Op donderdag 27 mei 2021 ondertekenden Rita Rahman, voorzitter van de Werkgroep Caraïbische Letteren, en... Lees verder →
Anders leren kijken naar Dirk Valkenburg
Wie Dirk Valkenburg kent, kent hem meestal van één schilderij: de beroemde voorstelling van dansende en musicerende tot slaaf gemaakte mensen op een Surinaamse plantage. Dat beeld heeft in de afgelopen decennia een bijna iconische status gekregen binnen de geschiedenis van Suriname, slavernij en koloniale beeldvorming. Na lezing van dit indrukwekkende boek is zo’n eenzijdige kennismaking echter onmogelijk geworden. Voor het eerst verschijnt Valkenburg niet als maker van een beroemd werk, maar als kunstenaar in volle omvang: schilder van portretten, jachtstukken, dierenstukken, plantagegezichten, technische tekeningen en tropische stillevens.
read on…Meer dan 600.000: een noodzakelijke verbreding met scherpe randen
Over Vergeten plekken, vergeten mensen van Leendert van der Valk
Hoe groot was het Nederlandse slavernijverleden werkelijk?
Met die ogenschijnlijk eenvoudige vraag opent journalist Leendert van der Valk een ambitieus project. In Vergeten plekken, vergeten mensen wil hij aantonen dat het bekende verhaal, zo’n 600.000 tot slaaf gemaakte Afrikanen in de trans-Atlantische handel, slechts een fragment is van een veel mondiaal en complexer geheel. Het resultaat is een indrukwekkende verhalenatlas die de lezer meeneemt van Suriname naar Sri Lanka, van Curaçao naar Japan. Tegelijk roept het boek een belangrijke vraag op: hoe verhoudt deze noodzakelijke verbreding zich tot een slavernijverhaal dat pas recent en na lange strijd zichtbaar is geworden?
Tussen stilte en erkenning
Ragna Indra Heidweiller geeft de Hindostaanse migratiegeschiedenis een gezicht
Met Wij zijn hier door jullie heeft journalist en schrijver Ragna Indra Heidweiller een ambitieus boek geschreven dat zich beweegt tussen memoir, familiegeschiedenis, reportage en koloniale analyse. Vanuit een persoonlijke zoektocht naar haar Hindostaanse voorouders reconstrueert zij de migratie van contractarbeiders vanuit Brits-Indië naar Suriname, en later naar Nederland. Daarmee voegt zij zich in een groeiende stroom publicaties die proberen de koloniale geschiedenis van Nederland vanuit meerdere perspectieven te bekijken.
read on…Tussen getuigenis en kennisstrijd: Inheemse stemmen in Het vervlechten van hoop
Met Het vervlechten van hoop presenteert de KB – de Koninklijke Bibliotheek, de nationale bibliotheek van Nederland – een bundel die zich nadrukkelijk mengt in een actueel debat. De KB verzamelt en bewaart alles wat in en over Nederland verschijnt en heeft daarmee invloed op welk verleden zichtbaar blijft. Juist daarom is deze uitgave relevant: ze maakt duidelijk dat Inheemse stemmen lange tijd nauwelijks deel uitmaakten van die nationale verzameling.
read on…Alkmaar en het slavernijverleden
Een stad die haar eigen spiegel niet herkende
Alkmaar en het slavernijverleden is een boek dat een stad dwingt opnieuw naar zichzelf te kijken. Fatah-Black en De Koning openen archieven waarvan lang werd aangenomen dat ze slechts randnotities bevatten bij een koloniale geschiedenis die zich elders afspeelde. Het tegendeel blijkt waar. In de resoluties, investeringsregisters en bestuurlijke notulen komt een stad naar voren die zich actief inliet met de opbouw van de VOC en WIC. Alkmaar zocht invloed, leverde schepen en manschappen, verstrekte subsidies en onderhandelde over posities binnen de compagnieën. In geen van deze documenten wordt slavernij moreel bevraagd; het verschijnt uitsluitend als een praktisch onderdeel van handel, oorlog en bestuur.
read on…Gods slaafgemaakten
Wereldwijde studie, Atlantische lezing: Suriname, de eilanden en de lange nasleep van slavernijtheologie
In Suriname en op de Caribische eilanden is de relatie met de kerk nooit eenvoudig geweest. De Bijbel bood verhalen van troost en hoop, maar kerken waren ook verweven met het koloniale slavernijregime. Gods slaafgemaakten van Martijn Stoutjesdijk laat zien hoe deze dubbele erfenis is ontstaan. Het boek bestrijkt slavernijgeschiedenis in mondiale context, van de Bijbelse wereld tot Azië en de Amerika’s, maar deze recensie focust op het Atlantische perspectief, dat voor Suriname en de eilanden het meest herkenbaar is.
read on…Wanneer de Ander wij wordt
De verbeelding van een meervoudig Nederland
In Grenzend aan liefde laat Karin Amatmoekrim zien hoe het beeld van ‘de Ander’ eeuwenlang werd gevormd, en waarom juist meervoudige identiteiten een weg vooruit bieden. Een pleidooi voor complexiteit, nabijheid en verbeeldingskracht.
read on…Bestemming Suriname — drie vroege vensters op een kolonie in wording
Drie reisverslagen, drie lenzen op een kolonie in wording. Bestemming Suriname voert de lezer naar de jaren 1670–1690, wanneer logistiek, bestuur en dagelijks overleven voortdurend botsen met oorlog, ziekte en toeval. Redacteuren Nettie Schwartz en Suze Zijlstra plaatsen de bronnen overtuigend in hun context en maken duidelijk dat koloniale expansie geen vanzelfsprekend traject was, maar een proces van onzekerheid, improvisatie en incidentele successen. Een onmisbare bijdrage voor wie maritieme en koloniale geschiedenis in samenhang wil begrijpen.
read on…Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld
Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld (1)
Door Bris Mahabier
1.Mijn interesse voor maatschappelijke ongelijkwaardigheid
Mijn belangstelling voor slavernij en andere vormen van maatschappelijke ongelijkwaardigheid, zoals klassentegenstellingen, het erfelijke kastenstelsel in India en de vele vormen van gedwongen arbeid: galeislaven in de Oudheid, horigen en lijfeigenen in de Middeleeuwen en in Amsterdamse spin- en rasphuizen, is niet van vandaag. Misschien heeft dit iets te maken met mijn armoedige jeugd op het Surinaamse platteland! In de jaren zeventig kreeg ik het boek de Verworpenen der aarde (1961) van Frantz Fanon in handen. Van deze titel ging een extra impuls uit.
read on…Gravenberch – Een familiegeschiedenis die de koloniale kaart openvouwt
In Gravenberch. Een Surinamer in Nederlands‑Indië reconstrueert Paul van der Heijden een vergeten route binnen het voormalige Koninkrijk der Nederlanden: de beweging van Afro‑Surinamers niet alleen richting Nederland, maar vooral richting de Oost. Het resultaat is een rijk gedocumenteerde familiegeschiedenis die zich uitstrekt van de plantages van Suriname tot de militaire bases in Nederlands‑Indië, en uiteindelijk de naoorlogse samenleving in Nederland.
read on…Seminar: Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour
Maandag 19 januari 2026 | 13:00 – 14:00 uur
Op maandag 19 januari verzorgt Jonathan Tjien Fooh (Vrije Universiteit Amsterdam) een lezing in het kader van de Cultural History and History of International Relations-seminars. Het thema van zijn presentatie is Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour.
read on…Schaduwtemmer: magie, rituelen en verzet in Suriname
Er zijn boeken die je meenemen, maar Schaduwtemmer doet meer: het opent je ogen. In een wereld waar rituelen het dagelijks leven bepalen en de Tweede Wereldoorlog onverwacht binnendringt, kiest een Javaans meisje niet voor gehoorzaamheid maar voor zien. Jamaludin schrijft beeldend en zintuiglijk: jasmijngeur, rijststampers, modder van de zwamp. Dit is een verhaal dat de sluier optilt en je laat kijken zonder vangnet.
read on…