blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Schweitz Marijke

De andere zijde van de zon / E otro kara di solo

30 MEI 1969 / TRINTA DI MÈI ’69 – De oorspronkelijk Nederlands­talige jeugdroman De andere zijde van de zon werd gelijktijdig in het Papiaments, uitgebracht: E otro kara di solo. Twee jeugdboeken in één klap. Twee edities. Marijke Schweitz is de schrijfster van dit jeugdboek voor jongeren vanaf 11 jaar, dat ongetwijfeld ook (jong) volwassenen boeit. Zij was zelf als jong meisje leerlinge van het Peter Stuyvesant College, de middelbare school voor Havo/VWO op het eiland Curaçao. Ook een van de twee hoofdpersonen van de jeugdroman, de twaalfjarige Anne, is een leerlinge van het Stuyvesant. read on…

De andere zijde van de zon

Marijke Schweitz

door Marijke van Mil

De andere zijde van de zon is de eerste jeugdroman van de Nederlandse Marijke Schweitz. Ze schrijft ook korte verhalen. Als kind en na haar studie heeft Schweitz op de Antillen gewoond. Haar verbondenheid met twee continenten heeft een duidelijk stempel op dit boek gedrukt en wordt verbeeld in de intrigerende titel die verwijst naar Nederland en Curaçao. De andere kant van de zon kan ook slaan op het donkere geheim rond de familiegeschiedenis van de hoofdpersoon dat uiteindelijk word opgelost. De Papiamentu versie van haar boek, E otro kara di solo ligt in de Antilliaanse boekhandel.

Het boek bevat twee verhaallijnen. De eerste handelt over de Nederlandse Noor, een tiener die met haar vader en haar broer Twan het huishouden draaiende probeert te houden nu Anne, haar moeder, naar Curaçao is gegaan. Zij is daar op ziekenbezoek bij oom Anton waar ze als kind heeft gewoond.

Het tweede verhaal, dat in een ander lettertype is gedrukt, gaat over Annes kindertijd op de Antillen. Het staat in een manuscript dat Anne zelf heeft geschreven en dat Noor stiekem beetje bij beetje leest Het leven van Noor, Twan en hun vader draait voornamelijk om boodschappen doen, gekibbel over en weer en eten koken, en is weinig opwindend. Het verhaal van de jonge Anne daarentegen is het avontuur waar het boek om draait.

Annes moeder is dood en van haar vader weet ze niets. Ze wordt door haar oma in Delft opgevoed. Na de dood van de oude vrouw wordt Anne op de boot naar Curaçao gezet waar ze gaat wonen in het gezin van oom Anton. Ze leert het eiland kennen, sluit vriendschappen en maakt er angstige momenten mee tijdens de arbeidersopstand van 30 mei 1969.

Als ze op onderzoek gaat naar haar familiegeschiedenis komt ze erachter dat haar moeder nog maar een meisje van zestien was, toen zij geboren werd. De dood van de jonge vrouw is in geheimen gehuld. Wat is er precies gebeurd? Waarom had oma een hekel aan haar vader? En waarom is tante Carolien, de vrouw van oom Anton, zelfs bang voor hem? Anne vermoedt dat haar tante haar liever niet in huis wil hebben en voelt zich er niet welkom. Geen wonder dat ze wegloopt, als haar grootste medestanders, oom Anton en neefje Bart, niet thuis zijn.

Anne is een volwaardige hoofdpersoon. De zoektocht naar haar eigen geschiedenis en het relaas over haar nieuwe leven op Curaçao had voor het boek voldoende kunnen zijn. Wellicht had de roman ook geschreven kunnen worden zonder de hoofdstukken rond dochter Noor. Noor wordt eigenlijk alleen opgevoerd om ons aanvullende informatie over het leven van haar moeder te geven of vragen te stellen die zich eerder al in het hoofd van de lezer hebben gevormd. Verder gaat ze vaak, nogal overbodig, samenvatten wat al in Annes hoofdstukken duidelijk is gemaakt: De hele dag op school heeft ze zich afgevraagd wat er met Anne zal gebeuren. Weglopen en buiten slapen, ook al is het in de tuin van je vriendin, is best eng! Waar moet ze nu slapen, want als ze teruggaat (…) zal ze opgepakt en teruggebracht worden naar tante Carolien. Zou Marisol haar nog kunnen helpen?

Ze onderneemt vaak acties die nergens toe leiden en niets aan de spanning toevoegen. Zo wil ze, na het lezen van een heftig stuk, daar met haar broer over praten, maar hij slaapt. Dan gaat ze een glas melk drinken en overweegt haar moeder, die nog op Curaçao is, te bellen, maar ze doet het niet. Ook vraagt ze zich voor de zoveelste keer af of wat ze gelezen heeft, wel echt is gebeurd. Dat is een vraag waar de lezer het antwoord allang op weet.

Het interessantst zijn de beschrijvingen van Annes bootreis en haar nieuwe leven op het eiland. Bij het lezen van de scènes op de boot voel je de wind, ruik je de olie en hoop je dat Anne eindelijk zeebenen ontwikkelt. Wie het eiland kent, zal zich kunnen inleven in de familietochtjes naar de baai, het verlangen naar ijsjes, pasteitjes en cola. Wie het eiland niet kent maakt al lezend de hitte mee, ziet geiten knabbelen aan alles dat ze tegenkomen, hoort honden blaffen en krijgt wellicht zin zelf eens die kant op te gaan. Want, anders dan de sombere cover doet vermoeden, spelen zon, zee en vrijheid in het verhaal een belangrijke rol.

>Marijke Schweitz, De andere zijde van de zon, Curaçao: Fundashon Editorial Sembra Buki, 2010, 184 p., ISBN 978 99904 1 183 6, prijs € 14,75. In Nederland verkrijgbaar via agbroek@planet.nl, telefoon 06-30367327 of 071-5142604.

[uit Oso, april 2011]

Twee jeugdboeken van Marijke Schweitz

Onlangs werden op het Peter Stuyvesant College de nieuwste uitgaven van Stichting Sembra Buki aangeboden aan docenten en leerlingen. Het betrof een dubbele uitgave, want de oorspronkelijk Nederlandstalige jeugdroman De andere zijde van de zon werd gelijktijdig in Papiamentse vertaling uitgebracht: E otro kara di solo. Marijke Schweitz is de schrijfster van dit jeugdboek voor jongeren vanaf 11 jaar. Zij is zelf een oud-leerlinge van deze middelbare school voor Havo/VWO op Curaçao. Ook de hoofdpersoon van de jeugdroman, Anne, is een leerlinge van het Stuyvesant.

Leerling leest fragment uit jeugdroman
tijdens presentatie op Peter Stuyvesant College, Curaçao.

De andere zijde van de zon is allereerst een spannend boek.
Anne vaart begin 1969 de haven van Curaçao binnen op een groot passagiersschip. Ze reist alleen. Haar grootmoeder, bij wie ze in huis woonde en die haar opvoedde, is kort geleden overleden. In Nederland heeft zij verder geen familie die voor haar kan zorgen. Een oom woont op het eiland dat ze alleen van naam kent. Hij blijkt een aardige man maar haar tante is helemaal niet blij met haar komst. Flarden van verhalen over haar moeder en haar vader krijgt ze te horen. Welk mysterie schuilt er achter hun overlijden? Zíjn ze eigenlijk wel overleden? Er is meer gebeurd dan haar oma haar heeft verteld, maar wat? Dan loopt ook nog een stakingsopstand helemaal uit de hand. De stakers staan aan de hekken van het Stuyvesant. Paniek grijpt Anne naar de keel. Kunnen gevaar, geweld en zelfs dood vlakbij zijn? Op straat, maar ook thuis? Bij haar thuis? Wie kan ze vertrouwen? Haar nieuwe vriendin Marisol?

De andere zijde van de zon is bovendien een boek dat je aan het denken zet.
Jaren later leest Noor, de dochter van Anne, over de zoektocht van haar moeder als jong meisje op Curaçao. Noor heeft dan de leeftijd die haar moeder had toen zij op Curaçao aankwam. Anne heeft die ontdekkingsreis naar haar verleden op papier gezet. Noor vindt het manuscript in een bureaula. Het verhaal van Anne is altijd bij Noor weggehouden. Naar dat verhaal moest Anne zelf op zoek. Nu blijkt ook haar dochter Noor weer op zoek te moeten om haar moeder Anne te leren kennen.
Ouders hebben geheimen voor hun kinderen. Waarom willen ze sommige verhalen niet vertellen? Waar zijn ze bang voor? Afkeuren? Schamen ouders zich? Zijn ze bang dat kinderen zich voor hun ouders schamen? Hoe doorbreek je schaamte? Door te schrijven? Te lezen? Te luisteren? Of juist door te praten?

PSC docent Papiamentu Eugene Maduro, docente Nederlands Shon Ma Felipa,
stuwende kracht achter Fundashon Sembra Buki Nel Casimiri en vertaalster Lucille Berry-Haseth
.

De andere zijde van de zon is zodoende óók nog een kunstig opgebouwd boek.
Twee verhaallijnen zijn door elkaar heen gevlochten. De speurtocht van Anne op Curaçao naar haar verleden. De speurtocht van dochter Noortje naar haar moeder Anne en wie zij is. Zo leert Noortje ook zichzelf nog beter kennen. Het vlechtwerk zorgt juist voor extra spanning.

De auteur Marijke Schweitz bracht niet alleen een deel van haar jeugd door op Curaçao en op Aruba, ook na haar studie werkte zij jarenlang op de Antillen. Momenteel woont zij in Nederland. De vertaling in het Papiamentu van haar jeugdroman werd verzorgd door Lucille Berry-Haseth. Zij heeft vele vertalingen, zowel proza als poëzie, op haar naam staan en daar naam mee gemaakt. E otro kara di solo heeft zij voorbeeldig omgezet en leest dan ook als een oorspronkelijk Papiamentse jeugdroman.

Leerlingen luisteren aandachtig tijdens presentatie van jeugdroman op Peter Stuyvesant College, Curaçao, 29 maart 2010

 

Marijke Schweitz, De andere zijde van de zon.
Willemstad, Curaçao: Fundashon Sembra Buki, 2010. 184 pp.
Nafl. 29,50 / euro 14,75
E otro kara di solo. Willemstad, Curaçao: Fundashon Sembra Buki, 2010. 176 pp.
Nafl. 29,50 / euro 14,75
Verkrijgbaar in de Curaçaose boekhandel.
Voor Nederland contact opnemen met A.G. Broek / agbroek@planet.nl , telf. 0630367327.

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter