blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Caraiben

Waarde en waardigheid (3)

door Willem van Lit

Dit is deel 3 van hoofdstuk 2 van Cariben laten we het onmogelijke vragen.

Ontremd zijn. Dat… ja, dat is wat ik probeer in dit boek: juist die formule te vinden, die op een wonderlijk eenvoudige wijze de schoonheid van een doorbraak kan laten zien. Ik wil ondanks alle neerslachtigheid en schijnbare uitzichtloosheid, zonder te vervallen in spirituele bezweringen of kabbala toch doordringen tot die ene juiste combinatie van woorden, die het simpele inzicht geeft. Misschien kan dan de eeuwenlange patstelling van schuld en schaamte geruimd worden en de “geschiedenis” die te pas en te onpas wordt opgevoerd, uiteindelijk echt geschiedenis laten worden. Dit kan alleen plaatsvinden als je de dader en het slachtoffer ontdoet van zijn (historisch bepaalde) gestalte en wezen. Je moet hen in een nieuwe context en omstandigheden tegenover elkaar plaatsen. Onthuld. Dan kan leniging plaatsvinden. Leniging. Zo heet dat, denk ik. read on…

Waarde en waardigheid (2)

door Willem van Lit

Deel 2 van hoofdstuk 2 van Cariben laten we het onmogelijke vragen.

Inwendige noodzaak en ontremming
Soms verweeft me het idee dat ik slechts met een gering aantal woorden de nuance kan ontwerpen, die de loop van gebeurtenissen naar een ander patroon of debiet kan verleggen. Er moet een eenvoudige manier zijn om inzichten te krijgen en te verlenen, die motieven, belangen of intenties anders kunnen structureren en die mensen uit hun behoud of stellingen krijgen. En zo zou alles plotsklaps helder worden, verklaarbaar en toegemeten aan de ware maat en regelmaat der dingen. Dit idee komt voort uit een hartstocht die zich hult in het voorkomen de stem van de rede te zijn, een gemoedstoestand die me aanzet tot handelen-in-mezelf en die ik denk te kunnen uitstralen naar anderen met plausibele beweegredenen. Er moeten wel geobjectiveerde argumenten aan ten grondslag liggen. Dit is in feite de taak van elke raadgever: de ander bewust maken van de innerlijke drijfveer die tot handelen aanzet, scherper nog: die de ander aanzet tot het nemen van risico’s, een handeling tot investering met een opbrengst die niet gegarandeerd is. De ander moet wel uitgaan van de integriteit van mijn oproep, de hechtheid en oprechtheid van mijn redevoorstel: vertrouwen.

Voor velen ben ik echter bij voorbaat verdacht. read on…

Nearly 1 in 4 Men is Bisexual in the Caribbean

 by Diane Anderson-Minshall

New Study Says Nearly 1 in 4 Men is Bisexual in the Caribbean The largest survey ever of men who have sex with men offers some interesting results. A surprising new study says that nearly one in four Caribbean men today describe themselves as bisexual, according to the Antigua Observer. The findings are from the regionwide Caribbean Men’s Internet Survey, which has been widely touted as the largest sampling of Caribbean men ever done. It included 2,560 men throughout 33 territories in the region.

“We have a fair population in the Caribbean that identify as bisexual. Across the entire sample … about 20 to 23 per cent say they are bisexual,” Ernest Massiah, facilitator of the CARIMIS project and director of UNAIDS, Caribbean Regional Support Team, told the Observer‘s Alicia Simon. Massiah also told the Observer that 15 per cent of the men in the survey did not define themselves in any category and “do not want a label” even though they have sex with other men. The survey also underscored the “shocking” amount of violence aimed at those thought to be gay or bisexual. Massiah says that CARIMIS reached a far-wider group of men who have sex with men that traditional face-to-face surveys couldn’t reach. The results, says the Observer, will go to governments of participating nations to help create policies that help men in their countries.

[August 15 2012 1:50 PM ET in ADVOCATE.COM]

Gens de la Caraïbe et Maryse Condé

Maryse Condé

Les sociétaires de Gens de la Caraïbe ont choisi pour l’année 2011, à l’image d’une soirée léwoz de mettre l’écrivaine Maryse Condé au centre d’une ronde de danseurs et joueurs de gwoka. Ce léwoz s’entendrait dans tous les grands fonds de Guadeloupe, les mornes de la Martinique, les ravines de Cuba, les campagnes de la Jamaïque mais aussi dans les imaginaires de ceux qui résident en Afrique, en Europe, en Asie, en Amérique latine et d’autres ailleurs.

Ses romans de Heremakhonon (1976) à En attendant la montée des eaux (2010) nous emmènent de l’empire malien aux villes et communes réelles imaginaires de Guadeloupe, Cuba, Jamaïque ou du Panama pour aborder des questions sensibles de société.
Fidèle à son image « d’auteure qui dérange », Maryse Condé aime « mettre en lumière ce que les gens aiment cacher » et se défend d’écrire des romans militants, même si elle se présentait aux élections régionales en 1992 sur la liste du parti indépendantiste. Elle confiait à Françoise Pfaff dans une série d’entretiens parus chez Karthala en 1993 que ses personnages étaient « des anti-héros, des gens pas très sûrs d’eux et pas très sympathiques, pensant qu’il ne faille pas que les gens soient parfaits pour qu’on les aime. Ils sont ce qu’ils sont. »
Parmi les thèmes de prédilection de Maryse Condé, figurent les préjugés de couleurs, les conséquences de l’esclavage, les absurdités de nos sociétés et ses romans n’oublient jamais de parcourir notamment la Caraïbe des petites aux grandes Antilles avec toujours une mention au peuple haïtien.
Pour ces raisons et d’autres encore, Gens de la Caraïbe consacrera plusieurs pages de son site à Maryse Condé en 2011 pour vous donner, entre autres, envie de la lire ou la relire.
Etape 1. Mise en ligne de témoignages
Gens de la Caraïbe publie des témoignages de personnes qui ont croisé Maryse Condé ou ont été touché es par son oeuvre.
Etape 2. Maryse Condé en langues
Maryse Condé a été traduite en douze langues- sauf le créole! (allemand, brésillien, espagnol, italien, anglais, japonais, hollandais, américain, suédois, polonais, roumain, hébreu). Parmi les derniers romans parus en langue étrangère vient de paraître la traduction de « Victoire, les saveurs et les mots » en allemand (« Victoire, ein Frauenleben im kolonialen Guadeloupe », janvier 2011).
Le mois de mai vibre au rythme des commémorations de la mémoire de l’esclavage et des traites négrières, et la date du 10 mai a par ailleurs été proposé par Maryse Condé et le CPMHE qu’elle présidait en 2001. Nous avons donc choisi, avec l’autorisation de son éditeur allemand Litradukt de publier sur notre site, un extrait de « Victoire, les saveurs et les mots » qui aborde la question de la relation Noirs/Blancs, autrement dit, du racisme, thème récurrent dans les écrit de Maryse Condé.
Lire le portrait de Maryse Condé rédigé par Anais Jones pour GdC en 2007
Dernier ouvrage paru en France : « En attendant la montée des eaux », Editions Lattès, 2010 – Lire la chronique d’Ayelevi Novivor, en français , en español.
Merci à Gerty Dambury, Valérie Eugène, Philippe Calodat, Louis-Philippe Dalembert, Céline Guillaume, Fraucke Gewecke, Karole Gizolme, Milan Lescot, Ayelevi Novivor, Ineke Phaf-Rheinberger, Peter Trier, les Editions Mercure et Laffont qui ont apporté leur contribution à ce dossier. Merci également à tous ceux qui ont apporté leurs témoignages.
Credit photo : © Mercure

Bridget Jones Travel Award

Arts researchers or practitioners living and working in the Caribbean are eligible to apply for the Bridget Jones Travel Award, the deadline for which is the 10th January 2011. The winner of the award will present their work at the Society for Caribbean Studies Annual Conference, which will be held at the National Museums, Liverpool from 29th June – 1st July 2011. If you are an arts practitioner or researcher (postgraduate, postdoctoral or professional) living and working in any region of the Anglophone, Hispanic, Francophone or Dutch speaking Caribbean, you may apply for the Award. The successful recipient will receive £650 towards travel expenses and, in addition, a full bursary to cover conference fees and accommodation. Applications are especially welcome from individuals with no institutional affiliations. We encourage applications from across the arts: from visual artists, performers, creative writers, film-makers, folklorists, playwrights etc.

For more information on the Bridget Jones Travel Award and the Society for Caribbean Studies, visit the Society website on www.caribbeanstudies.org.uk

Jamaican cultural historian, social activist, scholar, and novelist Erna Brodber is the winner of this year’s Bridget Jones Award for Caribbean Studies, which is sponsored by the Society for Caribbean Studies. Brodber has done pioneering research on Caribbean oral histories and helped to bring nation languages into the mainstream of world literature. She holds a Jamaican Musgrave Gold Award for Literature and Orature, and her novel Myal won the Caribbean and Canadian section of the Commonwealth Writers Prize. In 2006, Brodber received the Prince Claus Award. She will receive the award at the 34th Annual Conference of the Society for Caribbean Studies. She is also the author of Jane and Louisa Will Soon Come Home, which won acclaim for its experimental structure. This conference took place at the University of Southampton on July 7 -9, 2010.

Adieu aan de Nikkers, Koelies en Makambas

Prikkelend pleidooi om zwartwitdenken tegen te gaan in wetenschap, politiek en media

Met Adieu aan de Nikkers, Koelies en Makambas schreef sociaal-cultureel antropoloog, ontwikkelingssocioloog en wetenschapper dr Francio Guadeloupe een prikkelend essay over de stelling dat mensen niet blank, bruin of zwart zijn, maar tijdens hun leven blank, bruin of zwart worden gemaakt. Dit impliciete of expliciete rasdenken in de Nederlandse Caribistiek moet hoognodig veranderen.

Guadeloupe maakt in zijn essay duidelijk dat de Caraïbistiek, en in breder verband de Nederlandse politiek, de media en de maatschappij, haar terminologie hoognodig moet de-racialiseren. Zoals dr Karin Willems in het voorwoord van deze uitgave zegt: ‘Guadeloupe legt bloot dat we een loodzware last delen van een koloniaal verleden met haar raciale categorisering en rangschikking. Dit raciale denken komt tot uiting in pseudowetenschappelijke termen als Hindoestaan, Creool, blank. Guadeloupe stelt zich dan ook tot doel het radicaal ‘ontdenken’ van deze concepten.’

 

Denk niet zwart of wit

De boodschap die Guadeloupe wil uitdragen is dan ook dat we met zijn allen rasdenken in taal tegen zouden moeten gaan. Want dan komt er ruimte om mensen als individu te zien in plaats van een categorie. ‘Mijn intentie is mensen bewust te maken van hoe wij denken en spreken en hoe wij in de taal van bepaalde vooroordelen gebruikmaken. Dat iemand bruin is, of zwart of blank. Als je je dat realiseert, kun je niet-raciaal gaan leren denken. Dit essay is een eerste stap om het zwart of wit denken uit onze discours te weren en zo opnieuw te leren kijken naar de mens als individu.’

Dit boek is de weergave van de lezing die Guadeloupe gaf in het kader van de tweede Rudolf van Lier Lezing georganiseerd door de Werkgroep Caraïbische letteren in Leiden. Van Lier was van 1949 tot 1980 buitengewoon hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Leiden in de sociologie en cultuurkunde van Suriname, de Nederlandse Antillen en het Caribisch gebied.

Dr Francio Guadeloupe (1971) is onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en extraordinary research fellow aan de Universiteit van St. Maarten. Een belangrijk thema in zijn werk is de manier waarop het koloniaal verleden en de dynamiek van het kapitalisme invloed uitoefenen op nationale identificaties, multiculturalisme, mediaberichtgeving over etniciteit en religieuze bewegingen. Hij beschrijft zijn bevindingen in publicaties over sociaaleconomische processen in Nederland, Brazilië, Aruba, Saba en St. Maarten. Eerder schreef hij onder meer Chanting Down the New Jerusalem – Calypso, Christianity, and Capitalism in the Caribbean, in 2009 gepubliceerd bij University of California Press en Zo zijn onze manieren, visies op multiculturaliteit in Nederland (2007)

Boekinformatie
Adieu aan de Nikkers, Koelies en Makambas. Een pleidooi voor de deconstructie van het rasdenken in de Nederlandse Caraibistiek
Auteur: Francio Guadeloupe
Met een voorwoord van dr Karin Willemse
Uitgever: Totemboek, www.totemboek.nl
ISBN 978 90 77557 761
Nur 741
Aantal pagina’s: 46
Prijs: € 7,00

Dictionnaire culturel des Caraïbes

Dictionnaire culturel des Caraïbes : histoire, littérature, arts plastiques, musique, traditions populaires, biographies is de volledige titel van dit woordenbeoek dat als ik één van de auteurs – Jean-Paul Duviols – volg meer een boek om door te bladeren en het plezier van de ontdekking van de auteur te volgen is, dan een strak georganiseerd alfabetisch naslagwerk. Tot mijn spijt is het boek in geen enkele Nederlandse bibliotheek verkrijgbaar en dat verbaast niet in de America’s ligt het Frans koloniale erfgoed nog verder van het Nederlandse bed dan in het Europese. Ik botste op deze titel bij een zoektocht naar een andere reeks academische boeken over het koloniale verleden van de America’s die allen handelden over de geschiedenis van afbeeldingen van de “Nieuwe Wereld” en de tekstuele terrreur in academia waarbij historici de afbeelding niet of nauwelijks als historische bron, of als onderwerp van historisch onderzoek wensen te beschouwen. Twee interessante titels over dit onderwerp van historisch beeldmateriaal kwamen bovendrijven na enkele dagen intensief onderzoek:

– Victoria Dickenson “Drawn from life, science and art in the portrayal of the New World” (University of Toronto Press; 1998)
– Jean-Paul Duviols “Le miroir du nouveau monde: images primitives de l’Amérique ” (Presse Paris Sorbonne; 2006)

En tot mijn ontzetting zijn beide titels niet aanwezig in enige Nederlandse bibliotheek (via de Koninklijke Bibliotheek in de niet publiek toegankelijke zogenaamde National Catalogus gekeken, alsook – en dat is wel publiek toegankelijk – in worldcat.org en in beide gevallen geen resultaat, dus ook de fraai ogende bibliotheek van het Tropen Instituut heeft deze boeken over het hoofd gezien). Als oud-bibliothekaris voel ik dan enige woede boven komen, hoe kan het dat dit soort belangrijke titels geheel ontbreken? Want we mogen dan wel hoog frequent ons bekend voorkomende platen als illustratie materiaal in boeken, film documentaires en musea tegen komen (zoals van de hand van Theodore de Bry, 1528-1598 en Felipe Guaman Poma de Ayala, 1535-1616), die beelden ontberen tot op de dag van vandaag de historische duiding die zij behoeven en vaak is de kwaliteit door generaties van kopieerprocessen dusdanig erbarmelijk slecht dat als je dan uiteindelijk een echt origineel werk of een goede foto of digitale facisimile met voldoende resolutie onder ogen krijgt verbijsterd kunt zijn dat auteurs en curatoren in dit tijdperk van het beeld het wagen zulke beeldrommel aan ons te blijven voorschotelen. Ergo ik heb dan maar een aantal ex-collega’s getipt en de boeken ook voor mijn eigen collectie via het Intertnet weten aan te schaffen. Als troost is er wel een recente Nederlandse academische studie over dit onderwerp “The representations of the overseas world in the De Bry collection of voyages (1590-1634)” van de hand van Michiel van Groesen in meerdere universitaire bibliotheken te vinden.

Dit is niet enkel een bibliografische afdrijving die buiten het vaarwater van de Caraiben valt, want beide werken behandelen natuurlijk ook de eerste Spaanse ontdekkingstochten en dan komen we toch in de wateren van dit blog.

Ter afsluiting dan terug naar de dictionnaire van het plaatje… één van de auteurs – Duviols van de “Le miroir du nouveau Monde” – wordt daarover geinterviewd op de vaak interessante video-site DailyMotion en ik zal proberen of ik een directe link in deze post, in het piepkleine venster dat Blogger mij biedt, weet te wringen:


Jean-Paul Duviols
Geüpload door slal. – Onafhankelijke web video’s.

Perfect een aardig gesprek op een rumoerige plek met een Franse onderzoeker met een brede belangstelling waarin ook de sporen van de “Nederlandse” Antillen tot op de Guyanas niet ontbreken… hoop dit boek in het komende jaar nog eens zelf te kunnen inzien… wellicht kan blogredacteur Michiel van Kempen het op zijn universitair aanschaflijstje zetten!

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter