blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: KIT

Opening van Zwart & Wit

Foto © Bert Reinders

door Maria Karg

Onder grote belangstelling is op donderdag 31 oktober 2013 de tentoonstelling Zwart & Wit geopend in het Tropenmuseum Amsterdam. Hoe heeft de relatie tussen zwarte en witte Nederlanders zich de afgelopen eeuw ontwikkeld en waar zijn we nu? Wat is er daarna gebeurd en waar zijn we nu?

De openingstentoonstelling begint met een intrigerend monument van 11.000 namen. Deze achternamen zijn verzonnen door de kolonisten voor de mensen die vrij kwamen op 1 juli 1863, de afschaffing van de slavernij.

De wereldtentoonstelling van 1883 op het Museumplein met 28 Surinamers in tenten wordt nagebootst in een ronde tentoonstelling, een soort arena waar een jongetje, Codjo zit te trommelen. Achter een hek staan symbolisch de witte Nederlanders. Destijds bezochten een miljoen mensen de wereldtentoonstelling.

Na de Tweede Wereldoorlog wordt Nederland minder wit, Nederland verschiet van kleur. Op schilderijen en foto’s gaat de zwarte mens ook deel uitmaken van de hippe culturele witte mensen, ze krijgen een podium, maar de afstand blijft groot.

Vanaf de jaren tachtig beginnen wit en zwart zich te ergeren aan elkaar. Nederland verschiet nog meer van kleur, men schrikt daar een beetje van. Het Tropenmuseum wil met deze tentoonstelling een statement maken, waarbij bewust gekozen is voor een foto met Sinterklaas en Zwarte Piet. De bezoekers mogen hun eigen Piet samenstellen of ze kiezen om Piet niet meer toe te laten.

De tentoonstelling Zwart & Wit loopt tot 1 juli 2014 met vrijwel elk weekend een evenement.

[overgenomen van MiraKa Educatie]

Deel bibliotheek Tropeninstituut blijft behouden

De bibliotheekcollectie van het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam zal gedeeltelijk behouden blijven. De Universiteit Leiden zal een deel van de titels onder de vleugels nemen. Een ander deel van de collectie gaat naar Urk en het Vredespaleis in Den Haag. Dat meldde minister Jet Bussemaker (Cultuur) donderdag in antwoord op Kamervragen. Het deel van de boeken dat naar Leiden gaat, is volgens haar van bijzondere cultuurhistorische waarde. Volgens de minister heeft ze een publieke zorgplicht voor dit deel van de collectie en handelt ze daar ook naar.

Het KIT heeft daarnaast geregeld dat het medische deel van de collectie naar het Kennis- en Documentatiecentrum voor Medische Geschiedenis in Urk gaat. Nog eens 4000 boeken over vrede en veiligheid gaan naar het Vredespaleis.
Zorgvuldig afbouwen
Bibliothecaris Hans van Hartevelt van het KIT liet desgevraagd weten dat hij blij is met de oplossing voor een deel van de collectie. Maar tegelijkertijd zijn er nog wel 700.000 titels die de prullenbak in moeten aan het eind van deze maand. ”We kunnen daar wel een oplossing voor zoeken, maar daar hebben we meer tijd voor nodig.” Van Hartevelt vindt dat Bussemaker het advies van een onderzoekscommissie slechts gedeeltelijk opvolgt door enkel het koloniaal erfgoed te beschermen. ”De commissie zegt ook dat de collectie zorgvuldig afgebouwd moet worden en daarvan is nu geen sprake.” Hij vreest dat de collectie ‘zomaar’ wordt weggegooid, terwijl er unieke stukken tussen zitten. Van Hartevelt pleit ervoor de collectie tijdelijk op te slaan en in kaart brengen waar delen van de collectie bij andere partijen ondergebracht kunnen worden.
De bibliotheek van het instituut, met ruim 1 miljoen titels, moet voor 1 januari 2014 sluiten. Dat komt doordat de structurele overheidssubsidie wordt stopgezet.
[ANP]

Zwart & wit

De tentoonstelling Zwart & Wit is vanaf 1 november te zien in het Tropenmuseum.Wie is zwart en wie is wit? Wie bepaalt dat eigenlijk? En wat heeft het slavernijverleden daarmee te maken? Het Tropenmuseum organiseert, 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, de tentoonstelling Zwart & Wit. Persoonlijke verhalen, foto’s, films en beeldende kunst laten zien hoe ‘zwart’ en ‘wit’ sindsdien in Nederland met elkaar leven. In de voetbalwereld lijkt dat als vanzelf te gaan: niemand in het nationaal elftal is zwart of wit, iedereen is oranje. Of toch niet? Aan de hand van prikkelende vragen nodigt het Tropenmuseum zijn bezoekers uit om de discussie aan te gaan. Met elkaar, én met zichzelf.

De tentoonstelling Zwart & Wit is van 1 november 2013 t/m 1 juli 2014 te zien in de Lichthal van het Tropenmuseum.

Tropenmuseum: Nog 13.000 handtekeningen nodig

Drie Surinaamse kunstenaars, schrijver Vinije Haabo (l), Edje Doekoe (m) en Remy Jungerman (r) aanwezig tijdens de tentoonstelling ‘Kunst van overleven’ in november2010 in het Tropenmuseum in Amsterdam. Edje Doekoe van Pikin Slee zit op een van zijn kunstbanken.

 

door Stuart Rahan
Amsterdam – Het Tropenmuseum, onderdeel van het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), wordt met sluiting bedreigd. De Nederlandse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Ben Knapen heeft een bezuiniging van twintig miljoen euro afgekondigd op het KIT en bedreigt daarmee direct het voortbestaan van het Tropenmuseum in Amsterdam.
Om sluiting te voorkomen is een actie gestart om minimaal veertigduizend handtekeningen naar de Tweede Kamer op te sturen.
De Kamer zal het kabinet Rutte moeten dwingen de aangekondigde bezuinigen terug te draaien. Ook is de nieuwe koningin Maxima, in haar persoon van beschermvrouw van het KIT, benaderd om haar invloed aan te wenden. Zij was toen als prinses, naast koningin Beatrix, ook officieel aanwezig toen het KIT drie jaar geleden haar honderdjarig bestaande vierde.
.
Koloniale erfstukken
Sinds Mark Rutte van de VVD premier werd in 2010, hebben zijn achtereenvolgende kabinetten culturele instituten systematisch wegbezuinigd. Ook de korting van twintig miljoen euro op het KIT wordt door cultuurpersoonlijkheden als zodanig bestempeld. Het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) moest er vorig jaar ook aan geloven. Dit kennisinstituut is geminimaliseerd. In een petitie wijzen de ondertekenaars op de anti-culturele houding van het kabinet Rutte. Hem wordt xenofobie aangaande de verdraagzaamheid naar andere culturen toe, verweten. De zorgplicht ten aanzien van het museaal bewaard Nederlands werelderfgoed wordt ernstig verwaarloosd en ook de samenwerking op internationaal niveau lijdt onder zijn streng bezuinigingsbeleid. Het KIT is een Nederlands multidisciplinair kennisinstituut voor internationale, economische en interculturele samenwerking, met ontwikkeling van praktisch toepasbare kennis voorop. Met de twintig miljoen bezuiniging gaat niet alleen een museum met historische kunstwerken en koloniale erfstukken van onschatbare waarde verloren maar vindt ook kilometerslange documentatiemateriaal, boeken en muziek hun weg naar particuliere verzamelaars. Museale stukken uit onder meer de kolonie Suriname behoren ook tot het wereldrijke bezit. Niemand weet waar het verzamelde historisch materiaal uiteindelijk terecht zal komen.

Verkeerde keuzes
De ondertekenaars van de petitie verzoeken het kabinet Rutte om het Tropenmuseum een structurele financiering toe te kennen, zodat de kennis en collectie van dit museum ook voor toekomstige generaties behouden blijven en doen hiermee een dringend beroep op het Nederlandse parlement deze regering hierop terecht te wijzen. Het lijkt op cultuurbarbarisme in de fanatieke pogingen van Rutte om aan de Europese begrotingsnomen te voldoen. Er worden verkeerde keuzes gemaakt en sinds de Nederlandse centrale bank (DNB) afgelopen weekend bekendmaakte dat volgend jaar nog eens acht miljard bezuinigd moet worden, vrezen vele cultuurliefhebbers een verdere verslechtering van de cultuurbeleving. Morgen kan iedereen die het Tropenmuseum een warm hart toedraagt middels een handtekening zijn steun betuigen door hier te klikken. Intussen zijn al 27.000 handtekeningen verzameld.

[uit de Ware Tijd, 14/06/2013]

Hou het Tropenmuseum open

Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Ben Knapen heeft een bezuiniging van 20 miljoen euro afgekondigd op het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) en bedreigt daarmee direct het voortbestaan van het Tropenmuseum in Amsterdam. STOP BEN KNAPEN, mobiliseer de politiek tegen deze onzinnige bezuiniging!
Het is inmiddels zover, Koninklijk Instituut voor de Tropen, waar het Tropenmuseum het purgatorium van is, zal in de komende maanden ingrijpend moeten reorganiseren.
Deze reorganisatie is ingegeven door het feit dat het ministerie van Buitenlandse Zaken de structurele financiering zal gaan stoppen per 1 januari 2014. Dit is één van de meest in het oog springende gevolgen van de beleidsverandering onder het Kabinet Rutte ten aanzien van:
1. de xenofobie aangaande de verdraagzaamheid naar andere culturen,
2. de zorgplicht naar het in Nederland, museaal bewaard werelderfgoed.
3. de internationale samenwerking op dit terrein.
Waarmee de frontale aanval op deze ‘flagship-store’ van de Volkenkundige musea in ons land binnenkort een voldongen feit zal zijn. Laten we dat in Nederland zomaar gebeuren?
Zonder beleidswijziging en een structurele financiering door de Nederlandse overheid, gaan belangrijke publieksfuncties van het KIT op het gebied van informatie overdracht zoals de vermaarde bibliotheek en het museum definitief verloren. Naast de kennisvernietiging zal dat wat hier verloren raakt nooit meer kunnen worden hersteld.
Wij verzoeken het Kabinet Rutte om het Tropenmuseum een structurele financiering toe te kennen, zodat de kennis en collectie van dit museum ook voor toekomstige generaties behouden blijven en doen hiermee een dringend beroep op ons parlement deze regering hiertoe op te roepen.
Klik hier voor ondertekening van de petitie

KIT bibliotheek sluit de deuren

Per 1 augustus a.s. zal de KIT Bibliotheek haar deuren sluiten. Dit is het gevolg van de bezuinigingen door de rijksoverheid.

Bezoekers en klanten van de KIT Bibliotheek kunnen vanaf 1 augustus a.s. geen gebruik meer maken van de collectie van de bibliotheek, de Leeszaal en de (digitale) catalogus. De KIT Bibliotheek blijft tot die datum open van maandag t/m donderdag van 10.00 tot 17.00 uur.

Geleende boeken moeten voor 1 september a.s. worden ingeleverd bij of opgestuurd (per post) naar respectievelijk:
• de centrale receptie van het KIT, Mauritskade 63, Amsterdam
• de KIT Bibliotheek, Mauritskade 63, 1092 AD Amsterdam
KIT stelt alles in het werk om de unieke collectie goed over te dragen en in de toekomst, weliswaar op een andere locatie, voor het publiek toegankelijk te houden.
Voor vragen kunt u contact opnemen via tel. (020) 568 8462 of E library@kit.nl

Tropeninstituut schrapt negentig banen

Het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) schrapt negentig banen. De meeste banen verdwijnen bij de afdeling informatie en bibliotheekservices, het ondersteunend personeel en in het museum. Gedwongen ontslagen zijn onvermijdelijk. Vanwege de ingrepen stoppen verschillende activiteiten, waaronder de publieksbibliotheek. Dat heeft het Amsterdamse instituut dinsdag bekendgemaakt.Het schrappen van banen maakt deel uit van een reorganisatie, die volgens het KIT nodig is om de ‘levensvatbare’ onderdelen van het instituut overeind te houden. Het KIT blijft wel onder meer leverancier van adviesdiensten op het gebied van gezondheid, landbouw en duurzame economische ontwikkeling in ontwikkelingslanden.

In 2011 werd bekend dat het kabinet de subsidie van twintig miljoen euro per jaar aan het KIT wil stopzetten. Dat geld van het ministerie van Cultuur was bestemd voor culturele functies, zoals het museum. Daarop kondigde het Amsterdamse instituut aan dat het Tropentheater en de publieksbibliotheek worden opgedoekt.
In november bleek dat het Tropeninstituut voor dit jaar toch nog eenmalig 15,3 miljoen euro zou krijgen van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ondertussen moet het instituut zorgen dat het minder afhankelijk wordt van overheidsfinanciering.
Voor 2014 en 2015 is er nog geen honderd procent duidelijkheid over subsidies, laat het instituut dinsdag weten. Interim-bestuursvoorzitter Derk Vermeer stelt echter dat de reorganisatie de minimaal noodzakelijke ingreep is. “We weten dat de financiering in ieder geval sterk zal verminderen. De medewerkers hebben duidelijkheid nodig en de kosten lopen door; we nemen nu actie om de continuïteit van het instituut te verzekeren.”

De museale activiteiten hoopt het KIT overeind te houden door verdere samenwerking en mogelijke integratie met het Museum Volkenkunde in Leiden en het Afrikamuseum in Berg en Dal. De huidige presentatieplek aan de Mauritskade moet hierbij wel gehandhaafd blijven. Ook voor de erfgoedcollectie van de bibliotheek van het instituut wordt een oplossing gezocht.

[bron: Novum]

Reddingsactie NiNsee: Zijn het gezag van Beatrix en 16.000 handtekeningen voldoende?

door Stuart Rahan

Het lijkt wel zwarte pietenspel. Niemand durft de verantwoordelijkheid voor de sluiting van het NiNsee, het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis, op zich te nemen. De politieke beslissing is weliswaar genomen door het kabinet van Mark Rutte, momenteel demissionair, maar onder dwang van gewezen gedoogpartner PVV, de partij van Geert Wilders die ‘vrijheid’ in de naam heeft maar intussen de vrijheid van minderheidsgroepen als de Afrikaanse gemeenschap steeds beperkter wil zien.

Cadeau of rechtmatigPVV wil af van de zogenaamde linkse hobby’s waaronder ook het NiNsee valt. CDA en VVD stemden ermee in onder het mom van nationale bezuinigingen. Uit verschillende groepen en individuen klinkt het steeds luider dat het nog niet definitief afgelopen is met het NiNsee. Echter neemt geen groep of individu het initiatief om de genadeslag op het Landelijk Platform Slavernijverleden (LPS) en African and African Descendent (AAD) Netwerk Nederland na te voorkomen. De handelingen van de gemeente Amsterdam missen erkenning voor het NiNsee. Als nationaal documentatie- en informatiecentrum wordt het instituut overgeslagen bij de herdenking van 150 jaar afschaffing slavernij. Het NiNsee moet voor activiteiten in dat kader aankloppen bij Stichting Herdenking Slavernijverleden 2013 van Joan Ferrier. “De wereld op z’n kop”, beweren tegenstanders van de sluiting.

Iedereen hoopte op een cadeautje van demissionair premier Rutte toen die voor het eerst zijn gezicht liet zien bij de jaarlijkse herdenking op 1 juli, onlangs in het Oosterpark. “Helaas, ik heb geen cadeau voor het NiNsee meegenomen”, uitte Rutte zich zonder omwegen terwijl niet alleen sprake was van herdenking van de afschaffing van de slavernij maar ook nog het tienjarig bestaan van het met sluiting bedreigde NiNsee. “Het minste wat je mee kan nemen op een jaardag, hoe klein dan ook, is een cadeau”, hoopte het gros van de aanwezigen. Het jammerlijke aan het idee van een cadeau in het geval van NiNsee is dat het instituut geen cadeau behoeft. Het bestaan van NiNsee is geen cadeau voor de Afrikaanse Nederlanders, voornamelijk uit Suriname en de Nederlandse Antillen, maar een verplichting van de Nederlandse staat als erkenning van het Nederlandse slavernijverleden en genoegdoening van de mensenrechtenschendingen. De Nederlandse geschiedenis vertelt in de marge over het slavernijverleden en wie het onderwerp beter wil bestuderen is aangewezen op nationale archieven die hoogdrempelig zijn. Het NiNsee zou dit historische vacuüm moeten invullen, toen in 2002 de regering van Wim Kok zijn verantwoordelijkheid nam en het NiNsee in al haar facetten ondersteunde. Het jaar daarvoor was al toestemming gegeven voor een nationaal monument Nederlands slavernijverleden wat resulteerde in het ontwerp en de bouw van het monument door kunstenaar Erwin de Vries.

Slaaf gehangen aan een haak;
gravure uit de Italiaanse vertaling van Stedman

Barryl Biekman van het Landelijk Platform Slavernij die op eigen titel spreekt, hekelt de houding van de politieke oppositie momenteel in de Tweede Kamer. “Ooit iets van D66 gehoord? Hebben wij iets aan uitspraken van de SP over excuses terwijl het NiNsee nu ‘aan het sneuvelen’ is?” Zij haalt ook fel uit naar andere zogenaamde Nederlandse historici die nauw betrokken zijn bij het Nederlandse slavernijverleden en de onderwijzing daarvan. “Ook al aan figuren als Piet Emmer gedacht zijn onverbeterlijke rancuneuze rol? Maar als NiNsee een professor Small introduceert, hoor en zie je hem niet. Ik heb ook nog geen reactie gezien of gehoord op Emmer van professor Alex van Stipriaan, Dr. Frank Dragtenstein en Dr. Aspha Bijnaar. Ik wacht af.” Piet Emmer ziet de oprichting van NiNsee als een schuldgevoel bij de Nederlandse politiek en beweert dat vanuit die gedachte, nooit goed wetenschappelijk onderzoek verricht kan worden. Hij is er dan ook niet huiverig voor dat het instituut ophoudt te bestaan: “NiNsee heeft in de afgelopen tien jaar geen enkel uniek onderzoek verricht. Daarom maak ik mij geen zorgen om de sluiting van het instituut. Onderzoek naar het slavernijverleden zal ongetwijfeld voortgang vinden.” “Vooral het onderzoek waarbij de waarheid wordt verdoezeld, de mensenrechtenschendingen in boeken worden weggemoffeld en het economisch profijt wordt ontkent”, merkt Biekman op, als reactie op Emmer.

Hoop op Beatrix
Tijdens dezelfde herdenkingsplechtigheid vroeg NiNsee-voorzitter Eddy Campbell aan demissionair Rutte en burgemeester Eberhard van der Laan om het NiNsee niet te begraven. “Zijn intentie was helder”, memoreert Biekman zijn uitspraak. Campbell beloofde Rutte twee extra zetels bij de komende verkiezingen als deze alsnog met een cadeau op de proppen zou komen. Blijkbaar heeft Campbell een Afrikaanse achterban van wie hij op commando het stemgedrag kan beïnvloeden. En het zijn de komende verkiezingen die bepalend kunnen zijn voor een eventuele doorstart van NiNsee als zelfstandig historisch orgaan als argument om het geweten te sussen.

The fight. Foto @ Nicolaas Porter

Nu het wachten is op de winnaars van de verkiezingen, heeft het LPS alvast het hoogste gezag van Nederland aangeschreven om de politiek te bewegen tot andere inzichten. Koningin Beatrix is in een persoonlijke brief gevraagd haar invloed als staatshoofd aan te wenden het kabinet Rutte de sluiting van NiNsee te doen herzien. In een 36 punten tellende oproep legt het LPS de noodzaak van het voortbestaan van het NiNsee uit. Het NiNsee en het slavernijmonument na parlementaire goedkeuring en zijn gerealiseerd door middel van beschikbaarstelling van overheidsfinanciering. Om de daad bij het woord te voegen schuwt het LPS de confrontatie met het Nederlandse vorstenhuis dan ook niet. “Nederland heeft in vele opzichten, zoals blijkt uit wetenschappelijk onderzoek, geprofiteerd van de trans-Atlantische slavenhandel, slavernij en kolonialisme. Nederland, in casu wordt de Nederlandse regering, daarom verantwoordelijk geacht, is hoofdelijk aansprakelijk voor alles wat ertoe bijdraagt aan de verwerking van het slavernijdossier en de effecten van slavenhandel, slavernij en kolonialisme, mede te financieren.” In de brief verafschuwt het LPS dan ook de houding van staatssecretaris van Cultuur Halbe Zijlstra, die beweert dat het werkgebied van de activiteiten en projecten van het NiNsee, noch een wetenschappelijke, noch een culturele dimensie heeft en daarom niet tot het OCW-beleidsveld wordt gerekend en om die redenen overheidsfinanciering niet mogelijk is. “Reden te meer om aan te tonen dat Zijlstra de inhoud van zijn functie niet heeft begrepen”, bijt Barryl Biekman van zich af. Voor volgend jaar vraagt het LPS aan Beatrix ook haar invloed aan te wenden om bij de herdenking van 150 jaar afschaffing slavernij 1 juli uit te roepen tot nationale bezinningsdag en het elke vijf jaar een nationale vrije dag te laten zijn, zoals nu het geval is met de herdenking van de Tweede Wereldoorlog. De brief aan de koningin ging vergezeld van zestienduizend handtekeningen die in de afgelopen periode zijn verzameld.

[uit de Ware Tijd, 14/07/2012]

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter