blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Brave Iwan

Sewcharan in boek: Nog ver van een waarachtige democratie

Gerold Sewcharan – jurist tevens voorzitter van de Partij voor Recht en Ontwikkeling (PRO) – presenteert vrijdag het boekwerk Nog ver van een waarachtige democratie. Hierin wordt een politieke en staatsrechtelijke beschouwing van de Republiek Suriname gegeven. Dit boek heeft Sewcharan samen met journalist Iwan Brave geschreven. 

read on…

Meredith Helstone hoofdredacteur de Ware Tijd af

Meredith Helstone is vanaf 9 juli officieel geen hoofdredacteur meer van de Ware Tijd. Al geruime tijd was er informatie dat ze het veld moest ruimen voor Iwan Brave, lid van de raad van commissarissen bij het bedrijf. Helstone heeft ontslag genomen en is nu met verlof. read on…

Principieel levenslange zelfballingschap

door Iwan Brave

Wilfred Lionarons (89), pionier van de Surinaamse radiojournalistiek en het vrije woord, overleed 2 mei. Daarmee kwam een eind aan bijna 33 jaar zelfballingschap. Op 8 december 1982 verloor Lionarons vrienden, collega’s en zijn land. Hij ontsprong de macabere dans. Zaterdag was in Maastricht, Nederland het afscheid van een vlijmscherpe polemist. “Op alles had hij kritiek.” read on…

Historische kalender als ‘inspiratiebron’

Mediaduizendpoot Luciën Karg (59) heeft een kalender uitgebracht met ruim vijfhonderd historische feiten. “Wat we uit de boeken hebben geleerd, is vanuit een Nederlandse visie. Maar van wat Surinamers zelf gedaan hebben, kwam niet echt in de boeken voor.” Zijn historische kalender moet eyeopener en ‘inspiratiebron’ zijn. read on…

SIMUD over huiselijk geweld

SIMUD organiseert een voorlichtingsavond over huiselijk geweld.

Stichting SIMUD organiseert voor de buurtbewoners een interactieve voorlichtingsavond over huiselijk geweld, met bruikbare tips & advies! read on…

Brokstukken

door Iwan Brave

De ramp met vlucht MH17 heeft veel losgemaakt. Ook de discussie of een westers leven meer waard is. De Nederlandse Anti-Zwarte Pietactivist Quinsy Gario twitterde: ‘White lives matter more than brown ones… Premier Rutte is diep geschokt over vlucht #MH17’. Gario heeft het geweten.

De journalistieke bloedhond De Telegraaf beet ferm toe: ‘Quinsy Gario heeft geen respect voor slachtoffers’. read on…

Ambassadeur Kanhai mishandelt ex-partner

Aashna Kanhai
De Surinaamse ambassadeur gestationeerd in India, Aashna Kanhai, heeft zich op donderdag 23 januari schuldig gemaakt aan mishandeling in het openbaar. Het slachtoffer, tevens ex-vriend O.A., deed aangifte bij de politie ter zake mishandeling en belaging.
[uit Dagblad Suriname, 25-01-2014]
Mindshift
door  Iwan Brave
Ashna Kanhai benoemd en beëdigd tot ambassadeur in India. Ashna, dochter van Irvin, advocaat van de duivel, die het ‘8 decemberproces’ zo potsierlijk mogelijk loopt te rekken ten faveure van president Bouterse, hoofdverdachte maar altijd grote afwezige in het proces. Wat een inteeltbenoeming. En dan verwijt Bouterse zijn coalitiegenoten dat ze niet in staat zijn een bepaalde ‘mindshift’ te maken.
Wat is dan die mindshift? vraag je je in gemoede af. Leuke meid hoor die Ashna en ongetwijfeld een verdienstelijke strafpleiter; zo vader zo dochter. Maar wat hebben in godsnaam haar capaciteiten als strafpleiter te maken met een diplomatieke topfunctie in India? Wat hebben wij, puur zakelijk bekeken, in godsnaam in India te zoeken? Hier is duidelijk sprake van een snoeppost. Net als de ambassadepost in Jakarta, die is vergeven aan Amina Pardi, levenspartner van Paul Somohardjo. Lekkere jaren eng etnisch snoepen op rekening van de toch al uitgeknepen Surinaamse belastingbetaler.
En laat me meteen er achteraan gooien: een Surinaamse ambassade in Ghana zou eveneens vergooid geld zijn. Alleen maar omwille van cultureel emotionele symboliek. Als klein land moet Suriname spaarzaam zijn en is een ambassade pas interessant als je significant economisch of personenverkeer hebt met dat land. Of als je echt visiebeleid erop loslaat. Dan hebben we het niet over dat clichépraatje dat India een afzetmarkt van ruim één miljard zielen vertegenwoordigt. Dat zijn van die ‘potentie’-verhalen waarvan we al dertien in een dozijn hebben. Ik vrees dat Suriname eerder overspoeld zal worden met vele malen goedkopere producten uit India. Zoals we nu overspoeld worden met inferieure Chinese en Braziliaanse makelij. Suriname doet er beter aan eerst zelf binnenlandse productie goed op gang te krijgen.
Het feit alleen al dat je de vrouw van je coalitiegenoot bombardeert tot ambassadeur en nu de dochter van je vrijpleiter, zegt genoeg over hoe weinig serieus we onze kansen moeten zien op die miljardenmarkten. We gaan er hooguit ons handje ophouden voor een beperkte ‘creditline’. Niet langer bedelen bij de voormalige kolonisator maar elders. Mooie mindshift. Geloof me: wij mogen dan zogenaamd een ‘culturele band’ met die landen hebben, maar andersom ervaren zij het beslist niet zo. En ach, wat zegt ‘diaspora’ in een globaliserende wereld.
Eveneens verspild geld is de peperdure ambassade in Parijs– toe maar; nabij Champs Élysées met uitzicht op de Eiffeltoren en de Arc de Triomphe. Omdat we zogenoemd “meer op hebben met Frankrijk dan met Nederland”, wordt mindgeschift beweerd. En wel vanwege de ruim 500 kilometer grens met Frans-Guyana. Dus zijn we ‘buurland van Frankrijk’. Tuurlijk. Ben blij dat ik niet in Suriname ben opgegroeid, anders zou ik deze BS ook nog voor zoete koek slikken. Ik zie al die Fransen zich wenkbrauwfronsend afvragen: “Sûrinaim, jamais entendu parler, où est-ce?” Ik hoef dit natuurlijk niet te vertalen, neem ik aan, aangezien we zoveel meer met Frankrijk op hebben.
Suriname verbreedt zijn scope, heet het. Ik heb echt te doen met al die mensen die geloven dat we onder Bouterse daadwerkelijk een mindshift ondergaan en dat we ons bevrijden van onze enge koloniale oriëntatie. Al die Surinamers die daar aan de Noordzee zo fel ageren tegen Zwarte Piet, ondergaan een vergelijkbare (des)illusie. ‘Zwarte Piet is racisme’; klinkt niet echt bevrijd. Bovendien een onware stelling. Zwarte Piet is folklore. Heerlijke pepernoten, veel cadeautjes, gebonk op de deur en dat je hart vol verwachting klopt of het allemaal in die ene schoen past. Maak je niet druk; hoe harder je schreeuwt, des te meer je jezelf identificeert met Zwarte Piet en als zodanig etaleert.
Snoepposten en Zwarte Piet: wij Surinamers zijn kampioen in het verkwisten van kapitaal en kostbare energie. Ik ontving van mijn neef via email een ‘petitie tegen Zwarte Pieten-viering’. Ik mailde terug: “Hebben jullie niets beter te doen? Kom Suriname opbouwen.” Met al zijn hebi’s. Maar ja, dat vergt een echte mindshift.
[van de site van Radio Tamara, 22 november 2011]

Het ‘onvrolijke’ verhaal van Slory

door Iwan Brave

.

De documentaire-cd Aan de Waterkant met Michaël Slory, van Nederlandse radiomaakster Rogeria Burgers, opent met vrolijke dwarsfluitnoten van Ronald Snijders, uit ‘Ode aan Eddy Snijders’. Maar de ontboezemingen van Slory zijn verre van vrolijk. “Boos op de wereld, op het land en op al die vrouwen die maar niet met u willen zijn?”, vraagt de interviewster dan ook resumerend aan het einde van de dertig minuten. “Vooral in stamverband en groepsverband wordt er ontzettend gediscrimineerd door de Surinamers zelf”, zijn Slory’s openingswoorden. Daarmee is de toon gezet voor een verhaal over een leven vol afwijzingen en ondergewaardeerd voelen. read on…

Ons regenwoud, een Duitse droom

Het fotograferende liefdeskoppel gaat geheel op in de koningin van de jungle, de Kankantrie. Foto: Collectie Schonlau / Hanke en Jason Leysner.

door Iwan Brave

Door hun droom te leven, zet een Duits liefdeskoppel Suriname positief op de wereldkaart. Met als tastbaar resultaat een bestseller van National Geographic met het Surinaamse regenwoud als hoofdbestanddeel. Hun droom werd hun missie. “Het regenwoud is onze levensverzekering.”
Dieter Schonlau (1963) en Sandra Hanke (1968) ontmoetten elkaar 25 jaar geleden in een disco. Het was liefde op het eerste gezicht en ze bleken dezelfde droom te hebben: het tropisch regenwoud zien. Ze lazen op een dag in National Geographic over ons vrijwel ongerepte tropisch regenwoud en besloten: daar willen we heen.
Schonlau over hun eerste keer in Suriname, in 1998: “Velen zeiden: ‘Waarom naar het binnenland? Je kunt in de stad blijven, want er zijn casino’s.’ Dus het was niet eenvoudig voor ons. Toen hoorden we over de postboot die vanuit Nickerie naar Apoera ging. Dat was het begin.” In Apoera ontmoetten zij inheemsen die gingen jagen en ze volgden hen. “Toen zagen we echt hoe ongelooflijk dit woud is.” Ze zakten diep af via de Kabaleborivier en kwamen op plekken die ook de jagers niet kenden.
Na twee weken kwamen ze terug in Apoera om vervolgens met anderen mee te gaan naar de Pakoerikreek. Ze bezochten ook de Raleighvallen en Brownsberg. Ze vertoefden ongeveer drie maanden in Suriname. “Dat was niet genoeg”, zegt Schonlau lachend. “Het kost nu eenmaal tijd, omdat het nooit vooraf georganiseerd is. Dan verneem je dat de motor defect is, dan weer geen brandstof, dus je moet tijd en geduld hebben. We vinden het ook belangrijk om de mensen en hun cultuur te leren kennen.”

 

Favoriet

Inmiddels zijn ze voor de zevende keer hier. Ze reizen de wereld rond als het om tropisch regenwoud gaat, maar Suriname is hun favoriete plek. “Het is uniek, ongerept en prestigieus. Als je een serieuze authentieke fotograaf wilt zijn, dan moet je meerdere malen terug gaan naar dezelfde plaats. Zeker als je wildlife wilt zien. In de regentijd en droge tijd zie je totaal verschillende insecten. Bovendien kan je met de natuur niet zeggen: ons programma is vandaag een jaguar en morgen een slang. Soms zie je niets en soms weer heel veel.”
Alles bij elkaar brachten ze tien jaren door in de regenwouden wereldwijd, waarvan twee in Suriname. In Duitsland toonden ze foto’s aan vrienden en deelden hun ervaringen. “Wat je meestal op televisie ziet, zijn alleen maar gevaren en verschrikkingen bij programma’s zoals’River Monsters’. We wilden een authentieke kijk geven op het regenwoud, maar ook laten zien hoe belangrijk het voor ons allen is; het is onze levensverzekering.” Hanke: “Natuurlijk kan je tegen iets aanlopen, maar ons is nog nooit iets overkomen, zoals piranha’s en krokodillen die je aanvallen of slangen die je willen wurgen.”
Ze leerden van inheemsen hoe te oriënteren, waar water te vinden, te jagen, te overleven. “We hebben lang niet zoveel kennis als de Indianen, maar we hebben veel geleerd. Ze hebben voor alles een medicijn of kruid. Ze worden in andere landen voor ‘primitief’ uitgemaakt, maar we hebben geen idee hoe belangrijk deze mensen voor ons wereldwijd zijn, ook in de toekomst. Hun kennis is onvoorstelbaar.”
 
Fotografen Dieter Schonlau en Sandra Hanke
tonen de speciale uitgave van National Geographic.
In het boek (
Regenwouden – het leven in de
jungle
) is er speciale aandacht voor het
Surinaamse binnenland.
 
 
Big screen
Vrienden spoorden hen aan ook presentaties te houden op scholen en in musea. Ingehuurd door de overheid, gaven ze deze op scholen voor wel duizend leerlingen. Ook werden ze door de Duitse overheid ingehuurd om op de VN Klimaattop een presentatie te geven. Zo groeide hun droom uit tot hun missie; behoud van het regenwoud. “We kunnen niet de wereld veranderen, maar we kunnen wel proberen ons best te doen. Deze mensen hebben ons niet gehuurd omdat we mooie foto’s hebben, maar de juiste passie”, onderstreept Schonlau.
Ze hielden op den duur grote presentaties door Duitsland in zalen met big screen. Het afgelopen jaar trokken ze maar liefst 19.000 betalende bezoekers. De laatste voordracht heette ‘Auf der Fährte des Jaguars’: op het spoor van de jaguar. Ook in Zwitserland, Oostenrijk en elders in Europa hielden ze presentaties. “Na onze presentatietour in Zwitserland belden mensen ons, omdat ze ook Suriname willen bezoeken; dat is perfect.”
Bestseller
Vijf jaar geleden kwam ook de book director van National Geographic op een presentatie in Hamburg. Die was diep onder de indruk. Dit resulteerde oktober vorig jaar in het boek Regenwälder – Leben im Dschungel (Regenwouden – het leven in de jungle). 224 pagina’s en circa 400 foto’s, voor het grootste deel gewijd aan het Surinaamse regenwoud. “National Geographic zou waarschijnlijk nooit zomaar een boek over Suriname maken”, stelt Schonlau. “Wat dat betreft doen landen als Peru en Brazilië het qua marketing beter. Maar ze wilden niet alleen mooie plaatjes, maar ook iemand die achtergrond heeft en zijn hart verpand heeft aan het regenwoud.”
Het boek werd een bestseller met maar liefst 8.000 verkochte exemplaren. Dit jaar nog komt een Engelse versie uit voor de ‘grote markt’. Schonlau: “Een Amerikaanse journalist die ons verhaal wilde, verzekerde ons: ‘Dat is waar Amerikanen graag over willen lezen. Hoe twee normale mensen verliefd zijn geraakt op het tropisch regenwoud.'” De voormalige marsepeinbanketbakker en serveerster kunnen nu leven van hun passie. “Maar we doen het niet voor het geld. Het was best moeilijk in het begin. We hadden al ons geld gespaard, geen huis, geen verzekering, niets. We namen gewoon onze rugzakken and go; living your dream!”
Uiteraard was het niet altijd zonneschijn. Hanke: “Soms heb je geen water, je hebt honger, muskieten steken je veel. Niet elke dag is het prettig, het is heet, we sjouwen inmiddels 25 kilogram aan apparatuur mee. Soms regent het de hele dag en kunnen we geen vuur maken om iets te eten. Het is soms afzien, maar daarna heb je wel iets unieks gezien.”
Deze white face saki lijkt te poseren voor fotograaf Dieter Schonlau.
Trots
Samen hebben ze zitten schrijven, elke dag, een jaar lang. Schonlau toont zijn foto’s met trots. Zoals die bewegingsvolle van een jaguar tussen het groen. Een vage, zal een leek oordelen, vanwege al die vegen. “Maar het gaat juist om een beweging in het woud. Het mistachtige; als een geest.”
Of van die enorme anaconda op een rots, haarscherp weerspiegeld in het gladde water. “Ik zei: ‘Sandra, dit is de foto van mijn leven, stop de boot.’ Ik sprong in het water, zwom met mijn camera omhoog naar die anaconda. Toen heb ik mijn adem twintig seconden ingehouden, zodat het water weer spiegelglad werd en schoot dat plaatje. Als een slang op die manier ligt, dan is ze niet op jacht. We zijn niet bang, maar wel voorzichtig.”
Inmiddels is ook hun uitrusting professioneler en state of the art. “Je kunt de beste camera hebben, maar je moet vooral geduld en tijd hebben”, relativeert Schonlau. “Als je werkelijk verliefd bent geworden op je omgeving en je ziet door je lens een moment, een beweging van een dier: dat is het geheim van een goede foto.”
Een hondskopboa in de aanval.
Workshop
Volgend jaar komen ze weer naar Suriname en willen ze een exclusieve workshoptrip organiseren voor fotografen met ‘passie voor de natuur’. Ze hebben daarom deze keer een vriend meegenomen om te filmen op het Arapahu eiland met zijn betoverende natuurlandschap. Het korte promotiefilmpje, met een mix van mooie muziek en regenwoudgeluiden, zal worden geplaatst op hun website (www.wildlifephoto.de) en YouTube. “Er is al een Zwitsers toerbedrijf dat met ons wil samenwerken om de workshopreis te organiseren”, zegt Schonlau.
Daarmee eindigt het niet. “Dit is nog maar het begin”, zegt hij lachend en veelbetekenend. “Soms maken we elke dag dezelfde route in het regenwoud, maar het is nooit saai. Dat maakt het regenwoud zo speciaal. Zijn evolutie is onvoorstelbaar; achttien miljoen jaren oud. Je kan twee maanden doen over vijfhonderd meter, want elke dag zie je wat anders.”
[uit de Ware Tijd, 27/10/2013]

From Routes to Crown: Een doordenker over het leven-vieren


door Iwan Brave

Choreograaf Gianni Grot is al anderhalve maand weer op Surinaamse bodem. Ter bekroning van de opofferingen van zijn slavenvoorouders werkt hij aan zijn tweede theatervoorstelling. From Routes to Crown gaat op 1 augustus in première in On Stage. “Ik maak gebruik van moderne tools om jongeren naar binnen te krijgen.”

Bij zijn vorige bezoek in Suriname had Gianni Grot ineens de drang naar plantages te gaan. Hij voelde iets ‘zwaar en zweverigs’ en kreeg de ingeving iets te willen doen over slavernij. “In mijn dikke geschiedenisboek van de middelbare waren maar drie bladzijden hieraan gewijd. Terwijl  het een grote zwarte pagina is uit onze wereldgeschiedenis”, vertelt hij in On Stage. Hij ging zelf op onderzoek uit. “Ik heb een voorstelling proberen te maken waarbij ik al mijn gevoelens die ik heb gehad bij het onderzoek op toneel  vertolk en uitbeeld.”

Zichtbaar

Grot, nog maar 24 jaar is hij, noemt zich “zelfbenoemd gepensioneerd” danser, die choreograaf en artistiek leider werd en algemeen directeur van zijn eigen My Art Entertainment. Geboren in Amsterdam uit Surinaamse ouders, begon hij al op zijn zestiende als semiprof te dansen. In Londen studeerde hij Drama and Creative writing. Toen zat hij ook in een gezelschap. “Dat heeft echt de theaterwereld voor me opengemaakt”, zegt hij. “Ik heb meerdere abstracties leren kennen”, vertelt hij. Na zijn studie was hij drie maanden volgeboekt voor commerciële jobs voor een van de grootste televisieprogramma’s in Barcelona.

Terug in Nederland besloot in 2011 de Nederlandse versie van So You Think You Can Dance (SYTYCD) als etalage te gebruiken. “Dan word je ineens zichtbaar, mensen herkennen je.” Hij strandde weliswaar in de vijfde liveshow, maar kwam ver genoeg te mogen deelnemen aan de SYTYCD-theatertour door Nederland. Tijdens deze theatertour kreeg hij zijn ‘moment van helderheid’. “Ik zat toen in de tribune naast de lichtoperators en besefte: aan deze kant van het toneel hoor ik te staan. Ik zag dingen die ik anders zou hebben gedaan.” De uitvoerder besloot creator te worden.

Gianni Grot met zijn opvoering Aces tijdens het Masked Ball van Torarica in december 2012. 

 

Aces

Het geld dat hij verdiende als ensembledanser tijdens de SYTYCD-theatertour stak hij in zijn eerste productie Aces – die ook naar Suriname bracht – als ‘boost’ voor zijn carrière als choreograaf. Met succes. Als ‘cultureel ondernemer’ en theatermaker is hij succesvol. Om de kas extra te spekken doet hij zeer selectief commercieel werk. Bijvoorbeeld gastoptredens voor populaire televisieprogramma’s, maar ook voor commercials zoals voor Nike en Foot Locker. Als sociaal ondernemer doet hij veel workshops met jongeren. Zoals vorig jaar voor de dove en slechthorende kinderen van de Kennedy Stichting, waarbij zij door middel van trillingen muziek konden ‘horen’. Dat zou hij graag over willen doen. “Vooral vanwege de dankbaarheid die de kinderen daarna gaven was ongelooflijk; dat had ik niet verwacht.”

 

Wijzer geworden

Voor zijn onderzoek naar het slavernijverleden las Grot veel boeken, waaronder twee van Cynthia McLeod en over ‘Black Hollywood’. Bekeek documentaires en films, sprak veel mensen en was vooral geïnteresseerd in hun meningen. Nu iets wijzer geworden zegt hij: “Ik wist niet dat de Afrikanen hun broeders en zusters hadden verkocht. Mijn perceptie van slavernij was: blanken gingen slaven halen, bracht ze naar kolonies, lieten ze werken en buitten ze uit. Maar het is meer dan dat. Het is meer ontstaan uit kapitalisme. Er werden nieuwe landen ontdekt waar blanken niet konden werken in de hitte en zij brachten slaven naar die nieuwe wereld om te werken.

Slavenarbeid kost niets en was al van alle tijden. Wat een hele kwalijke zaak is, is om toen te denken dat zwarte personen – mijn voorouders – geen mensen waren en ze als zodanig gaan behandelen. Mensen ophangen aan hun ribben – zelfs een dier behandel je niet zo. En doen alsof jij in de positie bent gesteld door God om iemand anders zijn vrijheid en leven weg te nemen, dat zijn wel dingen die mij hebben geraakt tijdens mijn onderzoek.”

“Persoonlijk denk ik niet dat slavernij ligt aan de blanke mens. I blame humanity. De mens is van aard egoïstisch. Sommigen waren gewoon gek en wreed. Maar anderen gingen de politiek van verdeel en heers spelen. Als slaven hier in opstand zouden komen, dan hadden de slavenhouders als minderheid een groot probleem. Daar waren ze zich van bewust. Daarom gingen ze mensen dom houden, een complex aanpraten en mentaal martelen waardoor het zo lang heeft kunnen plaatsvinden. Van het begin tot het eind was het nasty; zelfs nu nog is er veel racisme.”

Al zijn gevoelens giet hij in een voorstelling, die ook jongeren moet aantrekken. From Routes to Crown is een interdisciplinaire ‘montagevoorstelling’ van spoken word, breakdancers, balletdansers, moderne danseressen, hiphopdansers. Met scènes over hedendaagse belevingen en uit de slavernijtijd. “Maar ik wil dat mensen zelf eruit halen wat ze erin zien. Het is meer een erkenning van wat is gebeurd en van hoe ik de maatschappij reflecteer.” Grot benadrukt dat het beslist geen jongerenvoorstelling is. “Ik maak gebruik van moderne tools om jongeren naar binnen te krijgen. Maar het is nog altijd een volwassen onderwerp; waarbij je je intellect moet gebruiken.”

 

Bekroning
From Routes to Crown, een coproductie met Helen Kamperveen (haar laatste) en Ann Hermelijn, is een synergie van Surinaamse en Nederlandse cast. Vier dansers en een spoken word-artiest van overzee en drie dansers en drie acteurs van hier. De acteurs zijn van On Stage. De titel impliceert een reis naar bekroning; een scene heet ook ‘The journey’. Maar routes spreek je ook uit als roots en crown is de bovenste top van een boom. De hedendaagse generaties als kruin in volle bloei dankzij hun roots. “Daarbij wordt duidelijk gemaakt dat onze voorouders hebben geleden en gevochten zodat wij de kroon kunnen dragen en het leven moeten vieren. Zodat hun efforts niet voor niets zijn geweest. Ik wil bereiken dat mensen na de voorstelling blijven doordenken en nadenken. Mijn doel zal niet geslaagd zijn als mensen alleen denken: o, leuke voorstelling. Dat zou jammer zijn.´
[uit de Ware Tijd, 31/07/2013]
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter