Op donderdag 27 mei 2021 ondertekenden Rita Rahman, voorzitter van de Werkgroep Caraïbische Letteren, en... Lees verder →
Alkmaar en het slavernijverleden
Een stad die haar eigen spiegel niet herkende
Alkmaar en het slavernijverleden is een boek dat een stad dwingt opnieuw naar zichzelf te kijken. Fatah-Black en De Koning openen archieven waarvan lang werd aangenomen dat ze slechts randnotities bevatten bij een koloniale geschiedenis die zich elders afspeelde. Het tegendeel blijkt waar. In de resoluties, investeringsregisters en bestuurlijke notulen komt een stad naar voren die zich actief inliet met de opbouw van de VOC en WIC. Alkmaar zocht invloed, leverde schepen en manschappen, verstrekte subsidies en onderhandelde over posities binnen de compagnieën. In geen van deze documenten wordt slavernij moreel bevraagd; het verschijnt uitsluitend als een praktisch onderdeel van handel, oorlog en bestuur.
read on…Gods slaafgemaakten
Wereldwijde studie, Atlantische lezing: Suriname, de eilanden en de lange nasleep van slavernijtheologie
In Suriname en op de Caribische eilanden is de relatie met de kerk nooit eenvoudig geweest. De Bijbel bood verhalen van troost en hoop, maar kerken waren ook verweven met het koloniale slavernijregime. Gods slaafgemaakten van Martijn Stoutjesdijk laat zien hoe deze dubbele erfenis is ontstaan. Het boek bestrijkt slavernijgeschiedenis in mondiale context, van de Bijbelse wereld tot Azië en de Amerika’s, maar deze recensie focust op het Atlantische perspectief, dat voor Suriname en de eilanden het meest herkenbaar is.
read on…Wanneer de Ander wij wordt
De verbeelding van een meervoudig Nederland
In Grenzend aan liefde laat Karin Amatmoekrim zien hoe het beeld van ‘de Ander’ eeuwenlang werd gevormd, en waarom juist meervoudige identiteiten een weg vooruit bieden. Een pleidooi voor complexiteit, nabijheid en verbeeldingskracht.
read on…Bestemming Suriname — drie vroege vensters op een kolonie in wording
Drie reisverslagen, drie lenzen op een kolonie in wording. Bestemming Suriname voert de lezer naar de jaren 1670–1690, wanneer logistiek, bestuur en dagelijks overleven voortdurend botsen met oorlog, ziekte en toeval. Redacteuren Nettie Schwartz en Suze Zijlstra plaatsen de bronnen overtuigend in hun context en maken duidelijk dat koloniale expansie geen vanzelfsprekend traject was, maar een proces van onzekerheid, improvisatie en incidentele successen. Een onmisbare bijdrage voor wie maritieme en koloniale geschiedenis in samenhang wil begrijpen.
read on…Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld
Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld (1)
Door Bris Mahabier
1.Mijn interesse voor maatschappelijke ongelijkwaardigheid
Mijn belangstelling voor slavernij en andere vormen van maatschappelijke ongelijkwaardigheid, zoals klassentegenstellingen, het erfelijke kastenstelsel in India en de vele vormen van gedwongen arbeid: galeislaven in de Oudheid, horigen en lijfeigenen in de Middeleeuwen en in Amsterdamse spin- en rasphuizen, is niet van vandaag. Misschien heeft dit iets te maken met mijn armoedige jeugd op het Surinaamse platteland! In de jaren zeventig kreeg ik het boek de Verworpenen der aarde (1961) van Frantz Fanon in handen. Van deze titel ging een extra impuls uit.
read on…Gravenberch – Een familiegeschiedenis die de koloniale kaart openvouwt
In Gravenberch. Een Surinamer in Nederlands‑Indië reconstrueert Paul van der Heijden een vergeten route binnen het voormalige Koninkrijk der Nederlanden: de beweging van Afro‑Surinamers niet alleen richting Nederland, maar vooral richting de Oost. Het resultaat is een rijk gedocumenteerde familiegeschiedenis die zich uitstrekt van de plantages van Suriname tot de militaire bases in Nederlands‑Indië, en uiteindelijk de naoorlogse samenleving in Nederland.
read on…Seminar: Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour
Maandag 19 januari 2026 | 13:00 – 14:00 uur
Op maandag 19 januari verzorgt Jonathan Tjien Fooh (Vrije Universiteit Amsterdam) een lezing in het kader van de Cultural History and History of International Relations-seminars. Het thema van zijn presentatie is Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour.
read on…Schaduwtemmer: magie, rituelen en verzet in Suriname
Er zijn boeken die je meenemen, maar Schaduwtemmer doet meer: het opent je ogen. In een wereld waar rituelen het dagelijks leven bepalen en de Tweede Wereldoorlog onverwacht binnendringt, kiest een Javaans meisje niet voor gehoorzaamheid maar voor zien. Jamaludin schrijft beeldend en zintuiglijk: jasmijngeur, rijststampers, modder van de zwamp. Dit is een verhaal dat de sluier optilt en je laat kijken zonder vangnet.
read on…Vergeten verhalen: hoe Den Bosch verbonden was met slavernij en kolonialisme
Wie denkt dat slavernij een verre, exotische realiteit was, zal na het lezen van *Vergeten verhalen* anders oordelen. Dit boek legt met precisie bloot hoe ’s-Hertogenbosch, een stad die vaak buiten het koloniale debat bleef, eeuwenlang verweven was met slavernij en kolonialisme. Niet als voetnoot, maar als onderdeel van een economisch en sociaal systeem dat zich uitstrekte van de straten van Den Bosch tot de plantages in Suriname en de specerijeneilanden in Azië.
read on…Vrijheid met een schaduwzijde – De ongemakkelijke erfenis in Ellen Neslo’s familiegeschiedenis
In *De schat van de vrijheid* duikt Ellen Neslo diep in haar familiegeschiedenis en stuit op een verhaal dat de koloniale geschiedenis van Suriname op indringende wijze tot leven brengt. Centraal staat Paulina, een voormoeder van Neslo, die in de 19e eeuw van slaaf tot vrije en welgestelde burger in Paramaribo uitgroeide. Maar haar vrijheid kent een wrange keerzijde: Paulina werd zelf eigenaar van slaven.
read on…Een vergeten gemeenschap in het licht
Met zijn nieuwste werk De Toegoenezen. Kinderen van het kolonialisme brengt historicus Ewout van der Horst een vrijwel onbekend hoofdstuk uit de Nederlandse koloniale geschiedenis onder de aandacht. Het boek vertelt het verhaal van de Toegoenezen, een kleine Javaanse gemeenschap met Portugese wortels, die door de eeuwen heen een opmerkelijke reis maakte: van slavernij in de Portugese koloniën naar Java, via Nederlands-Indië en Nieuw-Guinea naar Suriname, en uiteindelijk naar Nederland.
read on…