blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Mexico

Nederlands oorlogsschip uit 18e eeuw ontdekt bij Mexico

Voor de Mexicaanse kust zijn hebben onderzoekers twee eeuwenoude schepen gevonden. Een Nederlands oorlogsschip uit de 18e eeuw en een Britse stoomboot uit de 19e eeuw.

Ontleend aan de website van NU.nl, 3 januari 2018.

Mexicaanse rivier door de aarde verzwolgen

In de Mexicaanse staat Vera Cruz is een riviertje compleet verdwenen. Bewoners van de stad Rancho San Fermin zeggen dat zij ‘s avonds een enorme knal hoorden en de grond hoorden rommelen en kraken. read on…

De dichter met de droeve ogen is niet meer

Juan Gelman
door Els Moor

 

Op 14 januari 2014 overleed in Mexico op 84-jarige leeftijd Juan Gelman, een van de belangrijkste dichters van het Spaanstalige gebied. Hij leefde in ballingschap, lang in Europese landen, nadat hij in 1976 het Argentinië van de junta was ontvlucht vanwege doodsbedreigingen door een terreurgroep. Hij stond bekend als ‘de dichter met de droeve ogen’. In 1976 werden zijn twintigjarige zoon en diens 19-jarige zwangere vrouw opgepakt en ze verdwenen. Veel later kwam hij erachter dat zijn zoon vermoord was, zijn schoondochter is nooit teruggevonden. Wel heeft hij later zijn kleindochter gevonden die in gevangenschap was geboren en geschonken aan een politieman. In de jaren van intens verdriet ontwikkelde Gelman zich tot een groot dichter. ‘De man die de woorden liet spreken voorbij de dood’, werd hij genoemd. In 2008 kreeg hij de Cervantesprijs.
Kleine tango
ik
weet
niet wat ik moet doen
opdat je uit mij verdwijnt en eindelijk
naar de hel loopt naar het lijden dat
mij kwelt als ik je zie
en als ik je niet zie en
je niet meer bent dan
lijden in plaats van opwinding hoop
stilte onder de zon
een andere zon bovendien
[Juan Gelman in de dagen die ons scheiden. Amsterdam: Uitgeverij de Populier en Centrum voor Chileense Cultuur (vertaling), 1983]

 

Mexicaanse leraren in botsing met politie

Er waren opnieuw schermutselingen tussen de leraren en politie in Mexico. (Beeld: BBC) Mexicaanse leraren zijn opnieuw in botsing gekomen met de politie. Er zijn nieuwe protesten uitgebroken tegen onderwijshervormingen. Bij de botsingen met de politie is het verkeer in Mexico-Stad volledig lamgelegd.

Vergelijkbare protesten hebben ook plaatsgevonden in andere delen van het land. De onlusten braken los nadat president Enrique Pena Nieto de hervormingen definitief zijn goedkeuring gaf.
De leraren in Mexico protesteren al maanden tegen de hervormingen, die de woede hebben aangewakkerd bij de machtige vakbonden van het land. Onder de veranderingen die worden geïntroduceerd, zijn prestatie-gerelateerde testen voor leraren.
Corrupt
Critici beschuldigen de vakbonden ervan dat ze corrupt zijn en te veel controle hebben over de toewijzing van banen voor de leraren. De botsingen vonden plaats toen demonstranten woensdag probeerden hun weg te banen naar de hoofdweg die leidt naar de luchthaven van de stad.
De leraren marcheerden naar de ambtswoning en het kantoor van president Enrique Pena Nieto, Los Pinos, maar werden alleen ontvangen door zijn assistenten. Boos door wat ze ervoeren als een terechtwijzing, probeerden ze twee van de belangrijkste wegen van Mexico-Stad te blokkeren, wat leidde tot de schermutselingen.
Massale ontslagen
Er waren ook protesten in meer dan 10 Mexicaanse staten, zoals Guerrero, Aguascalientes, Michoacan en Tabasco. De hervormingen zijn tegengewerkt door een lerarenvakbond, de National Education Workers’ Co-ordinator (CNTE), die zegt dat die zullen leiden tot massale ontslagen.
Vorige week protesteerden duizenden van zijn leden buiten de Senaat in een poging om de goedkeuring van het wetsvoorstel, dat reeds was goedgekeurd door de Kamer van Afgevaardigden te verstoren.
[naar Starnieuws, 12 september 2013]

‘Waar de blanke top der duinen’

Chimamanda Ngozi Adichie: ‘Het gevaar van één enkel verhaal’

door Christine F. Samsom
Een collegezaal in Oxford-GB, met een paar honderd, afwisselend ademloos luisterende, schaterlachende en ontroerde toehoorders. Op het podium een prachtige, jonge vrouw, de in 1977 in Nigeria geboren schrijfster: Chimamanda Ngozi Adichie. De lezing is georganiseerd door de TED-conference en kan onder andere hier bekeken worden. TED staat voor Technology, Entertainment, Design en heeft als motto ‘Ideas worth spreading’ oftewel ‘Ideeën die het waard zijn verspreid te worden’. TED-conferenties worden sinds 1984 – eerst in Californië, maar nu over de hele wereld – gehouden, waarvoor sprekers worden uitgenodigd die iets te zeggen hebben, die nieuwe ideeën of projecten meer bekendheid willen geven. In achttien minuten mogen ze dat doen en Chimamanda doet het in 2009 op sublieme wijze.
 Ze begint met te vertellen over haar jeugd en haar grote bakru voor lezen en schrijven, over de Engelse en Amerikaanse kinderboeken die ze las en over de verhaaltjes die ze vanaf haar zevende voor haar moeder schreef en tekende, waarin alleen witte mensen met blauwe ogen voorkwamen, die appels aten, ginger-ale dronken, in de sneeuw speelden en over het weer klaagden. Op de achtergrond hoor ik Dobru zeggen: ‘De Rijn komt bij Lobith in ons land’, met de klemtoon op ‘ons’ en ‘De Batavieren zijn onze voorouders’, met de nadruk op ‘onze’. Vandaar de wrange grap die lang onder Surinamers in Nederland de ronde deed: ‘Ben jij wel eens in Zuid-Amerika geweest?’
Chimamanda denkt dus in haar kinder- en tienerjaren dat boeken over vreemdelingen moeten gaan en over situaties die in haar land niet voorkomen, waarmee ze zich niet kan identificeren. Totdat ze Afrikaanse schrijvers als de onlangs overleden Chinua Achebe en Camara Laye ontdekt en ‘een mentale verandering’ van haar inzicht in literatuur beleeft. Ze zegt letterlijk in haar toespraak: ‘Wat de ontdekking van Afrikaanse schrijvers voor mij deed, was dit: Het heeft mij gered van het hebben van één enkel verhaal van wat boeken zijn.’
Als Chimamanda in de VS gaat studeren, realiseert ze zich dat heel veel mensen ‘het gevaar van één enkel verhaal’ niet inzien. Dat gevaar zit hem in gebrek aan kennis, vooringenomenheid en macht. Ze geeft in haar lezing een aantal voorbeelden van één enkel verhaal: haar Amerikaanse kamergenote op de campus van de universiteit complimenteert haar met het perfecte Oxford-Engels dat Chimamanda spreekt, is teleurgesteld als Chimamanda een fan blijkt van Mariah Carey in plaats van de muziek van haar ‘stam’ te draaien, verbaast zich erover dat Chimamanda op een fornuis kan koken en denkt dat Afrika één land is, waar alleen maar ellende en misère is, in plaats van het op één na grootste werelddeel met meer dan vijftig onafhankelijke landen, waarvan Nigeria met 170 miljoen inwoners tot de grootste behoort en waar behalve die miserabele armen ook gewoon ontwikkelde, kunstzinnige, belezen mensen wonen, waar een geweldig gevarieerde muziektraditie bestaat en een omvangrijke filmindustrie: Nollywood. Het enige dat de medestudente voelt als ze over Afrika spreekt, is ‘neerbuigend, goedbedoeld medelijden’.
Maar Chimamanda zelf schaamt zich ook over haar eigen vooringenomenheid als ze een bezoek brengt aan Mexico. De Amerikaanse media hebben zo’n eenzijdig beeld geschapen van Mexicanen als één enkel verhaal over ‘mensen die het gezondheidssysteem zitten te flessen, stiekem de grens oversteken, gearresteerd worden aan de grens, dat soort dingen.’ Die mening herziet ze radicaal als ze met gewone Mexicanen te maken krijgt. Wat Chimamanda heel duidelijk maakt in haar toespraak: ‘Ik heb altijd het gevoel gehad, dat het onmogelijk is om een goed contact te hebben met een plek of persoon zonder verbondenheid met alle verhalen over die plek en die persoon. De consequentie van het enkele verhaal is dit: Het ontdoet mensen van hun waardigheid. Het belemmert onze erkenning van menselijke gelijkwaardigheid. Het benadrukt hoe verschillend we van elkaar zijn eerder dan hoe gelijkwaardig.
Hoe verhalen verteld worden, wie ze vertelt, wanneer ze verteld worden, hoeveel verhalen er verteld worden, dit alles is werkelijk cruciaal, ook in het onderwijs. Nog één keer Chimamanda Adichie: ‘Telkens als ik thuis ben, word ik geconfronteerd met de gebruikelijke oorzaken van irritatie voor de meeste Nigerianen: onze gebrekkige infrastructuur, onze mislukte regering. Maar ook met de ongelofelijke veerkracht van de mensen die opbloeien ondanks de overheid, eerder dan dankzij.’ Komt dat niet bekend over?
Het ministerie van Onderwijs heeft de macht om ons onderwijs te verbeteren. Wat is de bedoeling van de deskundigen (?) van de taskforce voorbereiding onderwijsinnovatie en het Basic Education Improvement Program (BEIP) die taalboeken uit Nederland laten komen die qua inhoud niet mogen worden aangepast aan de belevingswereld van het Surinaamse kind? Moeten onze kinderen weer gaan zingen ‘Waar de blanke top der duinen’ met als refrein ‘k Heb u lief, mijn Nederland’?

‘Moedigste Mexicaanse vrouw’ op New Yorkse toneelplanken

New York – De media omschreven haar ooit als de “moedigste vrouw van Mexico”, nu brengt een theater in New York het lot van Marisol Valles García op de planken. Vanaf 11 april vertoont theater La MaMa in Manhattan het stuk ‘So Go The Ghosts of México’.
 
Na de opvoering van 14 april is een interview met titelheldin Valles gepland. Valles had in oktober 2010 de post van politiecommissaris in haar geboorteplaats Praxedis G. Guerrero overgenomen. Nadat haar voorganger in de Noord-Amerikaanse grensplaats vermoedelijk door drugshandelaars werd onthoofd, verklaarde de destijds twintigjarige studente criminologie zich bereid de functie over te nemen. De vrouw werd echter ook door de drugskartels met de dood bedreigd en vluchtte een half jaar later naar de Verenigde Staten, waar ze asiel vroeg. De omgeving rond de stad Ciudad de Juárez – aan de grens met de Verenigde Staten – is de gevaarlijkste regio van Mexico. In heel het land zijn sinds 2006 al ongeveer 70.000 mensen het slachtoffer geworden van de bloedige drugsoorlog.
[van Demorgen.be]

Drie Mexicaanse liederen

De dageraad

Hij steeg op, reikte tot hier:
de ontzaglijke blauwgroene zwier,
nu eens vreedzaam, dan weer bewegend,
dan schuimend en zingend tussen de rotsen.
Boven hem uit ga ik vliegen
een vogel gelijk, azuurblauw gevederd.
Tot midden de wateren kom ik:
water van de bloemen, water van goud, van smaragd,
vanwaar ik zwemmende ga en weer kom
en kwakend de stralende eend passeer
die golft met zijn schitterende staart.
[Uit het Nahuatl]
Vergankelijkheid
Is het werkelijk dat wij de aarde bewonen? Ay!
Misschien voor altijd op aarde?
Zelfs de beste gesteenten splijten uiteen,
zelfs het goud vergaat, zelfs de kostbaarste veren verrafelen.
Misschien voor altijd op aarde?
Slechts een vluchtig moment zijn wij hier!
(Netzahualcóyotl, 1418-1472)
Nahuatl manuscript
Leven is lijden
Vergeefs ben ik geboren,
vergeefs ben ik beland
op deze aarde.
Ik lijd:
maar desniettegenstaande
ben ik hier toch beland
en toch geboren
op deze aarde
[Uit het Nahuatl, maar vermoedelijk van Otomi-oorsprong]
Het Nahuatl origineel luidt:
O nen nonlacat
o nen nonquizaco
ye nican in tlaltipac.
Ninotolinia:
in manel nonquite,
in manel nontlicat,
ye nican in tlatlipac.
[Interpunctie en regelindeling van A.H.]
Uit: Albert Helman: Mexico zingt; een bloemlezing uit de Mexicaanse lyriek sinds de 15de eeuw, In de Knipscheer, 1992

VS geeft grote collectie pre-Colombiaanse kunst terug

Amerikaanse autoriteiten hebben een enorme collectie van meer dan 4.000 pre-Colombiaanse artefacten teruggegeven aan Mexico. De collectie prehistorische voorwerpen omvat beelden, potten, bijlen en een Azteekse fluit. Functionarissen zeggen dat dit de grootste repatriëring van gestolen of geplunderde kunst in zijn soort is.

Het Amerikaanse bureau belast met de immigratie en de in-en uitvoerrechten (ICE) zegt dat de antiquiteiten tijdens onderzoeken zijn teruggevonden in verschillende Amerikaanse staten en Mexico. ICE onderzoekt de smokkel en diefstal van kunst en andere artefacten uit andere landen naar de Verenigde Staten.

Tussen de meest gewaardeerde artefacten die tijdens een ceremonie op het Mexicaanse consulaat in El Paso, Texas, werden overhandigd, waren een fluit uit het Azteekse tijdperk, koperen bijltjes, beelden en een Matate – een stenen handgereedschap dat wordt gebruikt om graan te malen. De collectie bevat ook 26 stukken pre-Colombiaanse aardewerk dat meer dan 1.500 jaar oud is. ICE zegt dat deze zijn teruggevonden tijdens een onderzoek in Montana.

Grootste collectie
“De plundering van culturele goederen is één van de oudste vormen van georganiseerde grensoverschrijdende criminaliteit en is uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen dat de grenzen overstijgt,” zei Janice Ayala, adjunct-directeur van ICE’s Homeland Security Investigations division.

De schat wordt beschouwd als de grootste die ICE tot nog toe in een keer heeft geretourneerd aan een land. Voorafgaand aan de grote repatriëring naar Mexico, had het agentschap al meer dan 2.600 items naar 24 landen teruggestuurd. In veel gevallen ontdekten agenten geplunderde oudheden tijdens douanecontroles op kruispunten langs de bijna 3.200 km lange Amerikaans-Mexicaanse grens. Ook tijdens het onderzoek van de bagage op de internationale luchthavens in Chicago en San Diego zijn antiquiteiten gevonden.

De 26 stukken teruggevonden aardewerk werden gestolen door een persoon die leden van de Tarahumara-stam – een groep van de inheemse bevolking in het noordwesten van Mexico – betaalde om graven in het Copper Canyon gebied van Chihuahua te gaan plunderen, zodat de items konden worden verkocht in een kunstgalerie, vertelde ICE.

Nog eens 200 Mexicaanse artefacten werden teruggevonden in Fort Stockton, Texas. Ze waren naar verluidt gesmokkeld naar de Verenigde Staten nadat ze in 2008 waren gestolen uit een particuliere collectie en museum in Cuatro Cienegas, in de staat Coahuila, ten zuiden van Texas.

[uit Starnieuws, 27 oktober 2012]

Carlos Fuentes overleden

De Mexicaanse schrijver Carlos Fuentes is dinsdag onverwacht overleden in een ziekenhuis in Mexico-Stad. Hij werd 83 jaar. Fuentes geldt als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Latijns-Amerikaanse literatuur. Zijn overlijden werd via Twitter bekendgemaakt door president Calderón, die hem onder meer omschreef als ‘een universeel Mexicaan’.

Ziekenhuis

Fuentes schreef meer dan twintig romans waaronder De dood van Artemio Cruz, De Jaren met Laura Díaz en De kop van de Hydra. In 1987 ontving hij de Cervantes Prijs, de belangrijkste literaire onderscheiding van het Spaanse taalgebied. Al zijn boeken zijn ook in het Nederlands vertaald.

De schrijver werd enkele dagen geleden opgenomen in het ziekenhuis. Hij had net het manuscript van een nieuwe roman ingeleverd en vertelde zondag in een interview dat hij direct aan de volgende roman ging beginnen. Bovendien werkte hij aan enkele artikelen over Europese politiek.
.

Adviesgroep

Fuentes was een van de meest vooraanstaande personen in de internationale literaire wereld. Bovendien ventileerde hij altijd zijn mening over de Mexicaanse en over de internationale politiek, omdat hij vond dat intellectuelen de plicht hebben zich in het debat te mengen. In veel van zijn romans staan de geschiedenis en de politiek van Mexico centraal.
Samen met enkele Latijns-Amerikaanse ex-presidenten maakte Fuentes deel uit van een adviesgroep van de VN over de internationale drugspolitiek. Die groep pleit nadrukkelijk voor het legaliseren van drugs om een einde te maken aan het geweld in landen als Mexico.
(Bron: Nos.nl)

Gruwelijke foto’s

Drugsoorlog Mexico

 

 

door Peter Vandermeersch

Het is altijd een moeilijke overweging voor de foto- en eindredactie van de krant. Publiceer je gruwelijke foto’s? Vele jaren geleden had ik een hoofdredacteur die het principe huldigde: de krant toont geen lijken. Dat is nobel. Want als kwaliteitskrant moet je niet willen scoren met gruwelijke foto’s van dode mensen.

Het gevolg van die beleidslijn: we dreigden (burger)oorlog en misdaad te ‘esthetizeren’. Bij een bomaanslag zag je wat scherven, een schoen, een kindermutsje. Je zag niet de harde werkelijkheid, namelijk dat bij een bomaanslag op een schoolbus kinderen uit elkaar worden gerukt.

Vandaag hebben we in NRC Handelsblad en op nrc.nl harde foto’s gepubliceerd. ‘Ze hangen aan bruggen’, zo luidt de aanhef van het begeleidend artikel. ‘Ze liggen in greppels. Ze zijn in vuilniszakken gestopt, in kofferbakken, intact of in stukken gehakt. In Mexico worden per dag tussen de 40 en 50 mensen vermoord’.

Mexico, want daar gaat ‘Het Grote Verhaal’ over, is sedert eind 2006 in de greep van een drugsoorlog. De dramatische tol: 47.515 doden. ‘De cijfers zijn een statische abstractie van een chaos aan geweld’, schrijft Amerika-redacteur Ykje Vriesinga. ‘Onder de doden zijn drugshandelaren, politieagenten, journalisten, gemeenteraadsleden, militairen, migranten, kinderen en toevallige voorbijgangers.’

De schaal waarop er gemoord wordt is te groot voor woorden. Daarom kozen we er vandaag voor om dat eens niet alleen in woorden te beschrijven, maar ook in beelden te laten zien. De fotoredactie maakte een keuze. Hard, confronterend, afstotelijk,… En wat misschien het ergste is: de foto’s vormen maar een beperkte afspiegeling van de gruwelijke werkelijkheid.

Of we met deze harde fotoreportage de juiste keuze maakten, weet ook ik niet. Journalistiek is zoeken, kiezen, twijfelen en jezelf in vraag stellen.

[van de blogspot nrc.nl>hoofdredacteur]

 

 
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter