blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Palm Norman de

Idealisme als drijfkracht voor vernieuwing

Het studentenleven van Arubanen en Antillianen in de jaren ’60 – ‘70

door Quito Nicolaas

.
In de jaren zestig en zeventig verliet een groep jongeren het ouderlijk huis op Aruba en Curaçao en streek neer in Nijmegen om een nieuwe etappe in hun leven te beginnen. Zij hadden zich aangemeld voor de studies geneeskunde, rechten, psychologie, pedagogiek, andragogie en sociologie. Als tiener hadden ze op dat moment geen idee of de gekozen studie voor hen was weggelegd en welke maatschappelijke rol ze later zouden vervullen. Ze zagen de toekomst rooskleurig in en waren in elk geval blij dat ze vanaf nu een zelfstandig leven konden leiden, zonder het toeziende oog van pa en ma. De meesten zijn nu reeds op een pensioengerechtigde leeftijd beland en samen met Frits Goedgedrag, Carla Giskus en Henk Moeniralam blik ik terug op de woelige jaren ’60 en ’70. read on…

P.C. Hooftprijswinnaar Roemer: Meer verdriet dan vreugde

door Otti Thomas

De Surinaamse schrijfster Astrid Roemer is de eerste Caribische auteur die de P.C. Hooftprijs in ontvangst mocht nemen. Ze draagt hem op aan andere Caribische auteurs, onder wie Frank Martinus Arion. “Ik houd van zijn romans want die gaan over mensen die ik herken, personen zoals ik en over levens die invoelbaar zijn.” read on…

Heimwee naar eigen authenticiteit, compleet

Korte inleiding van Jeroen Heuvel op het werk van Tip Marugg, uitgesproken ter gelegenheid van het Theaterfestival Boeli & Tip, georganiseerd door Teatro Luna Blou en de Curaçaosche Kunstkring, gehouden van 10-19 september 2014 in Teatro Luna Blou. read on…

Heimwee naar eigen authenticiteit

Korte inleiding op twee aspecten van het werk van Tip Marugg, uitgesproken ter gelegenheid van het Theaterfestival Boeli & Tip, georganiseerd door Teatro Luna Blou en de Curaçaosche Kunstkring, gehouden van 10-19 september 2014 in Teatro Luna Blou. Enigszins bewerkt voor Kristòf. read on…

Saida – de liefde overleeft

Paulette Smit speelt Saida, een Caribische vrouw. Saida is een doorzetter, een gepassioneerde, vindingrijke, sterke, humorvolle en ontroerende Curaçaose moeder. Zij moet zich tegenover de rechter verantwoorden over de onopgehelderde dood van haar man Rudy Paloma. Rudy is haar grote liefde, maar Saida had hem nooit alleen voor zichzelf. Dat lot deelt ze met vele andere vrouwen maar maakt het niet minder lastig. Hoe werkt dat? Wat doe je eraan? En hoe ga je ermee om? read on…

De God van de liefde

door Jeroen Heuvel

‘En waar is in dit alles de God der liefde?’ Dit vraagt de hoofdfiguur in Schilden van leem zich af, nadat hij heeft geconstateerd dat er veel onrecht in de wereld is, veel leugens in dit vuil bestaan. Jean Claude, zo heet de hoofdpersoon, geeft God de schuld van de ellende die mensen elkaar aandoen.
We zijn begonnen aan de repetitieperiode van Schilden van leem, beter gezegd van de bewerking van deze roman uit 1985 van Boeli van Leeuwen. Of nog beter gezegd van de aanpassing van de bewerking van. Volgt u het nog? Laat me op een andere manier beginnen. read on…

Norman de Palm

Portret van de Antilliaanse toneelschrijver en scenarist Norman de Palm, gemaakt door de in Suriname werkzame fotograaf Nicolaas Porter. Nr. 117 in de reeks fotoportretten die Porter in opdracht van de Werkgroep Caraïbische Letteren maakt. Klik op afbeelding voor groter formaat. Voor informatie kunt U mailen naar: nicolaasporter@hotmail.com. Wie de hele reeks wil zien kan hieronder klikken op het label Werkgroepportretten.

Theater met een ziel

theater1.jpgTeatro Luna Blou verzekert Curaçao van hoogstaande toneelcultuur

 

door Henk Hendriks

De overbekende rij kleurrijke huizen schittert in de Curaçaose middagzon. Aan de minder beroemde overkant van de Sint Annabaai staat een opvallend blauw gebouw. Kas di Alma Blou heet het, wat zoveel betekent als huis met de blauwe ziel. Het is de woning van theaterdirecteur Norman de Palm. Zijn royale appartement op de eerste etage is een klein museum voor drama, antiek en beeldende kunst, waaronder schilderijen van Cliff San A Jong en Erwin de Vries. Beneden huist een advocatenkantoor en boven is het gastenverblijf voor stagiaires en theatermakers uit het buitenland.

Naast het blauwe huis voert een steegje omhoog naar het theater waar het allemaal om draait, Teatro Luna Blou. “We hebben ongeveer 300 voorstellingen per jaar”, zegt De Palm. “Alleen op maandag zijn we gesloten en heel soms op de dinsdagen.” Op een warme doordeweekse middag ziet de toegang naar het theater er verlaten uit. Er zijn geen gasten en er is nauwelijks bedrijvigheid. Het terras is nog leeg. De gevel is een driehoek met een rond gat en heeft iets weg van een kerkgebouw. “Ik heb het gevoel dat theater in de kerk thuishoort”, grijnst De Palm. “Ik heb dit bewust zo laten bouwen. Een spitse punt met religieuze symboliek.” Teatro Luna Blou heeft 220 plaatsen. Boven het toneel hangt een bioscoopdoek. Er worden ook regelmatig arthouse films gedraaid. “Het toneel is gelijkvloers. Dat is intiemer. Helemaal conform het experimentele theater in Nederland. Je voelt als het ware de ademhaling van de acteurs.”

theater2.jpg

 

Opleidingsinstituut

Beneden aan de kade is het opvallend drukker. Er staat een grote loods, met veel parkeerruimte. Het is de plek waar aanstormend theatertalent op Curaçao zich kan uitleven en vormen. Jongeren lopen af en aan te sjouwen met decorstukken, morgen gaat de nieuwste voorstelling in première. De Palm is trots op zijn leerlingen. De nieuwe artistieke lichting van Curaçao heeft zich hier zomaar spontaan ontwikkeld. Kinderen nog, scholieren die na school in hun vrije tijd hun eerste stappen zetten in het theater. Het enthousiasme is er niet minder om. “Er is ruimte voor nieuw theater met experimentele stukken, naast wat we al hebben.”
La Tentashon is een ruimte die constant wordt verbouwd. De zitplaatsen zijn verplaatsbaar en kunnen voor iedere voorstelling op een andere manier worden opgesteld. Uitgangspunt is dat de jongeren in de volle breedte met het theater kennis maken. Kaartverkoop, marketing, decors bouwen, alles wat er bij hoort. De jongeren komen hier na schooltijd. “La Tentashon is een soort opleidingsinstituut. Er is heel veel belangstelling voor.” vertelt De Palm.
Hij roept één van de jongeren erbij. Lilymar Valencia is 22 jaar en gaat in september naar de Theaterschool in Rotterdam. “Ze heeft auditie gedaan. Vier jaar is ze hier op Curaçao al bezig met theater en ze doet van alles: spelen, regie, productiewerk. Ze heeft meegelopen met workshops en met verschillende regisseurs gewerkt.” Volgens de theaterdirecteur gaan dit jaar vier jongeren naar een school voor drama en cultureel-maatschappelijke vorming. “Het is natuurlijk wel de bedoeling dat je bij ons terugkomt, hè”, roept hij Lilymar na, die lachend weer verder werkt. “We zijn er niet vanuit gegaan dat we een echt opleidingsinstituut zouden worden”, vervolgt De Palm. “Maar uiteindelijk bleek dat we voldoende talent hebben om goede audities te kunnen doen in Nederland.”

theater3.jpgKosmische illusie
De theatercarrière van De Palm begon op Curaçao, met Felix de Rooij. Ze richtten een organisatie op en een toneelgroep, Illusion Kosmiko. In Nederland kreeg dat later een vervolg met Cosmic Illusion. “Ik ben toen betrokken geraakt bij het spelen, het schrijven en het produceren”, zegt De Palm. “Dat heeft de rest van mijn leven bepaald.” Voor die tijd was De Palm student psychologie. Zijn vader was directeur van het Cultureel Centrum Curaçao en regelmatig kwamen kopstukken uit de Nederlandse theaterwereld op bezoek. “Ellen Vogel, Henk van Ulsen, Miep Diekman. Al die mensen kwamen bij ons over de vloer.” Een speciaal fonds financierde toen de culturele uitwisseling tussen Nederland, Suriname en de Nederlandse Antillen: Sticusa. Verguisd, omdat het een koloniale sfeer uitademde, afgedaan als dankbaar subsidiepotje voor tournees, stages en gastvoorstellingen. “Eigenlijk dankzij Sticusa ben ik verslingerd geraakt aan het theater”, zegt De Palm. Na zijn terugkeer op Curaçao ontmoette hij Felix de Rooij. Ze werden partners, zakelijk en privé. Die verhouding leidde tot een klein productiebureau. “We pasten prima bij elkaar. Ik wilde niet regisseren, hij wel. Hij deed het artwork, de posters, de flyers en het audiovisuele gedeelte, zeg maar. En natuurlijk de regie. En ik speelde, schreef, organiseerde en produceerde.”

Désirée
Maar de wereld is groter dan Curaçao. Het theaterduo verhuisde naar New York. De Rooij studeerde film aan de University of Arts en De Palm zocht het in Educational Theatre. Het eerste dat hij daar schreef was Désirée, in eerste instantie gemaakt voor theater. Het grote succes kwam in Schotland op het Edinburgh Festival. De reacties waren overweldigend. Niet in de laatste plaats door het acteren van Marion Rolle, hoofdrolspeelster en draagster van het stuk. ‘Marion Rolle gives an excellent performance, combining despair with beautiful moments of great tenderness’, schrijft The Scotsman in 1983.

Daarna wilde iedereen Désirée. Er volgde een ware triomftocht door Europa en de Verenigde Staten. “Het was natuurlijk ook een handzame productie”, zegt De Palm. “Eén acteur voor de monoloog, een zakelijk leider, een technicus en een regisseur. Zo simpel. We waren maar met zijn drieën. Verder was het natuurlijk ook het meest spraakmakende theaterstuk van die tijd. Er was toen nog niet zoveel allochtoon theater.”
Na het succes op het Edinburgh Festival kon de voorstelling ook in de Nederlandse theaterwereld niet meer stuk. “De opvoering in het Soeterijn Theater was een knetterende hit en eigenlijk hierdoor zijn we in Nederland gebleven. Er was zoveel aandacht voor het stuk dat het fonds voor de Nederlandse Film meebetaalde om er een film van te maken. Toen hadden we ineens een toneelstuk én een film.”

theater5.jpgAva & Gabriel
Désirée is ook uitgebreid vertoond op Curaçao. De Rooij en De Palm besloten om dat succes te gaan evenaren met een nieuw project: “Ava & Gabriel is gebaseerd op een verhaal van Felix. In 1990 is dat op Curaçao in première gegaan voor een verbijsterende hoeveelheid mensen en het heeft ook veel prijzen gekregen. Het Gouden Kalf in Nederland en andere prijzen op Martinique, Cuba en in Italië.” Ava & Gabriel was, net als Désirée, theater en film tegelijk. “Het was een slopende productie, maar het heeft Curaçao wel op de kaart gezet. Met een enorme impact achteraf. Felix heeft twee jaar lang met de film over de wereld gereisd en het was de meest uitgeleende film in Nederland in dat jaar.” In die tijd groeide bij De Palm het idee van een eigen theater op Curaçao. En het lag binnen handbereik, zo leek het. “We zaten enkele maanden op deze locatie, toen kwam dit huis hier vrij. De buurt was ernstig verpauperd in die tijd, alleen een gek zou zoiets doen. Ik dus.” Maar het duurde nog wel tien jaar voordat de droom van De Palm in vervulling ging. Teatro Luna Blou is begonnen in 2003 en kreeg een herstart in 2005.

Stukje bij beetje is De Palm begonnen het terrein en de ruimtes van Luna Blou aan te schaffen en werden de scheidingsmuren weggehaald. Het moest één geheel worden. “Nadat de hitte rond Ava & Gabriel was verdampt, ben ik eerst begonnen aan het huis, Kas di Alma Blou. Het was niet direct betaalbaar”, zegt De Palm met gevoel voor understatement. “Maar ik had gelukkig een reputatie van iemand die zijn projecten afmaakt. Dat heeft ervoor gezorgd dat banken mij wilden financieren, op basis van het onroerend goed.”
Zonder sponsoring zou TeatroLuna Blou echter niet overleven. Stichting Doen, Nederlands Fonds voor de Podiumkunsten, Eilandgebied Curaçao, het zijn stuk voor stuk structurele pilaren onder het project. Met de kleine particuliere sponsors, de verhuur en de opbrengst van de kaartverkoop alleen redden ze het niet. “Het theater is gebouwd met eigen geld, dat heb ik moeten lenen. Dat betaal ik nu terug, onder andere via de huur. Verder heb ik steun van stichtingen gekregen om het af te maken.”

Korte repetitieflitsen

De volgende avond verzamelt zich voor de ingang van La Tentashon een kleine groep theaterliefhebbers. Zo’n dertig mensen krijgen op de parkeerplaats eerst een korte videopresentatie; interviews en korte repetitieflitsen van wat ze te wachten staat. De voorstelling begint een uurtje later dan gepland, maar wat geeft dat. Close up is een korte experimentele voorstelling, uitgevoerd door vijftien jonge acteurs. “Kijken naar elkaar, zeggen wat je ziet en visualiseren van details”, zo had De Palm het stuk de vorige dag samengevat. Zelf zit hij op de tweede rij. Voor de sympathieke prijs van tien Antilliaanse guldens (ongeveer 18 srd), mag het publiek na afloop bovendien de spelers komen omhelzen. Dit is het theater dat De Palm graag ziet: kunst heel dichtbij, origineel, persoonlijk en visueel sterk.

 

[uit Parbode, 1 oktober 2011]

Monoloog: Amor, Aseptashon, Respet

Shyama Daryanani nam samen met Norman de Palm en Segni Bernardina het initiatief om een workshop ‘monologen’ te organiseren voor jongeren van de vooropleiding La Tentashon Performing Arts Academy. De jongeren hebben gedurende acht weken gewerkt aan het presenteren van korte monologen. Vijf van de jongeren die hebben meegedaan aan deze workshop zullen het uiteindelijke resultaat van 8 weken intensieve training laten zien. De monologenvoordracht heet Amor, Aseptashon, Respet en het bindende thema is relaties. Er is geput uit theater teksten van May Henriquez, Marlon Reina en Norman de Palm. De acteurs en actrices zijn: Richailine Elisa, Donovan Benett, Bertie Komproe, Naiyel Josepha en Lilimar Valencia. Dit allen zijn studenten van La Tentashon Performing Arts Academy die voor het eerst een monoloog gaan presenteren in teatro Luna Blou.

Woensdag 13 juli om 19:30
Locatie: La Tentashon
Entree: Nafl. 10,-
Taal: Papiamentu en Nederlands

Norman de Palm geëerd door Capriles Kliniek

In het kader van de viering van het 75-jarig bestaan van Klínika Capriles in Willemstad waren er vier personen die de organisatie erkenning wilde geven voor hun bijdrage aan de ontwikkeling van de instelling: Gladys van Dal, voor haar bijdrage als vrijwilligster; Eric Wederfoort als eerste Curaçaose verpleegkundige binnen de kliniek – toentertijd nog Rustoord – voor zijn bijdrage aan de ontwikkeling van arbeidstherapie en verandering in de benadering van cliënten; Stanley Inderson voor zijn bijdrage aan de kliniek gedurende zijn periode als minister van Volksgezondheid, met name de invoering van de Lei di Labizjan; en Norman de Palm, een van de eerste Curaçaose psychologen, die als jonge psycholoog deel uitmaakte van een behandelingsproject – de zogenaamde therapeutische gemeenschap – wat naar de mening van menig professional op het gebied van psychiatrie beschouwd kan worden als één van de grootste successen van de psychiatrie op Curaçao. De keuzes in therapie klopten met de Antilliaanse cultuur en de nadruk lag op non-verbale therapieën. Zo waren er creatieve therapie, muziektherapie en educatieve programma’s die thema’s behandelden als sociale vaardigheden en seksualiteit. Werkelijk een programma dat tot op heden geldig, effectief en zelfs evidence-based is. Gladys van Dal, Eric Wederfoort en Stanley Inderson zijn tijdens de viering op 13 april geëerd. Vanwege een verblijf in het buitenland kon Norman de Palm er die dag helaas niet bij zijn. Daarom was er gisteren een kleine ceremonie in de Capriles Kliniek zelf, om hem alsnog te eren. Met het overhandigen van een plakkaat gaf directeur Waldi Oostburg uitdrukking aan de dank en waardering voor wat De Palm heeft betekend voor Klínika Capriles.

[uit Amigoe, 15 juni 2011]

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter