blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Heemstra Marjolijn van

Marjolijn van Heemstra – Excuses voor de slavernij

Hoe maak je excuses als de stilte zo lang
is aangestampt dat ze gesteente werd?
Dat vraagt precisiewerk. De spreker, de stand
van rug en benen, de dag, de taal, alles
doet ertoe – een massief zwijgen breken
lukt alleen als elk detail voluit meezingt.

read on…

Marjolijn van Heemstra – Het eiland

Wie op dit eiland woont heeft ooit verloren, leeft voor straf
in geklapper van verleden en touw, als hier, waar dagen
zonder houvast door de dunne planten razen, Oost en West
vervallen steigers zijn, en wat verder ligt een vage lijn. Alles wendt

op dit eiland, alles wendt en blijft. De dieren zijn klein het zijn de mensen
die hun sporen laten, wetend dat de zee, de zee,
de zee ze wist, maar nooit vergeet, hun schaduw herinnert
aan vaders van vaders, aan het lichaam dat zich doodvermoeid herhaalt.

Nog kleiner is het lot, een zwart en hoekig steentje, gelegd door de man, door
de vrouw gewiegd, in palmen als armen, palmen van vlees, alles is van mens
gemaakt op deze doodsbenauwde strook; vruchten, verhalen, seizoenen zelfs,
nat en heet, verraderlijk en één.

Wat is dit eiland anders dan een omgekeerde berg, de onderkant
van wat zich steil en woedend naar beneden priemt, de afgrond in, herinnering
aan hoe de mens de mens opjaagt, verscheept, hoe de mens de mens
ontkent, hoe alles wendt en blijft.

Dit is de voet van wie wij zijn, de zool, droog en naakt, uitgeleverd aan de zon.

read on…

Ik schaamde me voor die Van Heemstra-steen op een bergtop in Suriname

door Marjolijn van Heemstra

Ooit bezocht ik de Volzberg in Suriname. Een zware tocht door de jungle en daarna in de brandende zon een klim naar de granieten top. Bovenop de berg ligt een plakkaat met mijn achternaam erop, daar neergelegd door een voorvader die gouverneur was van Suriname en een eeuw voor mij dezelfde weg aflegde. read on…

Bijlmer Boekt!: Van Heemstra, Sitalsing, Wielkens, Marly, Ahaddaf, Biswane

Op 7 februari is er weer een nieuwe Bijlmer Boekt!, dit keer met Marjolijn van Heemstra, Karin Sitalsing, Joy Wielkens, Marly, Omar Ahaddaf en Andro Biswane. read on…

Een Surinaams recept tegen overspel

Dresi/kruiden in Suriname. Foto © J. van Leeuwaarde
 

door Marjolijn van Heemstra

De man van Ria heeft een probleem. Met monogamie. Ria heeft een oplossing die in het Surinaamse dorp waar ze woont heel gewoon is: een vaginaal stoombad.
Ria zit al zeker tien minuten met gespreide benen op de plank. Ze heeft me net gierend van het lachen voorgedaan hoe haar man Roy vanavond zal klaarkomen. Schreeuwend, met zijn ogen stijf dichtgeknepen. Nu staart ze peinzend naar de grond.

Ria heeft een probleem. Of eigenlijk heeft haar man een probleem. Met monogamie. En aangezien hij in de stad werkt en Ria hem alleen in het weekend ziet, als hij naar zijn dorp hier aan de rivier komt, is ze als de dood dat hij zijn heil bij andere vrouwen zoekt.

Ik kwam in dit dorp op weg naar de Voltzberg in Suriname, waar we opnames maken voor een volgende voorstelling. Toen ik vroeg of iemand hier nog een oplossing had wees iedereen naar de hut van Ria.

Want Ria heeft een oplossing gevonden voor haar probleem: een dagelijks vaginaal stoombad. Niks nieuws in dit Marrondorp. Wel nieuw is de combinatie van kruiden die Ria gebruikt. Nieuw en geheim. Ze heeft lang gezocht naar de juiste combinatie, die waarmee ze Roy bij zich kan houden. Ze probeerde van alles. Bijvoorbeeld de Paranamklem, die de man het gevoel geeft dat hij klem zit tijdens de seks. En ook de wasidoekoe (alsof je het met een handdoek doet). Niks hielp. Roy was er altijd na een dag alweer vandoor terwijl zijn weekend toch twee-enhalve dag duurt.

Tinde van Andel zoekt kruiden op de markt in Accra. Foto © C. van der Hoeven

Een oud vrouwtje gaf haar dit geheime recept. Kruiden mengen, kokend water eroverheen en dagelijks vijftien minuten stomen. De eerste keer dat ze het gebruikte bleef Roy het hele weekend en meldde hij zich maandag ziek. Nu wil iedereen van haar weten wat ze gebruikt. Ze vertelt het niet. Straks pikken ze Roy van haar af. Maar als ik het echt wil weten mag dat. Ik ben toch niet Roy’s type. Veel te wit en weinig vlees. Ze lacht zo hard dat ze bijna van de plank valt.

Ze steekt een mollige vinger met een lange paarse nagel in de lucht en begint op te sommen: “Grote pinya. Klein swietboontje. Papegaaiennagel. Hoor je me?”, vraagt ze streng.

Ik vraag of het niet handiger zou zijn als Roy het probleem zou oplossen door minder vreemd te gaan. Ze kijkt me stuurs aan vanaf haar plank. Dat vindt ze een typische opmerking voor een witte, zegt ze. “Voor jullie moet de oplossing altijd van een ander komen. Aanpassen dit, aanpassen dat. Waarom niet gewoon doen wat je kan? Zo is iedereen blij.”

Ze slaat haar grote ronde handen op de plank en even denk ik dat ze me de badkamer uit zal zetten. Maar ze laat haar stoombad niet door mij verpesten.

Ik kijk naar de geruite doek over haar schoot, naar haar treurige ronde gezicht. Ik wil zeggen dat Roy het niet waard is, dat een man die alleen maar bij je blijft als je elke dag met je benen wijd boven dampende kruiden hangt misschien wel geen leuke man is. Maar Ria wacht op Roy, niet op mijn adviezen.

Of het wel gezond is, durf ik snel te vragen. Ze schudt haar hoofd en klakt met haar tong. “Je bent net die witte dokter, een vrouw die hier was, die begon over scheuren en schimmels. Als je van hem houdt is hij een paar scheurtjes waard. Ik vroeg die dokter: hoe lang ben je van huis? Een maand, zei ze.”

Ria schudt meewarig haar hoofd.

“Eindstand heb ik haar een zakje meegegeven. Voor als ze haar man weer zou zien.”

Marjolijn van Heemstra is schrijver en theatermaker. Ze zoekt oplossingen voor prangende problemen.

[uit Trouw, 13/10/12]

 

Dubbelspel – Hommage aan Frank Martinus Arion

22 juni t/m 20 juli in CBK AmsterdamDe expositie  Dubbelspel  is een hommage aan de Antilliaanse schrijver Frank Martinus Arion. Zes beeldend kunstenaars en zes dichters hebben zich laten inspireren door zijn bekende roman Dubbelspel (1973) en geven hun eigen kijk op de thematiek van deze roman waarin het dominospel door Antillianen met uitzonderlijke passie wordt gespeeld.

Dubbelspel van Ceseli Josephus Jitta

Dubbelspel is onderdeel van het door Stichting Cimaké Foundation georganiseerde project Hommage aan Frank Martinus Arion.
Nelson Carrilho, Avantia Damberg, Ceseli Josephus Jitta, Hellen Sint Jago, Judith Leysner en Xiaoxiao Xu  verbeelden aspecten van het dominospel.
Ook een zestal dichters schreef een gedicht met Dubbelspel als inspiratiebron: Marjolijn van Heemstra, Joan Leslie, Charlton G. Marcos, Olga Orman, Alfred Schaffer en Menno Wigman.
Alle deelnemende kunstenaars hebben in eerder werk laten blijken belang te stellen in een ‘kruisbestuiving’ tussen uiteenlopende culturen.

Opening: zaterdag 22 juni om 15.00 uur CBK-Amsterdam
Inleiding door Glenn Helberg en Rudmar Annastatia.
De opening wordt verricht door de Gevolmachtigde Minister van Curaçao, Marvelyne Wiels, en de zus van Frank Martinus Arion, Selvia Martinus,.
De aanwezige dichters dragen het werk voor dat zij voor deze gelegenheid hebben gemaakt. Aansluitend is er een optreden van dansgroep D’art Holland.

‘De ontmoeting’:  zaterdag 29 juni om 11.30 uur
Ontmoeting met kunstenaar Ceseli Josephus Jitta (1952, Wassenaar), één van de deelnemende kunstenaars. Ceseli maakt vrije kunst en illustraties voor kinderboeken. Voor Dubbelspel maakte zij werk op glas. Tijdens ‘de Ontmoeting’ vertelt zij over haar werk.Het project wordt op 10 oktober afgesloten met de documentaire Frank Martinus Arion: Yu di Kòrsou van regisseur Cindy Kerseborn die in première gaat in de Openbare Bibliotheek Amsterdam.

Tentoonstelling Frank Martinus Arion

Tentoonstelling 22 juni CBK Amsterdam
CBK Amsterdam en Stichting Cimaké Foundation nodigen u van harte uit op zaterdag 22 juni voor de feestelijke opening van de tentoonstelling Dubbelspel, een tentoonstelling in het kader van het project  ‘Hommage aan Frank Martinus Arion’.
Frank Martinus Arion, 2 februari 2013
15.00 uur: Opening van de tentoonstelling door Selvia Martinus, zus van Frank Martinus Arion.
Vervolgens worden enkele gedichten door de aanwezige dichters voorgedragen en is er een optreden van muziekgroep Tambú Ta Papia (o.v.)
De tentoonstelling is te zien t/m 22 juli 2013.
De volgende beeldend kunstenaars en dichters lieten zich inspireren door de meest bekende roman van Frank Martinus Arion, Dubbelspel:
Nelson Carrilho
Xiao Xiao Xu
Ceseli Josephus Jitta
Hellen Sint Jago
Judith Leysner
Alfred Schaffer
Menno Wigman
Marjolijn van Heemstra
Charlton Marcos
Olga Orman
Joan Leslie
De tentoonstelling is een onderdeel van het door Stichting Cimaké Foundation georganiseerde project Hommage aan Frank Martinus Arion, dat wordt afgesloten met de documentaire Frank Martinus Arion: ‘Yu di Kòrsou’ van Cindy Kerseborn die op 10 oktober a.s. in première gaat in de Openbare Bibliotheek Amsterdam.

Jörgen Tjon A Fong brengt 1984

Op 16 februari vindt in Theater Bellevue, Amsterdam de première plaats van de nieuwe voorstelling van Urban Myth: 1984. Een theatrale belevenis, geïnspireerd op de gelijknamige roman van George Orwell, waarin regisseur Jörgen Tjon A Fong het publiek confronteert met de hedendaagse Big Brothers. De tekst is van Marjolijn van Heemstra, dramaturgie van Robbert van Heuven, spel van Wouter van Oord en Thirsa van Til.

George Orwell had in 1948 al een vooruitziende blik toen hij in zijn roman 1984 zijn visie op de toekomst van de westerse wereld toonde. Een aantal van zijn fantasieën zijn inderdaad waarheid geworden. Zelfs nog veel uitgebreider en beter dan hij ooit had kunnen denken. En wij genieten met volle teugen van die hoogstandjes die ons leven verrijken!

Op Hyves en Facebook zijn je vrienden keurig in kaart gebracht, je bonuskaart registreert elke aankoop en je internetprovider al je interesses. Waar je bent, is via je mobiele telefoon te achterhalen. Gewoon omdat het zo handig, efficiënt en makkelijk is.

Prettig idee ook, dat de overheid criminelen, buitenlanders en ander vreemd gespuis registreert en in de gaten houdt. Lekker veilig. Totdat je per ongeluk zelf geregistreerd staat in een categorie waar je niet thuishoort. Want hoe worden al je privégegevens echt gebruikt? Wie zegt er dat daar geen misbruik van gemaakt wordt? Kies maar: eng idee of niets aan te doen!

1984 is geïnspireerd op het gelijknamige boek en toont in een collage van verhalen de Big Brothers van nu. Als bezoeker neem je plaats in het decor waar de acteurs je dicht op de huid zitten. Zij houden je nauwlettend in de gaten. Loop je mee met het Systeem of probeer je er tegen in te gaan? 1984 laat zien dat Orwell’s verhaal juist nu actueler is dan ooit.

Check het blog voor de laatste ontwikkelingen: 1984 blog

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter