Op donderdag 27 mei 2021 ondertekenden Rita Rahman, voorzitter van de Werkgroep Caraïbische Letteren, en... Lees verder →
Expositie Glimpses of Colonialism
Missiegeschiedenis vanuit diverse perspectieven
door Henk Moeniralam
Op 27 maart 2025 was de opening van de mini-expositie Glimpses of Colonialism op de Radboud Universiteit Nijmegen. Deze mini-expositie gaat over de Missie in Suriname en Indonesië. Vanwege het beperkt aantal panelen is het ogenschijnlijk een kleine expositie, maar bij de opening wordt al snel duidelijk dat niet zozeer het aantal panelen de kwaliteit van een tentoonstelling bepaalt. Minstens – of nog meer – van belang is de mate waarin de beelden op de panelen gevoelens losmaken bij de kijker en beelden oproepen achter de beelden. En dat is onmiskenbaar het geval. De mini-expositie is ontworpen door Christine Alberts van Coppens Alberts, een bureau voor redactioneel en grafisch ontwerp. Het voorwerk, het verzamelen van informatie en foto’s met betrekking tot het missiewerk in Suriname en Indonesië is gedaan door een team van vier studenten van verschillende opleidingen in het kader van hun studie.
read on…Herinneringen aan de Zusters Franciscanessen van Roosendaal in Suriname én in Roosendaal
door Lilian Wolf & Robin Hoeks
In oktober 2020 sprak Lilian Wolf met Robin Hoeks over haar herinneringen aan de zusters Franciscanessen van Roosendaal. Ze groeide op in Suriname, waar ze naar school ging bij de zusters.
read on…Peerke Donders en de deconstructie van een mythe
door Herman Fitters
Het gangbare verhaal over een Nederlandse missionaris in Suriname, Petrus Donders (1809-1887), is niet langer houdbaar. De oude missieromantiek – katholiek en eurocentrisch – klinkt echter nog altijd door in het hedendaagse erfgoedpersonage. In Midden-Brabant staat het ‘Peerke-geloof’ voor trots op het eigene, wat dat ook mag zijn. Dit beïnvloedt ook de kijk op het koloniale verleden in het algemeen. Na een reality-check blijft van het Donders-frame niet veel over.
read on…Een Westers Beschavingsoffensief – onderzoek naar Tilburgs koloniaal verleden
Op 11 juni 2024 werd in de LocHal in Tilburg het lang verwachte onderzoek naar Tilburgs’ koloniaal verleden gepresenteerd. Het onderzoek, uitgevoerd onder leiding van historica Rosemarijn Hoefte van het Leidse KITLV en de Universiteit van Amsterdam, is getiteld ‘Een westers beschavingsoffensief: Sporen van het koloniaal en postkoloniaal verleden van Tilburg’.
read on…Indianen in het Wilde Spaanse Westen (5 en slot)
Indiaanse slavernij, weerstand, kolonisatie en missie in de Cariben
door Fred de Haas
Indianen waren ook maar gewone mensen
De bedoeling van dit artikel was om het treurige lot te belichten van Indiaanse volken die door de omvang van de Arabische en Afrikaanse slavernij en de aandacht die daarop was gericht bijna als onopvallende voetnoot in de marge van de bewuste geschiedenis terecht zijn gekomen. Ik heb geprobeerd te schetsen hoe zij ten tijde van Columbus te lijden hebben gehad van de sinistere macht van het Vaticaan en de Spaanse ontdekkings- en veroveringsdrift. Daarbij is ook enigszins begrip getoond voor de Spaanse Kroon die door het vaststellen van allerlei verordeningen, geboden en verboden serieuze pogingen heeft aangewend om het lot van de inheemse bevolking te verzachten en daarbij te maken had met de nietsontziende ambitie van de individuele kolonisator.
De inheemse bevolking liep in dit betoog een grote kans om zonder veel nuances en bijna als een abstracte categorie te worden neergezet, terwijl ze in feite lichamelijk zijn bezweken onder het geweld van de Spaanse legers.
read on…Indianen in het Wilde Spaanse Westen (4)
Indiaanse slavernij, weerstand, kolonisatie en missie in de Cariben
door Fred de Haas
Vroege beeldvorming over ‘de’ Indiaan
In de Spaanse beeldvorming van de 16e eeuw waren veel Indianen menseneters, een begrip dat al gangbaar was in de Oudheid. De praktijken van die menseneters werden met veel lugubere details en fantasie beschreven. Ook door serieuze kroniekschrijvers. Wat ervan waar is laat zich moeilijk gissen. Men baseerde zich o.a. op getuigenissen van mensen die bij de Cariben gevangen hadden gezeten. Columbus had van de Taíno (Indianen die het westelijk deel van het Caribisch gebied bewoonden) begrepen dat ze erg bang waren voor de mensen die ze ‘Caniba’[i] noemden Deze ‘Cariben’ zouden mensenvlees eten en zeer oorlogszuchtig zijn. Ook de eerste bisschop van Hispaniola spreekt omstreeks 1519 van de afschuwwekkende Kannibaleneilanden (las detestables islas de los caníbales).De Spanjaarden hadden veel moeite met het koloniseren van die eilanden omdat de Cariben weerstand boden en later ook samenwerkten met de Engelse, Franse en Hollandse piraten die vijandig stonden tegenover de Spanjaarden en Portugezen, de ‘legitieme’ kolonisten.
read on…Indianen in het Wilde Spaanse Westen (3)
Indiaanse slavernij, weerstand, kolonisatie en missie in de Cariben
door Fred de Haas
Kroniekschrijver Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés[i]
Oviedo was geen hoog opgeleid persoon, maar wel een scherp observator. Hij was ook een waardevol ooggetuige en schreef talloze boeken over flora, fauna, planten en Indianen. Hij had kritiek op het misbruik dat van de bevolking werd gemaakt door de Spanjaarden, op de ruzies tussen de verschillende religieuze ordes en het gebrek aan ethisch gevoel bij de Christenen. Jammer genoeg heeft hij zich negatief uitgelaten over de Indianen en zijn mening was ook leidend in later tijden.
read on…Indianen in het Wilde Spaanse Westen (2)
Indiaanse slavernij, weerstand, kolonisatie en missie in de Cariben
door Fred de Haas
De brief aan Santángel
In zijn verslag stelt Columbus de Indiaan voor als de ‘edele wilde’ die niet is besmet met maatschappelijke ondeugden. Indianen zijn eenvoudig, meegaand, houden van hun medemens en zijn goedlachs. Het is daarom des te verbazingwekkender dat Columbus ook overweegt hen tot slaaf te maken.
read on…Indianen in het Wilde Spaanse Westen (1)
Indiaanse slavernij, weerstand, kolonisatie en missie in de Cariben
door Fred de Haas
Sinds onheuglijke tijden zijn er oorlogen waarin mensen elkaar onderdrukken en naar het leven staan, vaak vanwege het bezit van een stuk grond. De geschiedenis der mensheid zal zich herhalen zolang er mensen zijn. Al lerend van de Geschiedenis rennen we als hamsters in een loopwiel.
Er is al veel geschreven over de tijd dat Spanjaarden, Portugezen, Fransen, Hollanders en Arabieren eeuwenlang mensen uit Afrika kochten en roofden om ze onder dwang te laten werken in Azië en op de plantages in de Amerika’s. Daarbij is de aandacht zozeer gericht geweest op de Afrikaanse en Arabische slavernij dat er hele volkstammen zijn geweest die het zonder die aandacht hebben moeten stellen, maar die niet minder zijn geconfronteerd met geweld, onderdrukking en uitbuiting van de kant van, voornamelijk, Europeanen. Het gaat hier over de volken die wij, naar algemeen verbreide gewoonte, rubriceren onder de generieke naam ‘Indianen’, een naam die te vergelijken is met de benaming die men in vroeger tijden, en zelfs tot in onze tijd, gewoon was te geven aan de onderling meest verschillende volken van Afrika: ‘Zwarten’ of ‘Negers’.
read on…De religieuze erfenis van slavernij en kolonisatie
Welke rol speelden christelijke zendelingen in de slavernij? En wat was hun invloed op de hedendaagse geloofsbeleving van afstammelingen van slaafgemaakte en gekoloniseerde mensen? VU-antropoloog Amisah Bakuri onderzoekt wat deze historische erfenis precies is en hoe mensen van Afro-Caribische en West-Afrikaanse komaf daarmee omgaan. “Voor slaafgemaakte mensen voelde het alsof hun geloofsovertuiging geen vrije keuze was. Het was kiezen of delen: dit geloof óf je leven werd je heel moeilijk gemaakt.”
read on…Kerk, kolonialisme en slavernij
Verhalen van een vervlochten geschiedenis
In Kerk, kolonialisme en slavernij belichten Bente de Leede en Martijn Stoutjesdijk de relatie tussen het christendom en slavernij door de eeuwen heen, aan de hand van casussen uit de Nederlandse geschiedenis. Lange tijd werd er in de Nederlandse kerkgeschiedenis nauwelijks aandacht besteed aan slavernij en kolonialisme. In deze actuele bundel bespreken specialisten case studies uit het hele Nederlandse koloniale rijk die tonen hoezeer kerk en kolonialisme in al deze aspecten tegenover elkaar staan én door elkaar heen lopen.
read on…Aletta Beaujon – Pasen
Pasen
Zingende psalmen
van Petrus
en
ontloverde
palmen
voor
gekruisigde hoofden
Heilig Pasen
van
paters-in-pijen
in
processies
tijden
van pijnloos lijden
en loven
in Christenkerken