant experiences relocated to Italy two years ago. She said she felt compelled to compare the literary scenario in America and in Italy.
“I was very surprised to find the number of translated books in Italy. Seven of their best books of the year were translations of works from different countries,” she said.
The author said she was currently reading in Italian to overcome her superficial knowledge of literature in that language.
“I have lived in America and was exposed to Anglophone literature like many of you. But it was freeing to see such kind of recognition given to other works in other countries,” Lahiri said.
Outlining the journey of her books, beginning with an initial rough idea to the ultimate draft, Lahiri said she never knew how a book would eventually turn out or what its climax entailed.
“I never have an idea in my mind beforehand. I just expect to be happy and satisfied when I am finished with the book,” she said.
Lahiri is the author of three previous books and with her debut collection of stories, Interpreter of Maladies, bagging her a Pulitzer Prize.
[from The Times of India, January 18, 2014]

Dieren in de klassieke en moderne wereldliteratuur

door Jerry Dewnarain

Verhalen over dieren zijn heel oud. De oude Germanen kennen al verhalen waarin dieren de hoofdrol spelen. En lang voor het begin van de christelijke jaartelling zijn er in India reeds fabels in omloop. Dat zijn korte dierenverhalen met een duidelijke moraal. Dit genre is via Griekenland en het Romeinse Rijk naar West-Europa gekomen. De bekende verzameling fabels van de Griekse dichter Aesopus (6de eeuw v. Chr.) wordt in het Latijn vertaald. In de 13de eeuw verschijnt een aantal fabels van Aesopus in het Middelnederlands onder de titel ‘Esopet’. Naast de fabel komen in West-Europa uitgebreidere dierenverhalen voor, die worden opgeschreven in Latijn en de volkstaal. Ze zijn minder moraliserend en vooral satirisch. Doorheen de eeuwen gebruikte men dieren om op bedekte wijze kritiek te leveren wanneer dat niet openlijk kon. Denk maar aan onze anansitori die op het achtererf van de masra door slaven verteld werden en waarin vaak flink de spot gedreven werd met de masra. Hierna volgt slechts een greep uit de vele voorbeelden in de wereldliteratuur waarbij dieren een belangrijke rol spelen.
In Frankrijk ontstaat een hele reeks dierenverhalen met de vos als hoofdpersoon. Samen vormen deze verhalen uiteindelijk de Roman de Renart. Een van deze verhalen, ‘Le Plaid’ (Het Pleidooi), levert stof voor misschien wel het populairste epische gedicht van de middeleeuwse Vlaamstalige letterkunde, Van den Vos Reinaerde. Reinaert lijkt op Anansi: hij is werkelijk iedereen te slim af. Middels Reinaert wilde de schrijver Willem laten zien dat de maatschappij doortrokken is van ‘Reinaerden’. Zijn streken kon men iedere dag tegenkomen. Anansi is met de slaven meegekomen uit Afrika, waar hij een soort godheid was. Dat verandert snel onder de slavernij. Met zijn streken gaat Anansi het verzet tegen alles wat autoriteit heeft, personifiëren. En dat doet hij nog steeds! Hij heeft de slavernij overleefd en is nog steeds een populaire verhaalfiguur.
Lapith in gevecht met een Centaur.
(Athene, Acropolis)

 

Een ander voorbeeld van een fabeldier is de Centaur. Deze komt uit de Griekse mythologie en is half mens, half paard. De benaming is voluit ‘hippocentaurus’ (paardmens). Men stelt zich de Centaur voor als een paard met een menselijk bovenlijf. Centauren worden meestal afgeschilderd als brute, beestachtige wezens met als wapen pijl en boog of een knuppel. Het laatste  wapen benadrukt zijn wilde karakter.
In de hindoeïstische mythologie is er ook zo’n half mens, half dier: Garuda of Garoeda (mythisch wezen, half mens, half adelaar). Thailand en Indonesië hebben Garuda zelfs als nationaal symbool. Een duidelijk voorbeeld van hoe culturen van verschillende volken elkaar beïnvloeden. Garuda is ook een god of bovennatuurlijk wezen in boeddhisme en hindoeïsme. Hij is het rijdier van de hindoegod Vishnu, en daarnaast de aartsvijand van slangen. Dit trekje heeft hij overgenomen van zijn moeder, die ooit ruzie had met een andere bijvrouw en haar meerdere, Kadru, de moeder aller slangen. De gloed van Garuda is oogverblindend waardoor de goden ten onrechte dachten dat hij Agni was, de vuurgod, en hem aanbaden. Garoeda wordt afgebeeld als een wezen met kop, bek, vleugels en staart van een arend.

Garoeda

 

In de literatuur van de laatste eeuwen zijn dieren enorm populair. Een voorbeeld is ‘Moby-Dick’ (1851) van Herman Melville. Mobi-Dick is genoemd naar een ongewoon grote en agressieve witte potvis die een centrale rol speelt. Deze potvis zou zoveel rampen hebben veroorzaakt voor de walvisvaarders dat het dier uitgroeide tot een mythe. Het boek maakt gebruik van gestileerde taal, humor, metaforen en symboliek om meerdere thema’s aan te snijden, zoals sociale

Een wit konijn met horloge; een rups met waterpijp; een baby die in een biggetje verandert en een kat die altijd grijnst; een theedrinkende haas; een soepschildpad en een griffioen die de kreeftenquadrille dansen – er is geen roman (en geen kinderboek) waarin zoveel dieren een rol spelen als in Alice in Wonderland (1865/1871) van Lewis Carroll. De wereld waarin Alice verzeild raakt, spot met alle normen, waarden, wetten en regels van het dagelijks leven. De zevenjarige Alice volgt – in haar droom – Wit Konijn door een gat in de grond, om na een lange val terecht te komen in een vreemde wereld waar eetbare paddenstoelen vreemde effecten hebben, poezen kunnen praten, bloemen levend worden, cricket wordt gespeeld met egels en flamingo’s, enzovoort. Haar avonturen worden door Carroll verteld met veel gevoel voor woordspelingen, grappige omdraaiingen en vlotte gesprekken.
Alice in Wonderland, illustratie van MeganeRid
Ook in Alleen op de wereld van Hector Malot (1830-1907) spelen dieren een rol. Het gaat over de vondeling Rémi die na veel omzwervingen zijn echte moeder vindt. De eerste acht jaren groeit hij op bij zijn pleegmoeder Barberin. Dan wordt hij verkocht aan een straatmuzikant, Vitalis, die met een groepje dieren door het land trekt: het aapje Joli-Coeur en de drie honden Capi, Zerbino en Dolce. Wanneer Rémi’s kameraad Joli-Coeur sterft aan longontsteking en Vitalis spoedig daarna volgt, trekt hij alleen met zijn hond Capi de wereld rond. Na veel ontberingen ontdekt hij het geheim van zijn afkomst.

 

En dan het fascinerende jeugdboek Nils Holgerssons wonderbare reis (1906) van de Zweedse Selma Lagerlöf (1858-1940) waarvoor ze in 1909 de Nobelprijs kreeg. Ik denk dat velen dit prachtige boek kennen over de ondeugende, pesterige jongen Nils die betoverd wordt door een kabouter en op de rug van de jonge gans Márti temidden van een zwerm ganzen een reis over heel Zweden maakt naar Lapland, een reis vol spannende avonturen en vooral wijze lessen.
Van veel recenter datum is het boek Animal Farm (1945) van de Britse schrijver/journalist George Orwell. Het satirische verhaal gaat over een groep dieren die er genoeg van hebben als slaven van de mensheid te leven, en die de macht in eigen handen nemen. Het loopt uiteindelijk – anders dan de meeste dieren verwachtten – uit op een tirannie. Met Animal Farm bekritiseert Orwell het totalitaire politieke systeem van de Sovjet-Unie na de oktoberrevolutie. Na een revolte op een boerderij, waarbij de mensen verjaagd worden, nemen de varkens, die de doctrine van animalisme hebben ontwikkeld en de revolutie hebben geleid, geleidelijk aan de touwtjes in handen op het bedrijf. Twee varkens, Napoleon en Sneeuwbal, raken verwikkeld in een machtsstrijd die in de uitwijzing van Sneeuwbal culmineert. Het leven op het landbouwbedrijf wordt harder en harder voor de rest van de dieren. De varkens leggen steeds meer controles aan hen op terwijl ze voor zichzelf voorrechten opeisen. Uiteindelijk is alles wat van de ‘Principes van Animalisme’ overblijft de regel dat ‘alle dieren gelijk zijn, maar sommige meer gelijk dan andere’. Elke stap in deze ontwikkeling wordt gerechtvaardigd middels propaganda. Met een groep wrede honden als stok achter de deur, drukt Napoleon zijn zin door en zorgt hij voor een luxe leven voor zichzelf. De varkens gaan op twee benen lopen. In de laatste scène bekijken de dieren de varkens en mensen, maar kunnen geen verschil meer zien. Een boek over dieren dat tot op de huidige dag niet veel aan actualiteit heeft verloren!

 

Al met al, dieren vervullen een belangrijke rol in het leven van de mens. Zij zijn door de eeuwen heen beschreven in de literatuur. Daarin zien wij dat aan dieren verschillende functies en symbolische betekenissen worden toegekend. In het oude India was de aap een heilig dier, het symbool van kracht, trouw en opoffering. Ook in China werden de apen met veel eerbetoon omringd. In de christelijke iconografie is de betekenis van de aap zeer negatief, als karikatuur van de mens en symbool van de ondeugden ijdelheid (met een spiegel in de hand), begeerte en onkuisheid. Het symbool van de adelaar wordt veel gebruikt op wapens en vlaggen. De adelaar heeft verschillende symbolische betekenissen. De belangrijkste is koning der vogels als symbool voor macht en overwinning. Dit symbool werd bijvoorbeeld gebruikt op vaandels van de Romeinen, maar ook de oude Egyptenaren, Azteken en andere inheemse volken gebruikten de adelaar daarvoor. Ook in Surinaamse ingi-verhalen vervult hij die rol.
In de westerse samenleving staat de hond symbool voor trouw en opoffering. Bij de oude Grieken werd de hond gezien als een magisch dier met macht over leven en dood. In Egypte werden honden naast hun meesters begraven om hen te begeleiden naar de volgende wereld. De Romeinen en Grieken gebruikten de term hond ook als een denigrerende benaming en tegenwoordig zijn hond en teef nog steeds beledigende woorden. Dieren blijven de mens eeuwig intrigeren.

Jouw Mooie Kapitein in Suriname

Opvoering van het literair toneelstuk Ton Beau Capitaine: pièce en un acte et quatre tableaux (Seuil, 1987),  in het Nederlands vertaald als Jouw Mooie Kapitein, in Suriname.
Het Caribisch gebied heeft een rijke vertel- en literaire traditie en kent een groot aantal literaire prijswinnaars, waaronder Nobelprijzen. Veel voorkomende thema’s in de Caribische literatuur zijn het ver van huis wonen en werken van kostwinners en ook hoe mensen en hun families zich ver van hun geliefden handhaven. Dit theaterstuk vertelt van een Haïtiaanse man die als landarbeider op het eiland Guadeloupe werkt om er de kost te verdienen. Hij communiceert met zijn geliefde echtgenote in Haïti via cassettebandjes. De vrouw horen we wel in de opvoering, maar we zien haar niet.

 

Jouw Mooie Kapitein heeft al lange tijd ons hart gestolen. Vandaar dat we verheugd zijn in samenwerking met  de organisatie voor Gemeenschapswerk NAKS en de Nederlandse Ambassade in Paramaribo het theaterstuk op te kunnen voeren in Suriname.
We stellen het zeer op prijs indien u één van de opvoeringen op donderdag 25 juli, vrijdag 26 juli of zaterdag 27 juli 2013 om 19.30 uur wilt bijwonen.
Vanwege de beperkte capaciteit van de zaal is toegang alleen mogelijk na aanmelding via NAKS cultorgnaks@yahoo.com of joronk@hotmail.com; telefoon: 499033
Jouw Mooie Kapitein door Simone Schwarz-Bart
Naar een idee en vertaling van Lucia Nankoe
Plaats: Theater Unique, Frederik Derbystraat 23-25 (voorheen Rust en Vredestraat)
Datum: donderdag 25 juli 2013, vrijdag 26 juli 2013 en zaterdag 27 juli 2013.
Aanvang: 19.30 uur; duur: één uur.
Entree: SRD 25,-.
Vertaling, inleiding en dramaturgie: Lucia Nankoe
Acteur en regie: Maikel van Hetten
Vrouwenstem:  Izaline Calister
Techniek: Brian Maston en Ewald van Es
Muziek: Jacques Schwarz-Bart
Productie: José Komen

‘Waar de blanke top der duinen’

Chimamanda Ngozi Adichie: ‘Het gevaar van één enkel verhaal’

door Christine F. Samsom
Een collegezaal in Oxford-GB, met een paar honderd, afwisselend ademloos luisterende, schaterlachende en ontroerde toehoorders. Op het podium een prachtige, jonge vrouw, de in 1977 in Nigeria geboren schrijfster: Chimamanda Ngozi Adichie. De lezing is georganiseerd door de TED-conference en kan onder andere hier bekeken worden. TED staat voor Technology, Entertainment, Design en heeft als motto ‘Ideas worth spreading’ oftewel ‘Ideeën die het waard zijn verspreid te worden’. TED-conferenties worden sinds 1984 – eerst in Californië, maar nu over de hele wereld – gehouden, waarvoor sprekers worden uitgenodigd die iets te zeggen hebben, die nieuwe ideeën of projecten meer bekendheid willen geven. In achttien minuten mogen ze dat doen en Chimamanda doet het in 2009 op sublieme wijze.
 Ze begint met te vertellen over haar jeugd en haar grote bakru voor lezen en schrijven, over de Engelse en Amerikaanse kinderboeken die ze las en over de verhaaltjes die ze vanaf haar zevende voor haar moeder schreef en tekende, waarin alleen witte mensen met blauwe ogen voorkwamen, die appels aten, ginger-ale dronken, in de sneeuw speelden en over het weer klaagden. Op de achtergrond hoor ik Dobru zeggen: ‘De Rijn komt bij Lobith in ons land’, met de klemtoon op ‘ons’ en ‘De Batavieren zijn onze voorouders’, met de nadruk op ‘onze’. Vandaar de wrange grap die lang onder Surinamers in Nederland de ronde deed: ‘Ben jij wel eens in Zuid-Amerika geweest?’
Chimamanda denkt dus in haar kinder- en tienerjaren dat boeken over vreemdelingen moeten gaan en over situaties die in haar land niet voorkomen, waarmee ze zich niet kan identificeren. Totdat ze Afrikaanse schrijvers als de onlangs overleden Chinua Achebe en Camara Laye ontdekt en ‘een mentale verandering’ van haar inzicht in literatuur beleeft. Ze zegt letterlijk in haar toespraak: ‘Wat de ontdekking van Afrikaanse schrijvers voor mij deed, was dit: Het heeft mij gered van het hebben van één enkel verhaal van wat boeken zijn.’
Als Chimamanda in de VS gaat studeren, realiseert ze zich dat heel veel mensen ‘het gevaar van één enkel verhaal’ niet inzien. Dat gevaar zit hem in gebrek aan kennis, vooringenomenheid en macht. Ze geeft in haar lezing een aantal voorbeelden van één enkel verhaal: haar Amerikaanse kamergenote op de campus van de universiteit complimenteert haar met het perfecte Oxford-Engels dat Chimamanda spreekt, is teleurgesteld als Chimamanda een fan blijkt van Mariah Carey in plaats van de muziek van haar ‘stam’ te draaien, verbaast zich erover dat Chimamanda op een fornuis kan koken en denkt dat Afrika één land is, waar alleen maar ellende en misère is, in plaats van het op één na grootste werelddeel met meer dan vijftig onafhankelijke landen, waarvan Nigeria met 170 miljoen inwoners tot de grootste behoort en waar behalve die miserabele armen ook gewoon ontwikkelde, kunstzinnige, belezen mensen wonen, waar een geweldig gevarieerde muziektraditie bestaat en een omvangrijke filmindustrie: Nollywood. Het enige dat de medestudente voelt als ze over Afrika spreekt, is ‘neerbuigend, goedbedoeld medelijden’.
Maar Chimamanda zelf schaamt zich ook over haar eigen vooringenomenheid als ze een bezoek brengt aan Mexico. De Amerikaanse media hebben zo’n eenzijdig beeld geschapen van Mexicanen als één enkel verhaal over ‘mensen die het gezondheidssysteem zitten te flessen, stiekem de grens oversteken, gearresteerd worden aan de grens, dat soort dingen.’ Die mening herziet ze radicaal als ze met gewone Mexicanen te maken krijgt. Wat Chimamanda heel duidelijk maakt in haar toespraak: ‘Ik heb altijd het gevoel gehad, dat het onmogelijk is om een goed contact te hebben met een plek of persoon zonder verbondenheid met alle verhalen over die plek en die persoon. De consequentie van het enkele verhaal is dit: Het ontdoet mensen van hun waardigheid. Het belemmert onze erkenning van menselijke gelijkwaardigheid. Het benadrukt hoe verschillend we van elkaar zijn eerder dan hoe gelijkwaardig.
Hoe verhalen verteld worden, wie ze vertelt, wanneer ze verteld worden, hoeveel verhalen er verteld worden, dit alles is werkelijk cruciaal, ook in het onderwijs. Nog één keer Chimamanda Adichie: ‘Telkens als ik thuis ben, word ik geconfronteerd met de gebruikelijke oorzaken van irritatie voor de meeste Nigerianen: onze gebrekkige infrastructuur, onze mislukte regering. Maar ook met de ongelofelijke veerkracht van de mensen die opbloeien ondanks de overheid, eerder dan dankzij.’ Komt dat niet bekend over?
Het ministerie van Onderwijs heeft de macht om ons onderwijs te verbeteren. Wat is de bedoeling van de deskundigen (?) van de taskforce voorbereiding onderwijsinnovatie en het Basic Education Improvement Program (BEIP) die taalboeken uit Nederland laten komen die qua inhoud niet mogen worden aangepast aan de belevingswereld van het Surinaamse kind? Moeten onze kinderen weer gaan zingen ‘Waar de blanke top der duinen’ met als refrein ‘k Heb u lief, mijn Nederland’?
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter