blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Behelia Oswin Chin

Diaspora Orchestra: tropische muziekgolf

Maak je klaar voor een mooi concert waarin beeld, muziek en tekst samenkomen. Diaspora Orchestra neemt je mee op een muzikale wereldreis door Suriname, Curaçao, Aruba, New York, Afrika en Nederland. Met medewerking van special guests Zanillya Farrell en Pablo Nahar bezorgt het Diaspora Orchestra jou een avond! read on…

A Language Thrives in Its Caribbean Home

Willemstad Journal: A Language Thrives in Its Caribbean Home

by Simon Romero

Willemstad, Curaçao — Thousands of languages spoken by small numbers of people, including many of the Creole languages born in the last centuries of human history, are facing extinction. But a little-known language spoken on a handful of islands near the coast of Venezuela may be an exception.

Papiamentu, a Creole language influenced over the centuries by African slaves, Sephardic merchants and Dutch colonists, is now spoken by only about 250,000 people on the islands of Curaçao, Bonaire and Aruba. But compared with many of the world’s other Creoles, the hybrid languages that emerge in colonial settings, it shows rare signs of vibrancy and official acceptance.

Most of Curaçao’s newspapers publish in Papiamentu. Music stores do brisk business in CDs recorded in Papiamentu by musicians like the protest singer Oswin Chin Behilia or the jazz vocalist Izaline Calister.

“Mi pais ta un isla hopi dushi, kaminda mi lombrishi pa semper ta derá,” goes a passage in Ms. Calister’s hit song “Mi Pais.” (That roughly translates as “My island is a lovely place, where my umbilical cord forever lies.”)

Of 30 or so radio stations here, nearly all broadcast in Papiamentu. Legislators in Parliament debate in Papiamentu. Bookstores sell novels and poetry collections in Papiamentu. Turn on the television and there, too, one hears Papiamentu.

Transforming status quo into law, officials here recognized Papiamentu as an official language in 2007, with Dutch and English. That was a rare distinction for a Creole, and one made in few other countries. Papua New Guinea made its English Creole, Tok Pisin, official, as the island nation of Seychelles did with its French Creole, Seselwa.

Still, linguists say the endurance of Papiamentu stands out at a time when many Creoles face the threat of being swallowed up by dominant world languages like English or French. Definitions vary, but Creoles are generally considered to be restructured languages formed in the last several centuries from contact with colonial languages like English, Portuguese or Arabic.

“While English and French Creoles get more attention, the extension of Papiamentu into different domains like writing, education and policy is incredibly high,” said Bart Jacobs, a Dutch linguist who studies Papiamentu. “This bodes very well for the language’s chances to survive, and possibly even thrive well into the future.”
Scholars, writers and composers here say Papiamentu’s resilience has roots in a mixture of radical politics and pragmatic planning. They often tie Papiamentu’s resurgence to a violent uprising against symbols of Dutch power on May 30, 1969, known here as Trinta di Mei.

“Trinta di Mei allowed us to recognize the subversive treasure we had in our language, which existed for centuries so we could keep secrets from the Dutch,” said Frank Martinus, 73, a Curaçaoan writer and founder of Kolegio Erasmo, a grade school where Papiamentu is the main language.

Papiamentu still has a way to go in usurping Dutch from some spheres. Curaçao’s laws are still written in Dutch. Some schools start out teaching children in Papiamentu, but then transition to Dutch, bowing to the economic opportunities the Netherlands still provide for many islanders.

Even Mr. Martinus wrote his 1973 novel “Double Play,” considered the masterpiece of modern Curaçaoan literature, in Dutch. He said that was a necessity at the time he wrote it, since he needed money fast while living in the Netherlands.
Now the novel is being translated into Papiamentu by Lucille Berry-Haseth, a Curaçaoan poet. Ms. Berry-Haseth, 73, revels in Papiamentu’s playfulness and capacity to absorb new influences, joking in an interview, for instance, that she was a “puitu killer,” or “cradle robber,” since she was a few years older than her husband. “Puitu” (pronounced poo-EE-too), she explained, came from the Spanish word “pollito,” for “little chicken” or “chick,” while “killer” came from English.
Papiamentu’s origins fascinate linguists; it emerged in a Dutch colony but its core vocabulary is a mix of Portuguese and Spanish. (Dutch Creoles crystallized elsewhere in the Dutch empire.)

Some scholars say Papiamentu evolved from a Portuguese-based lingua franca once used in West Africa, developing further in the 17th century when Curaçao was an entrepôt for South America’s slave trade and a cosmopolitan Dutch outpost settled in part by Portuguese- and Spanish-speaking Jews. Whatever its origins, Papiamentu today evokes a bit of the rhythm of Brazilian Portuguese, sprinkled with words from Dutch and English but also largely from the Spanish of Venezuela.

Papiamentu speakers frequently employ racy slang that would seem out of place in the pages of a family newspaper but not on the streets of Caracas. Moreover, many Curaçaoans are remarkably polyglot, fluently speaking Papiamentu, Dutch, English and Spanish.

Papiamentu’s vibrancy is related to the creation in 1998 of the Fundashon pa Planifikashon di Idioma, a language institute that maintains an orthography. Papiamentu also thrives on the street level, with immigrants from Haiti and Suriname often picking up the language quickly and using it instead of Dutch.
Derek Bickerton, an American scholar of Creoles (he defines them as “bastard tongues” of “dubious and disputed parentage”), suggests other reasons for Papiamentu’s strength, including the weakness of Dutch compared with other colonial languages. Other linguists say the language thrives because of its use in trade and the relative prosperity of Papiamentu-speaking islands, which have per capita incomes of more than $16,000 a year.

Officials here said Papiamentu will keep its official status when the Netherlands Antilles is dissolved in October, a largely anticlimactic political rearrangement. Curaçao and the Dutch half of St. Maarten will become independent nations in the Kingdom of the Netherlands, while three other islands become the equivalent of Dutch municipalities. The Netherlands will continue to oversee the defense and foreign affairs of all the islands involved, as it does now with Aruba.
For some here, the secret of Papiamentu’s survival lies in its use as a language of both resistance and renewal.

Helmin Wiels, 51, leader of the leftist party Pueblo Soberano, which favors a complete break from the Netherlands, said that if Curaçao were to achieve full independence, its official language should be Papiamentu, along with English and Spanish. As for Dutch, he said: “No way. Dutch is a dead language the same as Greek or Latin.”

“The preservation of Papiamentu would allow us to absorb the influences of our South American brothers,” he said, “while keeping alive that which makes us unique.”

[Uit The New York Times, July 4, 2010]

Antillen Festival

Van 7 t/m 16 mei barst in de Concert- en congresgebouw de Doelen in Rotterdam en het Tropentheater in Amsterdam het Antillen Festival los. Het festival presenteert een breed overzicht van de Antilliaanse cultuur. Naast concerten staan er ook films en een kindervoorstelling op het programma.

Een paradijs van zon, zee, strand, salsa en cocktails: dat is wat men zich doorgaans bij de Nederlandse Antillen voorstelt. De grote culturele rijkdom is echter een verborgen schat die door de meeste Nederlanders nog ontdekt moet worden. Vanwege een historie van kolonisatie en slavernij steunt de Antilliaanse muziek op drie culturele pilaren: de Europese, de Afrikaanse en de oorspronkelijke indiaanse cultuur. Al deze elementen – van traditionele tot hedendaagse muziek – komen aan bod tijdens het Antillen Festival.

Pianist Randal Corsen en schrijver Jan Brokken illustreren de Antilliaanse salonmuziek, waaronder mazurka’s en walsen. Dezelfde Corsen brengt een ode aan de Curaçaose musicus Julian Coco. Eveneens uit Curaçao, maar al jaren woonachtig in Nederland, komt jazz-zangeres Izaline Calister. Speciale gast bij haar concert is de nestor van het Papiamentse lied, Oswin Chin Behilia. Ook St. Eustatius is vertegenwoordigd met de kettledrum- en stringband-muziek van Afrikaanse afkomst van Victor Sams.
Uit Aruba komt Grupo di Betico, die de traditionele stijlen paranda, aguinaldo (uit Venezuela overgewaaide kerstliederen) en de dandé vertolken. De traditionele dansgroep Nos Caribe toont de rijke erfenis van de Antilliaanse dans.

Klik hier voor het hele programma

De Antillianen komen!

Een schrijversavond met Giselle Ecury, Walter Palm, Eric de Brabander en Wijnand Stomp

Mondiaal Literair houdt woendagavond 28 oktober 20.00 uur in MCH (Haarlem) haar tweede schrijversavond met als thema «In het spoor van Frank Martinus Arion, Boeli van Leeuwen en Tip Marugg».
Zijn er op de Antillen nog auteurs die in het Nederlands schrijven?
Te gast zijn Giselle Ecury, Walter Palm, Eric de Brabander en Wijnand Stomp.

Nieuwe Antilliaanse literatuur
Peter de Rijk spreekt met Giselle Ecury (Arubaanse in Schoorl), schrijfster van o.m. de roman Erfdeel («een voldragen romandebuut»), over haar nieuwste roman Glas in lood, met Walter Palm (Curaçaoënaar in Den Haag) over zijn nieuwe dichtbundel Sierlijke golven krullen van plezier, met Eric de Brabander (speciaal over uit Curaçao voor de presentatie) over zijn debuutroman Het hiernamaals van Doña Lisa en met Wijnand Stomp (bekend theatermaker uit Haarlem), die tevens een Anansiverhaal uit zijn nieuwe boek Anansi leert de wereld lachen zal lezen, dat volgend jaar bij de Haarlemse Uitgeverij Holland verschijnt.

Beeld en geluid
Vertoning van een nooit op televisie uitgezonden portret uit 1988 van de op 28 november 2007 overleden Curaçaose schrijver Boeli van Leeuwen.
Op 10 oktober 2009 is op Curaçao voor het eerst de «Premio Boeli van Leeuwen» uitgereikt. De prijs (een geldbedrag, een oorkonde en een bronzen beeldje van de vermaarde beeldhouwer Cornelis Zitman) wordt om de twee jaar op Boeli van Leeuwen’s geboortedag toegekend.
Tussen de gesprekken door wordt nieuwe Antilliaanse muziek gedraaid o.a. van de spiksplinternieuwe cd Liber van Oswin Chin Behilia (in oktober in Nederland en België op tournee) en van de cd Los Presidentes die deel uitmaakt van Snèk Book Curaçao (waarvan dezer dagen een Nederlandstalige editie verschijnt) van Herman van Bergen. Van deze beeldend kunstenaar worden tijdens de avond aquarellen geprojecteerd op het digitale beeldscherm.

Boeken- en signeertafel
Op de boekentafel zal ook De schoonheid van blauw / The beauty of blue worden gepresenteerd, het verzameld werk van de Antilliaanse dichteres Aletta Beaujon (1933-2001). Zij publiceerde bij leven slechts één bundel. Haarlemmer Klaas de Groot (ook aanwezig) ontdekte evenwel in een archief in Den Haag een agenda van haar met 64 niet eerder gepubliceerde gedichten. Op de tafel liggen ook de boeken van de aanwezige auteurs die desgewenst na afloop hun boeken zullen signeren.

Woensdag 28 oktober 20.00 uur
Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem
De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen
Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen
Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540
Klik hier

Op de foto’s van bovenaf: Giselle Ecury, Walter Palm, Eric de Brabander en Wijnand Stomp

Wereldtroubadour Oswin ‘Chin’ Behilia in Nederland

De herfst brengt warmte als de bekendste zanger van de Antillen Nederland bezoekt. In oktober geeft Oswin ‘Chin’ Behelia vier concerten.

De in 1938 op Curaçao geboren zanger en gitarist Oswin Chin Behilia noemt zichzelf een wereldtroubadour. Zijn fans roemen hem om zijn bronzen stem. De nummers van deze Antilliaanse grootheid gaan veelal over het dagelijkse leven op zijn eiland: van de arme sloeber die ontslagen wordt tot en met een onmogelijke liefde. Oswin Chin Behila weet deze problematiek een heerlijke Caribbean-Braziliaanse swing te geven.‘Chin’ is een van de beste singer-songwriters van de Nederlandse Antillen en heeft de gift om hele simpele, aantrekkelijke en relaxte melodieën te componeren. Of hij nu alleen zingt of samen met zijn gerenommeerde band: je krijgt altijd prachtige muziek voorgeschoteld.
Oswin ‘Chin’ Behilia is op de Nederlandse Antillen ‘wereldberoemd’. Zo schreef deze zanger, componist, gitarist, programmamaker, festivalorganisator en politicus-in-ruste klassieke nummers als Plegaria en Sunú, liedjes die iedere Curaçaoënaar in zijn hart koestert. Nummers die ook in Nederland bekendheid kregen door de uitvoeringen van artiesten als bijvoorbeeld Izaline Calister en Randall Corsen.
Op 1 en 8 mei jl. werd het lied Plegaria van Behilia vertolkt door operazangeres Tania Kross, bij respectievelijk De wereld draait door en tijdens de herdenkingsdienst voor de slachtoffers van de aanslag op Koninginnedag in Apeldoorn. Behilia zong als troost voor de aangereden Antilliaanse dansgroep.
Chin Behilia was zeer actief in het ‘NEE- kamp’ van het referendum van 15 mei 2009 dat werd gehouden over de staatkundige hervorming (waarbij Curaçao een autonoom land wordt binnen het Nederlandse Koninkrijk). Behilia was meerdere malen op tournee in Nederland en te zien en te horen op de Nederlandse televisie en radio.
Zijn derde cd op het Nederlandse label Otrabanda Records, getiteld Liber (Vrij), verscheen begin september jl., vooruitlopend op een concertreeks die hij geeft in Nederland en België. Zijn meest recente werk bevat ook protestliederen waarin Chin diep ingaat op de gevoelige politieke gebeurtenissen op Curaçao.
Voor muziekliefhebbers is de muziek van deze Antilliaanse troubadour een cadeautje. En (salsa)dansers komen ook ruimschoots aan hun trekken.

Concerten
22 oktober: De Doelen, Rotterdam http://www.dedoelen.nl/
23 oktober: Zuiderpershuis, Antwerpen http://www.zuiderpershuis.be/
24 oktober: Tropentheater, Amsterdam http://www.tropentheater.nl/
25 oktober: RASA, Utrecht http://www.rasa.nl/

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter