blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Helberg Glenn

Praise for Helberg at farewell reception

THE HAGUE–Someone who connects people, who makes everyone feel appreciated, who fights against injustice, breaks taboos and says things in a candid manner. There was only praise at Friday’s farewell reception for Chairman of the Consultative Body for Dutch Caribbean persons in the Netherlands Ocan Glenn Helberg. read on…

Wie is je zwarte rolmodel?

Zwart Amsterdam, de tentoonstelling die vanaf 7 oktober te zien is in het Amsterdams Museum gaf Amsterdammers de mogelijkheid om hun zwarte rolmodellen te kiezen. De inwoners van de stad nomineerden zwarte schrijvers, politici en rappers, maar ook de buurvrouw en de voetbalcoach. De verhalen, maar ook voorwerpen die verwijzen naar deze rolmodellen zijn opgesteld in twee zalen in het museum. De tentoonstelling vindt plaats tijdens de Black Achievement Month, een evenement dat als doel heeft de verbinding tussen ‘zwart en wit’ binnen de Nederlandse samenleving te bewerkstelligen. read on…

Het dilemma van de tolerantie (7)

door Willem van Lit

De onthechte geest
Hij is zijn geloof in God niet kwijt, “maar op het menselijke, natuurlijke niveau heeft zich een grote verschuiving voorgedaan”. Dat zegt Charles Taylor over Descartes, de zeventiende-eeuwse grondlegger van de Verlichting: “Als rationele controle een kwestie is van de geest die een onttoverde wereld van materie overheerst, dan moet het besef van superioriteit van het goede leven en de inspiratie het te bereiken, afkomstig zijn van het besef van de handelende mens van zijn eigen waardigheid als rationeel wezen. read on…

Toespraak van Cindy Kerseborn bij haar documentaire over Astrid Roemer

Toespraak van cineaste Cindy Kerseborn bij de première van de filmdocumentaire: Astrid H. Roemer De wereld heeft gezicht verloren
op 7 december 2015 in het Theater van ‘t Woord, Openbare Bibliotheek Amsterdam. Foto’s van @ Arnold van West. read on…

Wat is eenzaamheid en wat is isolement?

door Glenn Helberg

Afgelopen maandag de première bijgewoond van De wereld heeft gezicht verloren. Astrid H. Roemer was er niet bij. Zij stuurde in een sms aan Cindy Kerseborn aan ons, het publiek, een boodschap waarmee zij liefde deelde. Door deze documentaire die met zoveel geduld, liefde, pijn, zorgvuldigheid, doortastendheid, durf en confrontatie is gemaakt was Astrid H.Roemer alom aanwezig. read on…

Glenn Helberg: “Het gaat om rechtvaardigheid”

Glenn Helberg is een begrip in de Surinaams-Antilliaanse gemeenschap. “Hij heeft veel mensen gered,” hoor je als je over hem praat. “Hij is een held.” Ik tref Helberg op een slecht moment: iedereen wil met hem praten over de plotselinge dood van de Arubaan Mitch Henriquez, na een gewelddadige arrestatie. Als psychiater, voorzitter van het Overleg Orgaan Caribische Nederlanders (OCAN), lid van de Raad van Advies van het College voor de Rechten van de Mens, lid van de Adviesraad Diversiteit en Integratie (ADI) in Amsterdam, is hij een centrale figuur. Toch wil hij wel even tijd nemen voor een telefonisch interview. Want hij vindt het belangrijker dan ooit om voor het voetlicht te brengen waar het om gaat: rechtvaardigheid. En compassie. read on…

Zelfdoding onder Surinaamse jongeren

Het Surinaams Inspraak Orgaan (SIO) organiseert in samenwerking met stichting Grani en stichting Landelijke Organisatie Surinaamse Vrouwen (LOSV) op zondag 12 oktober 2014 een bijeenkomst met het thema: Zelfdoding onder Surinaamse jongeren: Oorzaken en preventiemogelijkheden. read on…

150 jaar einde slavernij: herdenken, excuseren of verzoenen? Of alle drie?

Op 1 juli is het 150 jaar geleden dat Nederland de slavernij afschafte in Suriname en op de Nederlandse Antillen. Dat wordt gevierd. In Suriname, op de Antillen, maar ook in Groningen. Want wie is er nou niet blij, dat aan de mensonterende slavernij en daarmee aan de slavenhandel een einde kwam? Keti Koti betekent: de ketenen verbroken. In Suriname is Keti Koti op 1 juli al heel lang een feestdag. Ook in Groningen staan twee activiteiten op het programma: een debat op maandag 24 juni, en een feest op zaterdag 29 juni.

Iedereen is natuurlijk tegen slavernij en niemand is nu nog trots op de trans-Atlantische slavenhandel, maar toch kun je op dat stukje nationale verleden heel verschillend terugkijken. De voor Nederland zeer lucratieve slavenhandel is een zwarte bladzijde in het geschiedenisboek. Maar de een heeft die bladzijde al lang omgeslagen. We moeten vooruit kijken. Nadenken over excuses van Nederland, laat staan herstelbetalingen, is niet nodig. Voor anderen zijn slavernij en slavenhandel nog altijd open wonden. De relatie tussen zwart en wit is nog steeds ingewikkeld en de gemiddelde Nederlander weet schandalig weinig over het slavernijverleden. Nederland zou veel serieuzer moeten nadenken over wat deze erfenis betekent.
Wat vindt u? Debatteer maandag 24 juni mee met Alex van Stipriaan Luïscius (historicus), Glenn Helberg (psychiater), Joan Ferrier (voorzitter Stichting Herdenking Slavernijverleden 2013) en Shanny Inacio (humanistisch docent) onder leiding van Hans Harbers. Halverwege de avond is er een kort optreden van rapper Franky Fresh Flow.
N.B. Dans, eet en feest ook bij het Keti Koti fesa in Grand Theatre op 29 juni, met de superswingende Kakantrie Kaseko Band.

Van slavernij tot tienermoeder: Moederschap is niet de ultieme horizon

door Stuart Rahan

Amsterdam – Ze wordt niet blij van tienermoeders als zij die ziet in haar woonomgeving de Bijlmer. Soms hebben zij al een kleuter en is er nog een tweede kind op komst. “Zien zij geen andere horizon dan het moederschap? Waarom dromen zij er niet van om advocaat of hersenchirurg te worden?”, vroeg emerita hoogleraar Gender en Etniciteit Gloria Wekker zich af tijdens de lezing ‘Van slavernij tot tienermoeder’ in het debatcentrum De Balie. De lezing werd gehouden in het kader van 150 jaar afschaffing van de slavernij door Stichting Herdenking Slavernijverleden 2013. Historicus Caribische geschiedenis Alex van Stipriaan hield ook een inleiding.
Emerita hoogleraar Gender en Etniciteit Gloria Wekker (r) in gesprek met iemand uit het publiek na afloop van het bijzondere debat ‘Van slavernij tot tienermoeder’.  Foto: Stuart Rahan
Beperkte streven
Volgens Gloria Wekker ontbreekt het in de Afro-Surinaamse gemeenschap in Nederland aan structuren als ook uitgebreide netwerken rondom jonge moeders zoals in Suriname.
Daarnaast hebben de jonge tienermoeders in haar directe woonomgeving een soort geldingsdrang om binnen hun eigen ‘peer group’ hetzelfde na te streven als hun leeftijdsgenoten. Een zwangerschap is hun beperkt streven. Nog voor de bevalling wordt de jonge vader de deur gewezen. “Wij hebben geleerd om vader en moeder te worden maar we hebben niet geleerd om goede partners te zijn”, is wat volgens Wekker ontbreekt in de opvoeding. Dat er veel mis is in relaties van Surinaamse ouders blijkt uit de niet synchrone belangen binnen de relatie.
Gowtu moni
“Er is een culturele miscommunicatie.” Partners wijten hun gedrag meestal aan het slavernijverleden. “We verwijzen meestal naar de slavernij, wie meer geleden heeft. De zwarte man die zijn gezin niet kon beschermen of de zwarte vrouw die regelmatig verkracht werd.” Wekker pleit voor een relatie zonder competitie. Veel met elkaar te praten helpt het begrip te vergroten voor elkaars verlangens. In vergelijking met het West-Afrikaanse erfgoed mogen vrouwen volledig handelen naar hun seksuele verlangens zonder daarvoor uitgemaakt te worden voor hoeren of sletten.
Mannen wel verantwoordelijk
Historicus Alex van Stipriaan hield een verhaal over de tot slaaf gemaakte Afrikaan Adam, die rond 1830 op plantage Vrouwenvlijt te werk was gesteld. Deze slaaf hield er een relatie op na met een vrouw van een andere plantage.
Adam bleef dagenlang weg en als hij opgepakt werd, kreeg hij vijftig zweepslagen. Vastigheid ontbrak in die relatie. Uit statistieken maakte Van Stipriaan op dat tienerzwangerschappen niet bestonden. De gemiddelde leeftijd dat een vrouw haar eerste kind kreeg was 20,4. “Van tienerzwangerschappen is daar veel minder sprake. Vrouwen lijken heel vroeg te weten wat ze wilden binnen de gegeven omstandigheden.”
Deze stelling werd door psycholoog Glenn Helberg ontzenuwd als weinig met de werkelijkheid te maken. Volgens Helberg zijn er geen cijfers bekend over vroege en onderbroken zwangerschappen als gevolg van regelmatige verkrachtingen door slavenhouders. Tot slaaf gemaakte vrouwen waren ook bekend met vruchtafdrijvende methodes om zo te voorkomen dat hun kinderen in slavernij zouden opgroeien.
[uit de Ware Tijd, 25/05/2013]

Surinaamse en Antilliaanse familiestructuren

Debat in De Balie
Het verband tussen slavernij, trauma, instabiele gezinsstructuur en afwijkend gedrag wordt vaak getrokken maar roept eerder vragen op dan dat het antwoorden geeft. Zowel vanuit historisch, psychologisch als cultureel antropologisch oogpunt rijst niet alleen de vraag wat de bewijzen zijn voor deze aanname, maar ook wat de inzet is van deze hypothese.
Is hier sprake van slavernij als excuus voor slecht gedrag, slachtofferschap, een vooringenomenheid over wat wel of niet geldt als een ‘stabiele’ gezinsstructuur of een ontkenning van hedendaagse factoren als discriminatie, werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting die bepalend zijn voor de achterstelling van met name de Surinaamse en Antilliaanse jongeren?
Schilderij van Ron Flu
En waarin zien we de mogelijke invloed van het slavernijverleden terug? Is er daadwerkelijk een verband tussen de slavernij en de tienermoeder? Op de manier waarop zij haar kind opvoedt, de afwezigheid van de vader, de rol van de grootmoeder, de invloed van de tantes en ooms en het sociale gedrag van haar kind? Of zit de invloed van het slavernijverleden juist in manier waarop wordt aangekeken tegen de Surinaams / Antilliaanse gezinsstructuur door zowel de autochtone Nederlander als de gemeenschap zelf?

Tijdens deze avond gaan we in gesprek over de mogelijke invloed van het slavernijverleden op de hedendaagse Surinaamse en Antilliaanse familiestructuren vanuit historisch, antropologisch, jong, oud, blank en zwart perspectief.

Met:
– Prof.dr. Gloria Wekker is sociaal en cultureel antropoloog, haar specialisaties liggen op het gebied van Gender Studies, Sexuality Studies, African American Studies, en Caribbean Studies. Sinds 2001 bezet zij de Aletta (IIAV)-leerstoel Gender en Ethniciteit aan de faculteit Geesteswetenschappen. Verder is zij coördinator van de eenjarige Master “Comparative Women’s Studies in Culture and Politics”. Tevens is zij directeur van GEM, Expertisecentrum Gender, Etniciteit en Multiculturaliteit in het hoger onderwijs.
– Prof. dr. Alex van Stipriaan is historicus en hoogleraar Caribische geschiedenis aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Daarnaast is hij conservator bij het Tropenmuseum. Stipriaan heeft veel gepubliceerd over de geschiedenis en cultuur van Suriname, evenals over cultuurprocessen in wat wel de Black Atlantic wordt genoemd.

Marjorie de Cunha

– Glenn Helberg is psychiater en voorzitter van het Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN). Helberg zet zich in voor talloze kwesties zo heeft hij o.a. de problematiek rondom afwezig vaderschap en het belang van vaders in de opvoeding geagendeerd, was hij initiatiefnemer voor een Caribisch-Nederlandse landelijke ‘Stop the Violence mars en manifestatie’ om publiekelijk een statement te maken tegen het geweld, waar Antilliaanse jongeren als dader en slachtoffer teveel bij betrokken zijn en was Helberg initiator voor de deelname van de eerste Antilliaans-Arubaanse boot aan de Amsterdamse Gay Canal Parade.
– Marjorie de Cunha is cultureel ondernemer. Ze is initiatiefnemer van o.a: De Miss Charme verkiezingen, Women Connect 2 Succes en de talkshow Women Talk.Het grote publiek in Nederland kent De Cuhna als vast panellid van het VARA debatprogramma Het Lagerhuis.

De presentatie is in handen van Anousha Nzume.

Datum: donderdag 16 mei aanvang: 20.00 uur tickets
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter