blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Coronie

Haridat Rambarans parivartan: zijn ontwikkeling van árya samáji hindoe naar atheïst (deel 2)

door Brispath Mahabier

Hari Rambaran in Paramaribo: kweekschoolstudent en de eerste fietstocht naar Nickerie in 1962

8.1 Hari als kweekschoolstudent al een kleine cultuurdrager

De Surinaamse Kweekschool (SKS, opgericht in 1949, thans Surinaams Pedagogisch Instituut (SPI) geheten) in Paramaribo was een driejarige dagopleiding voor onderwijzers, vnl. voor het gewoon lager onderwijs (glo). Hari Rambaran studeerde aan deze onderwijsinstelling van 1961-1964.

read on…

Peerke en het verdeelde verleden

Helend verwerken: Mission impossible of Heilige opgave?

door Herman Fitters

Hij was bepaald geen Óscar Romero – de heilig verklaarde bevrijdingstheoloog uit El Salvador – maar hij is wonderbaarlijk goed op weg: Petrus Donders, een 19e eeuwse missionaris in Suriname. De meeste predikers uit ons koninkrijk zijn inmiddels vergeten, maar de eerbiedwaardige Donders wordt actief herinnerd. Gebukt onder een hoog priester-ideaal en in concurrentie met de Evangelische broeders deelde hij stoffelijke goederen uit aan de Afro-Surinamers en verkocht hen het ‘ware geloof’.  Wat blijft er over van zijn biografie, na kritische analyse? En belangrijker: wat te doen met het (stoffelijk) cultuurgoed van dit erfgoedpersonage, zo gekoesterd in zijn geboortestad? Casus Tilburg. Stad met een koloniaal verleden.

read on…

Bigi Pan, op zoek naar zwarte ani, rode ibis, gele troepiaal en banabeki (in 2009)

door Carry-Ann Tjong-Ayong

De jongens duwen mij behoedzaam over de wankele, glibberig bemodderde steiger richting rivier. Af en toe zie ik door centimeters brede kieren het thee-met-melk-kleurige water onder mij en hoop dat mijn wielen
niet vast zullen lopen, zodat ik gelanceerd word. Mandje(Armand) die de leiding over deze excursie heeft, lacht mij geruststellend  toe. Wim slaat een dikke Coroniaanse muskiet dood op mijn arm. We zijn er eindelijk in geslaagd een touroperator te vinden, die mij in de rolstoel mee wil nemen naar Bigi Pan: Andy Lijkwan, met zijn reisleider “Oom” Cor Kluft.

read on…

S. Sombra in Coronie

Op vrijdag 12 februari 2016 werd er een puwema neti door S.Sombra gehouden in de multifunctionele zaal aan de Gusje Oststraat in het district Coronie. S. Sombra is geboren op 13 februari 1939 in dit district. Hij is een Surinaamse dichter en voordrachtskunstenaar; Sombra is het pseudoniem van Stanley Richard Slijngard. read on…

De vitamine-C van Carmen Dragman

door Christine F. Samsom
Dat kunst en cultuur in ons onderwijs ‘ondergeschoven kinderen’ zijn, is een understatement. Ja, een tekeningetje hier, een liedje daar, knutselen met moederdag en kerst, dan hebben we het op veel scholen wel zo ongeveer gehad met de creativiteit. Dat je kunst kan integreren in het totale onderwijs en daarmee kinderen meer handvatten geeft om de leerstof beter te begrijpen en te onthouden, dat is iets totaal anders. Carmen Dragman is er heilig van overtuigd dat het die kant op moet. Daarom heeft ze zich, toen ze even ‘niets te doen had’, door het Minov voor een jaar laten uitlenen aan de voormalige dc van Coronie, Harrold Sijlbing, waaruit prachtige projectvoorstellen, verslagen én een boekje voor de jeugd van Coronie van tien jaar en ouder zijn voortgekomen. read on…

Dc Ramdhani krijgt boek Potosi Bank

Districtscommissaris (dc) van Coronie, Aroenkoemar Ramdhani, had het voorrecht om het boek Potosi Bank in ontvangst te nemen. Ashok Pherai van de afdeling Educatie van de dienst ‘s Lands Bos Beheer (LBB) overhandigde een exemplaar aan de dc. Ramdhani zegt aan Starnieuws dat het boek de Potosi Bank, de modderbank in het district Coronie, beschrijft. Deze ligt voor de kust van Coronie. Het boek heeft veel illustraties en geeft een goed beeld van hoe modderbanken voor de kust ontstaan, zegt Ramdhani. read on…

Cultureel Centrum Coronie wil ICT promoten

door Beta Debidien
Coronie – Het nieuwe bestuur van het Cultureel Centrum Coronie (CCC) wil activiteiten op het gebied van internet en communicatie (ict) promoten in Coronie. Onder leiding van districtscommissaris Harold Sijlbing heef het bestuur besloten een ICT-werkgroep in te stellen in samenwerking met het plaatselijke commissariaat.
Volgens Sijlbing is het de bedoeling om onder andere de CCC-cyber weer dagelijks open te stellen voor jong en oud. Ook moeten er trainingen komen voor de schooljeugd, ambtenaren en andere belangstellenden. “Wij hebben vastbesloten om ICT tot een centraal punt te maken in het beleid van het district”, zegt Sijlbing.
Inmiddels is een begin gemaakt met de reparatie van kapotte computers en deze maand nog zullen ambtenaren van de bestuursdienst een nascholingscursus krijgen. Naast de ICT- gerichte zaken heeft het CCC-bestuur ook recreatieve activiteiten in de planning.
Daarnaast is afgesproken dat de talentvolle jeugdschakers die er in Coronie zijn en verenigd zijn in de schaakvereniging Totscha, het CCC-gebouw als oefen- en wedstrijdlocatie mogen gaan gebruiken. Naast de film- en theateravonden, zijn er ook craft-trainingen onder leiding van Cocra Unie in voorbereiding. “CCC moet weer een centrale plaats innemen als het gaat om recreatieve en culturele activiteiten in het district”, aldus Sijlbing.
[Sijlbing is overigens vandaag teruggetreden als districtscommissaris – red. CU]
[uit de Ware Tijd, 07/04/2014]

Coroniaan bedreigt in het Engels na zuippartij

Paramaribo – Edward V. zegt vreemd gedrag te vertonen als hij enkele glazen opheeft. Hij bedreigt mensen in het Engels en gaat anderen achterna met messen. “Ik drink voornamelijk palm. Het is vreemd voor mij dat ik die man in het Engels heb aangesproken. Ik ben Coroniaan toch”, zei hij gisteren onbeschaamd. Dit zorgde voor een ludiek moment in de rechtszaal en het publiek kon zijn lach niet onderdrukken.

Ondanks die luchtige ambiance ging het wel om een poging tot moord. Hiervoor stond de man immers terecht. Het geschil tussen Edward V. en het slachtoffer Steven L. begon vreemd. “Ik stond met een politievriend van me te chillen. Plotseling zagen wij dat de man met messen rende achter een jongen. Omstanders hielden hem tegen en hij werd aangehouden”, vertelde het slachtoffer over het initieel contact.
Toen begon de ellende pas goed. “Elke keer als hij me zag, noemde hij me ‘traitor’ (verrader…red.). “I will kill you”, volgde meestal meteen erachteraan.” Steven L. zegt dat de man hem als een verrader ziet, omdat hij een politieagent als vriend heeft. “Hij denkt dat ik aangifte heb gedaan die eerste keer.” Het kwaad bloed tussen de mannen bereikte in april een hoogtepunt.
Ze raakten in een woordenwisseling. Op gegeven moment moet Edward V. twee messen hebben getrokken. Seven L. sloeg op de vlucht, achterna gezeten door de dronken en woedende Coroniaan. Het duo heeft zelfs enkele rondjes gerend om de auto van Steven L. Uiteindelijk kwamen omstanders ertussen en deed de benadeelde opnieuw aangifte tegen de belager.
Het Openbaar Ministerie eiste een celstraf van acht maanden met aftrek van de periode in voorarrest doorgebracht. Kantonrechter Albert Ramnewash vond hem schuldig aan poging tot zware mishandeling en sprak de man vrij van poging tot moord. Het vonnis was conform het voorstel van het OM.
[uit de Ware Tijd, 07/08/2013]

Coronie herdenkt 150-jarig jubilieum Totness

door Beta Debidien

Het kokosdistrict Coronie viert zaterdag het 150-jarig jubileum van hoofdplaats Totness. De activiteiten starten met een ‘eenheidsdienst’, een speciale dankdienst, op het Revoplein waar alle religieuze gemeenten aan meewerken. Zondag worden de festiviteiten voortgezet met de traditionele Srefidensi-kranslegging en een receptie.

Coronie, Totness. Foto © Michiel van Kempen

Het 50-jaar jubilerende Caeciliakoor uit Paramaribo zal een muzikale bijdrage leveren. Het koor werd opgericht en gedirigeerd door Leo Tjon A Kon, die geboren werd in Totness en daar zijn eerste muzikale scholing had genoten. Zaterdag vindt er een ‘coconut craft en food market’ plaats, waar Coroniaanse kunstenaars hun werken en gerechten te koop zullen aanbieden.
Gouverneur Van Sypesteyn richtte te Totness de eerste zogenaamde ‘vestigingsplaats’ voor kleinlandbouwers in, waar voormalige slaven onder goede voorwaarden eigen grond konden verkrijgen. Het was de bedoeling om hen economische zekerheid te bieden en zo te voorkomen dat de zij massaal naar de stad zouden trekken. De plantagegrond van Totness werd toen ingericht in kleinlandbouwarealen. Tegelijk met de inrichting werd een markt opgezet in Totness, vlak bij het kanaal dat vele jaren als toegangspoort van Coronie heeft gediend.
[uit de Ware Tijd, 24/11/2012]

 

Jozef Slagveer: Tranen van een journalist

“Huil niet wanneer de zon schijnt, opdat je de sterren niet ziet.”

Toen men mij vroeg of ik genegen zou zijn een boek te schrijven over het leven van de journalist Jozef Slagveer, realiseerde ik mij terdege, dat het gewoon geen eenvoudige taak is een dergelijk moeilijk onderwerp op boeiende wijze te behandelen. Maar deze beklemming verdween spoedig toen ik overdacht wat ik in zijn dagboek zou kunnen opnemen. Het was of er in mijn geest een luikje openging, waaruit een stroom van herinneringen te voorschijn kwam. Het geeft het verhaal van een dichterschrijver-journalist, dat te snel – of misschien te laat opgroeide, de beschrijving van een leven dat veel tragedie bevatte, niet alleen voor hem – maar ook voor velen die hem dierbaar waren. Ik heb het niet gemakkelijk gevonden de deuren van het verleden te openen en dingen te vertellen die de meeste mensen zelfs aan vrienden niet zouden willen openbaren, of schrijven, om door vreemden te worden gelezen.

Waarom schrijf ik deze korte biografie. Er zijn verschillende redenen. Om te beginnen geloof ik dat het schrijven mij zal helpen mezelf klaarheid te verschaffen aangaande mijn houding tot de wereld om mij heen. Ik geloof dat het ertoe zal bijdragen mijn rechtschapenheid in eigen ogen te herstellen. Maar ook dat het anderen zal helpen. En dit rechtvaardigt naar ik meen, het openen van de deuren van een verleden, dat mij, die het doorleeft heeft, soms – wanneer ik er op terugzie, volkomen ongelooflijk onbestaanbaar voorkomt.

Ik heb lang nagedacht over de manier hoe het levensverhaal van de journalist Jozef Slagveer te beginnen. Ik zou kunnen aanvangen op het ogenblik van hilariteit, toen hij in 1968 debuut maakte met zijn novelle De verpletterde droomIk zou dan ook kunnen beginnen op het afschuwelijke moment, toen hij voor een open venster stond met tijden van verschrikking en vernedering. Misschien is de juiste manier om het te vertellen zoals het gebeurde. Jozef heeft nooit zijn eigen leven geleefd; het werd bepaald voor hij geboren was.

Zijn ouders waren hopeloos verzot op de kerk. Zijn moeder die positieve denkbeelden had over invloeden voor de geboorte, bracht zoveel tijd in de kerk door als ze maar kon. Ze wenste dat Jozef naar het klooster ging – en omdat zij het heilig beeld van Sint Jozef in de kerk tot vereren toe bewonderde, werd hij naar hem genoemd toen hij eindelijk op 25 januari 1940 ter wereld kwam: Jozef Hubertus Maria. Zijn vader had hem een andere toekomst bedacht. Zijn droom was hem als een grote dichter-schrijver te zien. Jozef heeft vaak getracht de oorsprong van de sterke liefde van zijn ouders voor de dichtkunst op te sporen. Misschien was dat het gevolg van onvervulde dromen, waarvan hij als kind nooit iets geweten heeft. Zijn vader, een man met een sterke wil en toch een gemoedsmens, voelde dat schrijvers degenen zijn met werkelijk talent. Hoe dan ook, zover als mijn herinnering teruggaat was de dichtkunst zijn leven.

Wat Jozef in zijn kinderjaren het meest voor voelde was angst en eenzaamheid. Hij was bang zijn ouders te ontstemmen. Hoewel ze veeleisend waren en veel van hem hielden. Hun toewijding aan zijn loopbaan was voor hen steeds de wonderpoort. Zijn gevoel van eenzaamheid was moeilijk te verklaren. Hij was eenzaam, waarom wist hij niet. Hij voelde zich altijd ontoereikend, en hield nooit van de jongen die hij was. Op de Sint Antonius-school te Mary’s Hope, een basisschool, die hij in zijn jeugdjaren bezocht, werd hij altijd Hubert genoemd. In zijn geboorteplaats Totness, stond hij bekend als Hubertus. Als ik in de tijd terug kijk, weet ik dat hij reeds op zijn vijftiende kon dichten. Het eerste gedicht in zijn jonge jaren was:

Totness

hier ben ik geboren
tussen de erebogen
van de kokospalmen
uit de schoot
van een negerin
hier klonken
de eerste vreugde‑
kreten van mijn vader
en de vroedvrouw
terwijl mijn huilen
moeders hijgen
eenzaam begeleidde
hier wil ik sterven
met erebogen
van kokospalmen
dit is mijn land
mijn eigen land
niemand die me
dit ontnemen kan

Jozef heeft een grote liefde gehad voor Totness. Na de basisschool vertrok hij naar Paramaribo om de Mulo-school te bezoeken. Op de Sint Paulusschool had Jozef nog de dromen van zijn moeder om het priesterambt te bekleden. Na zijn middelbare school (AMS) vertrok hij naar Nederland, met de bedoeling het kloosterleven in te gaan. Maar in Nederland ontdekte hij al gauw dat het niet zijn roeping was. Voor Jozef was het dan ontzettend moeilijk zich zelf te ontvluchten. Hij liet zich toen inschrijven op de Academie en Werkcentrum voor Expressie en ontving een journalistenopleiding aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Na zijn opleiding in de journalistiek ging hij werken bij verschillende dag- en weekbladen en hij debuteerde als dichter in 1959 in de dichtershoek van het Algemeen Handelsblad in Nederland. Ook studeerde hij M.O.-Nederlands en schreef schetsen voor het dagblad Trouw. Hij was tevens hoofdredacteur van Djogo, orgaan van het Surinaams Verbond.

Jozef Slagveer keerde in 1967 terug naar Suriname en werkte op de Hoofdafdeling Pers- en Voorlichting van het ministerie van Onderwijs. Tijdens zijn loopbaan als pers- en voorlichtingsman aan dit ministerie, is hij zich gaan wijden aan het theaterleven. In de jaren 1967 en 1969 schreef hij verschillende toneelstukken die hij heeft laten opvoeren. Enkele van zijn stukken werden in zijn geboortedistrict opgevoerd.

Zijn trots verzette zich er tegen ooit zijn gevoelens te laten blijken. Hij leerde zijn angst en afkeer maskeren met voorgewende onverschilligheid en een manier van doen als sprak eigenlijk alles vanzelf. Hij zocht het avontuur nimmer, maar was er zich van bewust, dat het altijd op de loer lag om hem te overrompelen. De meest alledaagse dingen eindigden bij hem dikwijls in hevige gebeurtenissen. Hij werd voorzichtig en trachtte vooraf te peilen of er in een bepaalde daad mogelijkheden voor emotionele belevenissen verborgen zaten. Het had echter geen zin dit te doen, want op de een of andere manier wist het avontuur hem toch weer te vangen. Zijn vader was opgetogen en zijn moeder bezorgd, hij zelf in het begin gealarmeerd, later berustend. Zo kreeg hij de roep nergens voor terug te deinzen, hoewel hij in werkelijkheid gevecht op gevecht met zichzelf moest leveren om de situatie de baas te blijven.

Eerste persbureau in Suriname
Na zijn ontslag als Pers- en Voorlichtingsman aan het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling, begon hij met een nieuwsagentschap. Het was het eerste Algemeen Persbureau in Suriname. Het persbureau Informa werd in 1971 een feit. Het was de eerste keer in zijn leven, dat hij bewust toegaf aan iets, waarvan hij vooraf wist, dat het loerende avontuur een kans zou krijgen. Aan de Heerenstraat waar hij met zijn persbureau begon, publiceerde hij het Informa-bulletin en het weekblad Aktueel. Daarnaast verzorgde hij een informatief radioprogramma, onder dezelfde naam van het weekblad Aktueel.  [Aanvulling redactie CU: na de militaire coup van 1980 werd Slagveer perswoordvoerder voor de militairen. Hij werd door hen vermoord bij de decembermoorden van 1982.]

Desi Bouterse en Jozef Slagveer

De beste journalist in Suriname
Jozef was een van de beste journalisten in Suriname. Hij was een journalist met een open blik. Hij was altijd als eerste bij het nieuws. Jozef heeft tijdens de regeerperiode van NPK-2, waar Henck Arron de leiding had, een financieel schandaal aan de grote klok gehangen. Willy Soemita, toen minister van Landbouw, belandde in de gevangenis. Het Soemita-dossier Smeergelden affaire die de journalist Jozef Slagveer publiceerde, viel als een slag bij de toenmalige NPK-regering. Jozef was radicaal en schreef de dingen zoals ze zijn. Hij werd daardoor niet overal met een glimlach ontvangen. Hij ging vaak uit op de achtergrond van het nieuws en wist zich nooit uit het veld te slaan.

Zijn publicaties
Jozefs eerste gedichtenbundel was een ode aan zijn geboorte district Coronie. Kosoe dron verscheen in 1969. Hierna verschenen de volgende publicaties:
De verpletterde droom
Sibi busi
Cocaïne doodt Paramaribo
Een vrouw zoals ik
De nacht van de revolutie enz.

8 december 1982
Een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Suriname. Jozef die het toenmalige militairbewind kompleet ondersteunde, werd samen met 14 andere burgers op barbaarse wijze vermoord door de militaire machthebbers. Zijn dood is een schok geweest voor de journalistiek in Suriname, niet alleen maar ook voor de Coronianen. Na zijn dood, was de persvrijheid in Suriname opgehouden te bestaan, en werd pas in 1991 tijdelijk hersteld. Suriname heeft na de dood van deze bekende journalist nooit meer een persbureau gehad. Ook de jurist Riedewald, en Gonçalves, districtsgenoten, werden gerekend tot de slachtoffers van de decembermoorden.

[van Coronianen in beeld, website Coronie] Bouterse en Horb laten Slagveer onder druk een verklaring afleggen

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter