blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Bijnaar Aspha

Eugène Chateau (1926-2019) herdacht door Aspha Bijnaar en Leo Balai

Afscheidsredes voor Eugène Chateau, aula begraafplaats De Nieuwe Ooster, Amsterdam, 18 maart 2019

door Aspha Bijnaar

Je kwam in mijn leven in 2003. Ik had net mijn proefschrift Kasmoni. Een spaartraditie in Suriname en Nederland, verdedigd aan de Universiteit van Amsterdam en ik toerde door het land met lezingen. Een van mijn lezingen hield ik voor de leden van de Vereniging Ons Suriname, waar Eugène Chateau al jaren actief was. Na de lezing bleef je lang met me praten. Je had nog zoveel interessante vragen over mijn onderzoek en mijn overige whereabouts. read on…

Ons Suriname vierde eeuwfeest – fotoreportage

Op 18 januari j.l. vierde de Vereniging ons Suriname haar eeuwfeest in Amsterdam. Al eerder deden we daarvan verslag (klik hier). Nu een fotoreportage van Frank Consen. read on…

Hedendaags Burgerschap, Slavernij en Jij

Onlangs wijdde NRC Handelsblad (14 april jl) maar liefst 3 pagina’s aan het project Hedendaags Burgerschap, Slavernij en Jij van Aspha Bijnaar. Het is een boeiend verslag geworden, met leerlingen van de JP Coenschool aan het woord. Klik op de link onderaan dit bericht. read on…

Postkoloniale Beeldenstormen

Gert Oostindie geeft 5de Daendelslezing in het Rijksmuseum

 

Historicus Gert Oostindie neemt onze omgang met het koloniale verleden kritisch onder de loep. Ook het actuele, soms hoog oplopende publieke debat daarover komt aan bod. read on…

Afrispectives: Een klein lespakket over Afrika, haar diaspora, diversiteit en identiteit

Bestemd voor leerlingen in de onder- en bovenbouw van het voortgezet en het middelbaar beroepsonderwijs

Hoe kunnen we via de videoclip We zijn er (Typhoon) op een andere manier kennismaken met het continent Afrika? Waarom moeten we inzoomen op Kaapverdië om de Nederlandse slavernijgeschiedenis beter te begrijpen? Waarom kunnen wij hedendaagse westerse kunst pas begrijpen als we ons verdiepen in het werk van beeldend kunstenaars uit Afrika? Op welke manier beïnvloeden de gevoeligheden bij het Sinterklaasfeest de vorming van een Afrikaanse identiteit? Deze en nog veel meer vragen verwerkte Dr Aspha Bijnaar van EducatieStudio (www.educatiestudio.com) read on…

Verslag bijeenkomst Wikipedia en Caribisch erfgoed

Op 7 oktober 2017 vond er een studiemiddag Wikimedia en Caribisch Erfgoed plaats in de Openbare Bibliotheek in Amsterdam. Hierbij een verslag van deze bijeenkomst door Vincent Wintermans. read on…

Voice of Freedom

Op zaterdag 3 mei 2014 gaat de 10e Colorful Wonderful in Theater De Vaillant over vrijheid. Muziek, poëzie, workshops en lezingen voor iedereen. Kom luisteren en doe mee aan de ‘Voice of Freedom’.
Het programma voor het festival ‘The Voice of Freedom’ is gemaakt samen met organisaties zoals Dutch Caribbean Book Club.
 Workshop
Onder leiding van Dave MacDonald werkt u tijdens een workshop in kleine groepen aan uw eigen interpretatie van thema’s als: vrijheid, liefde, respect, rolmodellen, ontwikkeling en geloven in uw eigen kunnen.
Dit cross-over-poetry-project geeft u de kans om onder begeleiding van een professionele band uw eigen teksten te presenteren aan het publiek.
Geef u vandaag op voor de workshop met Dave MacDonald via: joella@devaillant.nl.
Wat kunt u nog meer verwachten?
§  Dr. Aspha Bijnaar geeft een lezing over de betrokkenheid van Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
§  A-talents, de Antilliaanse jongeren expressiegroep, geeft een eigen visie over vrijheid.
§  Sapto Sopawiro, schaduwpoppenspeler, laat u betoveren door het traditionele Indonesische schaduwpoppenspel.
§  Tipiko Den Haag, Curaçaose muziek zoals de Antilliaanse wals en danza.
Aanmelden
Wilt u deze middag bijwonen? Deelname kost € 2,50. Brengt u wat lekkers mee voor het buffet? Dan mag u GRATIS naar binnen. Meld u aan via: joella@devaillant.nl.
Meer informatie over ‘Voice of Freedom’ vindt u in flyer of bij Theater De Vaillant, telefoon 070 – 44 52 800.

 

‘De nieuwe coöperatie tussen realiteit & utopie’

Foto © Haidy Bissasar
 

door Joop Vernooij

De Vlaamse journalist Walter Lotens, die een zwak heeft voor Suriname en twee publicaties over land en volk op zijn naam heeft staan, Suriname in stukjes (2002) en Omkijken naar een revolutie (2004), heeft vorig jaar gepubliceerd over de coöperatie en alles wat ermee te maken heeft. De Nieuwe Coöperatie. Tussen realiteit & utopie heet zijn boek. Hij heeft all over the world veel vormen van coöperatie ontdekt, meegemaakt en bewonderd. En heeft er systeem in gebracht, er een rode draad in gevonden of gebracht. In de continenten van Zuid tot Noord en van Oost tot West, heeft hij gereisd en is tot een bewonderenswaardige hoeveelheid gegevens gekomen, die hij wil delen. Hij noemt de publicatie niet wetenschappelijk, maar intussen… . Hij draagt een massa kennisbronnen aan.
Nieuw
Lotens is naar de nieuwe coöperatie op zoek gegaan – naar nieuwe vormen van samenwerken tussen mensen – die veel verder gaat dan de oude idee van coöperatie. De oude idee kunnen we deels terugvinden in wat genoemd wordt het coöperatiewezen van ons ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij. Het gaat dan voornamelijk over de samenwerking van mensen in de agrarische sector, omdat die manier van werken profijt oplevert. Lotens gaat verder en vindt nieuwe vormen van coöperatie, waar ook ter wereld. Ook in Suriname.
Lotens is in zijn boek helder van taal met soms een Vlaamse uitdrukking zoals ‘bollekens’ (p. 23), ‘ik stap af aan het stationnetje’ (p. 84) of ‘met een hoek af’ (p. 235). Hij geeft zijn Inleiding de titel: ‘anders gaan werken als concrete utopie’, het thema van zijn verhaal.
Indeling
Het boek heeft hoofdstukken met een theoretische invalshoek en met vijfendertig ‘Stopplaatsen’ in de verschillende hoofdstukken. Dit zijn concrete stukjes tekst van schrijvers uit de hele wereld over dit onderwerp. Ze zijn geografisch bedoeld maar ook betreffende plaatsen waar anders gedacht wordt en waar mensen anders in het leven zijn gaan staan. Belgiё is als het ware de basisstandplaats. Hij heeft er drie Belgische experts bij gehaald: Rik Pinxten met het ‘Voorwoord’, Bob Docx met het ‘Nawoord’ en Wim van Opstal heeft een bijdrage met een analytisch verhaal over de coöperaties in Belgiё.
Nieuwe wereld
Lotens ontdekte in zijn woonplaats Borgerhout (bij Antwerpen) en elders in de wereld een veelheid aan georganiseerde activiteiten die veel verder reiken dan het vroegere begrip van coöperatie oproept, als een samenwerkingsverband van spaarders, mensen met bankzaken. Tegenwoordig gaat het over een nieuwe benadering van vaak gedwongen samenwerking rond landeigendom, productie van ‘gron nnyan’, nutsvoorzieningen, huizenbouw, buurtbelangen. Ik zelf doe mijn boodschappen bij ‘de Coöp’. In dit verband noemt de schrijver wat Suriname betreft, de kasmoni (pp. 201-204): het proefschrift van Aspha Bijnaar, de activiteiten van Godo en de initiatiefnemer CarlhoWijdh (pp. 196-201), het aloude en zeer bruikbare gotong royong-systeem of mechanisme en de gedachten van ontwikkelingswetenschapper Maureen Silos (pp. 254-258). Vanuit wereldwijd perspectief is er dus wat dat betreft best wat te doen hier zonder tekort te doen aan de bestaande goed functionerende coöperaties als die van Kwatta, de Agro Coöperatie Corantijnpolder, de Cawovan Lelydorp en de andere organisaties van het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij. En menigeen kan zich de Algemene Vereniging van Krediet Coöperaties nog voor de geest halen.
Guyana. Foto Marina Caf
Buurland
Guyana heet officieel de Coöperatieve Republiek Guyana. Leuker kunnen we het niet maken. We kennen als vorm van samenwerking de crowdfunding en recentelijk de bitcointoestanden. Een interessante en recente coöperatie is die van prostituees die van hun plaats verdreven werden en de strijdvaardige coöperatie Macha’s oprichtten.
Nieuwe visie
In de huidige wereld komen allerlei vormen van samenwerking boven om het hoofd te bieden aan nood, aan machtsobstakels en aan de behoefte zaken echt anders dan voorheen te organiseren. De coöperatie heeft alles te maken met democratie, het volk van de basis aan de macht. Dat heeft weer te maken met een gezonde vorm van bewustwording en de kracht van bundeling van mensen en doelen. Wel op kleine, te overziene schaal met duidelijke, tastbare doelstellingen.

Lotens ziet dus in de wereld een nieuwe beweging, die hij op goede gronden heilzaam vindt. Bij zijn reizen over de wereld, twittert hij als het ware over hetgeen hij aantreft en gaat op zoek naar de achtergronden en wat de mensen beweegt. Hij heeft oog voor de rol van de economie, de plaats van de overheid, de aanpak van maatschappelijke problemen, de maatschappijverandering, de arbeidersbeweging en de positie van de geldbanken. Hij en de schrijvers van de ‘Stopplaatsen’ gebruiken daarbij min of meer spannende titels als ‘Griekse aardappelbeweging wint aan kracht’, ‘Coöperaties in de overgangs-economieën’, ‘Wrikkers en krikkers in de marge’, ‘Kuidenthee uit Potosi’, ‘Alternatieve buurtmunt kent groot succes’, ‘Spanjaarden gaan crisis te lijf met gemeenschappelijke moestuin’ of ‘Bruto Nationaal Geluk van Bhutan’.

Het boek geeft geen saaie opsomming van feiten; die worden steeds geplaatst in de context van mensenlevens. Walter Lotens ziet het voordeel van samenwerking duidelijk in en geeft voorbeelden, niet alleen omdat de nood erom vraagt maar ook omdat samenwerking een nieuwe vorm van economie kan en moet zijn. Hij toetst dat aan de realiteit en aan de verwachtingen die mensen van samenwerking hebben. Dus op weg naar een nieuwe levenswijze, een nieuwe stijl van leven met goede papieren. De Belgische experts ondersteunen zijn visie en zelf beveelt hij deze nieuwe kijk op leven en samenleven van harte aan. Het is zoals een bord bij de Palmentuin en ’t Vat aangeeft, uitschreeuwt: ‘Success comes through collaboration’ (=coöperation). Dus niemand hoeft meer met een bord voor haar/zijn kop te lopen.
Kortom: een visie die het ook hier goed zou kunnen doen nu er allerwege gezocht wordt naar een andere levensorde of -ordening. En Lotens heeft het verwoord op een aangename manier. Hij is alweer aan een volgend boek bezig.
Walter Lotens: De Nieuwe Coöperatie. Tussen realiteit & utopie, 288 pp.. Leuven: LannooCampus, 2013. ISBN 978 94 014 1326 8

Cultuurlijn 1102: Praten, kunst en theater over slavernijverleden

door Stuart Rahan

Annet Zondervan, directeur van het Centrum voor Beeldende Kunst Zuidoost maakt het eerste project Cultuurlijn 1102 van de drie cultuurinstellingen in Amsterdam Zuidoost bekend. Foto © Stuart Rahan.

 

Amsterdam Zuidoost – Zij die behoefte hadden om op één dag nader kennis te maken met het Nederlandse slavernijverleden, hebben donderdag vanuit drie verschillende invalshoeken hun behoefte kunnen bevredigen. In gesprekken hebben inleiders hun licht laten schijnen op het slavernijverleden en hoe 150 jaar na de afschaffing in 1863, zij ermee omgaan. Kunstenaars geven slavernij een eigen gezicht door middel van een tentoonstelling en in het theater hebben rebelse vrouwen van toen een gezicht gekregen.
De drie grootste cultuurinstellingen van Zuidoost staken de koppen bij elkaar en startten hun eerste gezamenlijke activiteit onder de noemer Cultuurlijn 1102, hun gemeenschappelijke postcode. Imagine IC, Centrum Beeldende Kunst Zuidoost (CBK Zuidoost) en het Bijlmer Parktheater stelden een cultuurprogramma samen met slavernij als interessant thema in verband met de herdenking van 150 jaar afschaffing daarvan.
Nieuwe begrippen
Hoofdgast Saidiya Hartman van de Columbia Universiteit in de VS ging tijdens het onderdeel ‘Spoken slavery’ in op het immaterieel erfgoed van de slavernij. Daarbij maakte zij gebruik van het verhaal van een jonge Afrikaanse vrouw tijdens de overtocht van haar continent naar Amerika. Dat verhaal heeft Hartman opgetekend in het boek Lose your mother waarbij zij experimenteerde met verhalen van overlevering.
Door de eeuwen heen zijn het Engels en Nederlands verrijkt met woorden die in de slavernijperiode andere betekenissen hadden. Slaven zijn tegenwoordig ‘slaafgemaakten’, slaves werden het begrip ‘enslaved’. Volgens inleider Hester Dibbits maken nieuwe begrippen onder andere deel uit van de vernieuwde manier waarop slavernij herdacht wordt. Zangeres Denise Jannah droeg met haar optreden op geëigende wijze bij aan de herinnering van het slavernijverleden. “Fu sabi pe y’e go, yu musu sabi pe yu kemopo. Om je toekomst te bepalen dien je eerst te weten waar je vandaan komt”, vertolkte zij in twee prachtige liedjes. Zij bezong ‘Mama Aisa’ in een nummer dat zij op harmonieuze wijze liet overgaan in ‘Strange Fruit’, een lied dat herinnert aan de wreedheden van de slavernij.
Charl Landvreugd. Foto Facebook
Document
In het Centrum voor Beeldende Kunst kon het publiek vervolgens de opening meemaken van de tentoonstelling Gedeelde Erfenis: Slavernijverleden in de kunst. Ronald Ockhuysen, adjunct-hoofdredacteur van Het Parool opende de tentoonstelling officieel. Hij liet de aanwezigen delen in een gewaagde actie van de krant die onlangs op de voorpagina een oud document, dat gebruikt werd tijdens de slavernij plaatste. Met dat document konden handelaren een bestelling voor slaafgemaakten plaatsen of werden slaafgemaakten aangeboden. “Twee voor de prijs van één, was zo’n aanbieding”, vertelde Ockhuyzen wat volgens hem voor die tijd de normaalste zaak was. Hij kreeg niet alleen complimenten. Er waren ook lezers die zich afvroegen of het plaatsen van het oude document wel nodig was.
Iris Kensmil – Kapitani I

 

De tentoonstelling bestaat uit werk van twintig kunstenaars met een Nederlandse, Antilliaanse en Surinaamse achtergrond. Ken Doorson, Remy Jungerman, Patricia Kaersenhout, Iris Kensmil, Charl Landvreugd en George Struikelblok zijn enkele bekende Surinaamse kunstenaars. Van Iris Kensmil staan daarnaast nog drie fictieve portretten van marronkapiteins in de Schuttersgalerij van het Amsterdam Museum. Zij maakte de portretten ‘Out of History’, in opdracht van CBK Zuidoost en het Amsterdam Museum.
De dag werd afgesloten met de theatervoorstelling Rebelse Vrouwen in het Bijlmer Parktheater. Drie geesten van overleden slavinnen bieden troost en hulp aan een jonge Afrikaanse vrouw die tegen haar wil in de prostitutie belandt. Zij vertellen over hun eigen ellende, maar met trots delen zij verhalen van hun verzet.
[uit de Ware Tijd, 22/06/2013]

NiNsee lanceert educatieve website slavernijverleden

Op 17 juni a.s. zal het NiNsee een educatieve website lanceren, gericht op leerlingen van middelbare scholen. Dat zal gebeuren op het Amsterdamse Berlagelyceum, in aanwezigheid van de Nederlandse minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher.

Voorlopig programma
Inloop 16.00 – 16.30 uur
1.            Opening met Rap / Spoken word intro

2.            Welkomstwoord rector Berlage Lyceum Leendert-Jan Veldhuyzen

3.            Introductie Joyce Overdijk-Francis bestuur NiNsee / voorzitter begeleidingscommissie website
4.            Toelichting door Inhoudelijk Projectleider Aspha Bijnaar
5.            Toelichting door Digitaal Projectleider Vanessa Vijzelman
6.            Drietal leerlingen Mavo, Havo, Vwo van het Berlage Lyceum openen de pagina’s van het NiNsee Educatieve Website  en scrollen samen met de minister er doorheen.
7.            Leerlingen testen samen met minister Asscher de website
8.            Minister Asscher houdt toespraak en geeft zijn reactie op wat hij gezien heeft
9.            Leerlingen interviewen minister Asscher
10.          Muzikale afsluiting door rapper / band (2 nummers)
Datum:  maandag 17 juni 2013
Tijdstip: 16.30 – 17.30 uur
Locatie: Berlagelyceum, Pieter Lodewijk Takstraat 33/34, Amsterdam
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter