blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Aruba

Herlezen: Delft blues van Denis Henriquez

Vandaag begint Caraïbisch Uitzicht een nieuwe rubriek: Herlezen. De nieuwe rubriek vraagt aandacht voor boeken die langer geleden zijn verschenen en de moeite van het herlezen waard zijn. Suggesties? Laat het ons weten via ons emailadres.

*****

Verzet tegen ideologieën

door Wim Rutgers

Om twee redenen is de roman van Denis Henriquez van belang. In Delft blues bepaalt de in 1945 op Aruba geboren auteur, die inmiddels al jarenlang docent op een Rotterdams gymnasium is, zijn houding ten opzichte van enkele dominante thema’s in enerzijds de Nederlandse en anderzijds de Caraïbische literatuur.

Delft blues zou je een ‘mei-boek’ kunnen noemen omdat elk van de drie delen in drie opeenvolgende mei-maanden van 1967 tot en met 1969 speek. Het verhaal gaat over een centrale hoofdfiguur, de Arubaanse student Bernardo Rincones, en begint als deze op de dag van de dodenherdenking het joodse meisje Katinka Roos ontmoet. Dat betrekt hem persoonlijk bij een oorlog waarmee hij eigenlijk helemaal niets te maken wil hebben: ‘De oorlog was het privé-domein van Nederland, dat verleden hoorde bij het land net als de klompen en de bollen, het had met zijn eigen leven niets te maken. Het gebied waar hij vandaan kwam was door die oorlog hoogstens licht geschampt. Op school was die oorlog droge leerstof uit een boek, snel geleerd en snel vergeten; de ernst ervan was niet bestand tegen de lichtheid van een jeugd die zich voltrok onder de tropenzon. De joden die hij op zijn eiland kende waren stuk voor stuk geslaagde zakenlieden die in grote huizen woonden; oorlogsleed had hij achter zulke mensen nooit vermoed.’

De Nederlandse Katinka Roos heet eigenlijk Wacjberg. Zij raakt haar verleden niet kwijt, waarmee ze op vijftienjarige leeftijd door haar pleegouders werd geconfronteerd toen die haar de waarheid vertelden dat haar joodse ouders in de oorlog zijn omgekomen. Ze vertrekt na de Zesdaagse Israëlisch-Arabische Oorlog naar een kibboets, kan daar evenmin aarden, keert naar Nederland terug, maar kan het leven niet meer aan. Katinka is het slachtoffer van een verleden dat ze niet van zich kan afschudden.

Ten opzichte van de Caraïbische literatuur verzet Denis Henriquez zich in Delft blues tegen ideologieën die individuen de baas worden. Daarvan wil ik een paar voorbeelden geven uit de vele die voorkomen. Bernardo’s Curaçaose vriend Ito Gums is van een Delfts corpslid in driedelig grijs onder invloed van de geest van de jaren zestig een echte linkse activist geworden die tegen de Vietnam-oorlog protesteert, die tegen Israël is, die zich met de Cubaanse Revolutie identificeert en tenslotte een werkgroep ‘Kambio’ (Verandering) opricht om tegen de koloniale en imperialistische uitbuiting van zijn geboorte-eiland te protesteren: ‘Als ze hier [in Nederland op 4 mei] bezig zijn te weeklagen over hun doden zal ik een minuut stilte houden voor de slaven op Curaçao die gevallen zijn onder het racisme van de Hollanders.’ Zodra hem het nieuws van de Curaçaose opstand op dertig mei 1969 bereikt, vertrekt hij onmiddellijk naar zijn geboorte-eiland.

 

Daar raakt hij echter al spoedig compleet ingekapseld in een streven naar geld en macht. Weg ideologie! Een andere vriend, de op Curaçao geboren Rakish Assang, zoon van een rijke handelaar, die zich meer voor zijn studie wiskunde dan voor politiek interesseert, wordt met heel wat meer sympathie beschreven: ‘Ik ben op Curaçao geboren en opgegroeid, maar daar vinden ze me een vreemdeling; in Nederland hoor ik ook niet thuis. Ik hoor nergens bij, lullig, ik kan me daar niet druk om maken. Je hechten aan een stukje grond vind ik banaal, beter gezegd: ik kan het niet. Mensen als ik zullen hun gezicht zelf moeten bepalen.’ Denis Henriquez verzet zich in Delft blues steeds weer tegen alle eenzijdig gedweep zonder nuchter verstand. De Nederlandse onderwijzeres Janine wordt verliefd op een Ecuadoriaan, raakt zwanger, maar heeft geen schijn van kans op een huwelijk. Vanuit die persoonlijke ervaring slaat ze van bewondering voor alles wat des Derde Werelds is, helemaal door naar een even eenzijdige anti-buitenlanderhouding: ‘Ik wil niks meer met buitenlanders te maken hebben! Jullie buitenlanders zijn geil. Jullie zijn allemaal hetzelfde.’

Tussen de personages die zich op een of andere wijze ideologisch vastzetten, beweegt Bernardo Rincones zich als een individu dat vooral ook graag individu wil blijven: ‘Hij was te veel een eenling om idolen te aanbidden, om bedwelmd te raken door het gregoriaans van welk geloof dan ook.’ Hij gelooft niet in De Mens maar wel in mensen met al hun goede en slechte eigenschappen: ‘Ik heb schijt aan het volk, ik heb schijt aan de massa; de mens is een individu of hij is niks!’ In een discussie zegt vriendin Janine: ‘Je bent gewoon een ongelovige Thomas, dat is alles. Weet je wat er aan jou schort? Je bent van nature een pessimist, je vertrouwt de mensen niet.’ Bernardo antwoordt op die aantijging: ‘Iemand zei eens tegen me: ik ben geen pessimist, ook geen optimist, want beide hebben “mist” gemeen en in een mist kan je de werkelijkheid niet onderscheiden.’

Terwijl Denis Henriquez’ Nederlandstalige debuut Zuidstraat (1992) vol was van melancholieke herinnering aan een voorbije jeugd, is de tweede roman Delft blues een veel harder en kritischer verhaal dat afrekent met de geest van verzet van de jaren zestig in Nederland en met ideologisch gedweep over ‘roots’, verleden en uitbuiting zoals dat in veel Caraïbische literatuur nog steeds in zwang is. Denis Henriquez zweert de ‘held’ – of die nu negatief is of positief – compleet af en stelt daar een nuchter individu tegenover.

Delft blues bevat veel aspecten die in het verhaal uitwaaieren en mooie fragmenten opleveren. Terwijl Zuidstraat nog sterk de kenmerken van een aantal aan elkaar geplakte verhalen vertoonde, toont de auteur zich in zijn tweede boek een echte romancier, die niet alleen de personages goed in de hand heeft, maar ook een uitgebalanceerde compositie weet te construeren. Het verhaal leest bovendien heel plezierig wegens een ongewoon beeldgebruik.

Denis Henriquez: Delft blues, De Bezige Bij, Amsterdam, 1995, 213 p.

[bespreking verschenen in Ons Erfdeel, 1997]

Claus! naar Aruba en Curaçao

Na de succesvolle eenmalige voorstelling Claus! in Koninklijk Theater Carré met Thom Hoffman als prins Claus brengt Stichting Julius Leeft! deze muzikale theatrale reading naar Aruba en Curaçao. Vanaf 16 juli zal de Nederlandse cast en crew, aangevuld met lokale talenten, zes keer een voorstelling geven over het leven van de markante prins.

John Leerdam, regisseur en initiatiefnemer van SJL, bracht het stuk in 2009 in Carré met een spraakmakende cast van politici, prominente Nederlanders en professionele artiesten. De voorstelling, die werd bijgewoond door koningin Beatrix en haar zoon prins Constantijn en schoondochter prinses Laurentien, mocht zich verheugen in een massale belangstelling.

Claus! is gegoten in de vorm van een theatrale reading met muzikale omlijsting. Ze vertelt niet alleen de geschiedenis van het leven van Prins Claus. Ze vertelt het verhaal over menselijkheid, hoop, teleurstelling en de zoektocht naar liefde. Het verhaal gaat over zijn band met Afrika, de Nederlandse Antillen en Suriname. En Claus! gaat natuurlijk over zijn relatie met de vorstin.

Opnieuw heeft John Leerdam met zijn stichting bijzondere mensen om zich heen verzameld voor een bijzonder theaterproject. Eerder waren er voorstellingen over Suriname (2005), de Nederlandse Antillen (2006), de Molukken (2007) en Zuid-Afrika (2008). Vorig jaar vierde de stichting haar jubileum met de boekpresentatie van Onverwerkt verleden, vijf jaar theatrale verbeelding door Stichting Julius Leeft!

Nu reist het Nederlandse gezelschap dus af naar Aruba en Curaçao. De cast en musici bestaan onder anderen uit Kenneth Herdigein, Denise Jannah, Gerda Havertong, Maartje van Weegen, Izaline Calister, Giovanca, Bert Koenders, Paulette Smit (rol van Máxima), Bo Bojoh, en Thom Hoffman (rol van Claus). En deze keer doen ook mee de gevolmachtigd minister van Aruba Edwin Abath, Eugene Maduro én Omayra Leeflang, de oud-minister van onderwijs van Curaçao. Opnieuw tekende Harto Soemodihardjo voor de muzikale leiding en composities. De teksten zijn van Paulette Smit, Pieter Hilhorst, Yoeri Albrecht, Manoushka Zeegelaar Breeveld en Guus Pengel, naar een idee van John Leerdam. Regie: John Leerdam, oud-Tweede Kamerlid voor de PvdA en oud-directeur van Cosmic Theater.

De voorstellingen op Aruba vinden plaats op uitnodiging van het eiland dat dit jaar zijn 25 jaar status aparte viert, in nauwe samenwerking met Cas di Cultura. Op Curaçao heeft SJL een samenwerkingspartner gevonden in Luna Blou en vinden de voorstellingen plaats in het auditorium van het World Trade Centre. Op beide eilanden geeft SJL daarnaast een benefietconcert (in Cas di Cultura, Aruba, en De Brakkeput Mei Mei, Curaçao), ten bate van projecten die jongeren in contact brengen met cultuur.

Speeldata

Aruba:

18 juli Benefietconcert, Cas di Cultura
19 juli Première, Cas di Cultura
20 juli Voorstelling, Cas di Cultura

Curaçao:

22 juli Première, World Trade Center, auditorium
23 juli Avondvoorstelling, World Trade Center, auditorium
24 juli Middag- en avondvoorstelling, World Trade Center, auditorium
26 juli Benefietconcert, Brakke Put Mei Mei

In het kader van de theatervoorstelling Claus!, een ode aan prins Claus, worden van 11 tot en met 20 juli verschillende (gratis) artistieke en educatieve activiteiten georganiseerd op Aruba. Belangstellenden kunnen onder meer workshops theater, dans en zang volgen in Cas di Cultura. Bovendien maken deelnemers kans om mee te spelen in het theaterstuk en dus op het podium te komen staan naast bekenden als zangeres Izaline Calister, de ministers Arthur Dowers en Edwin Abath en advocaat Dello Gomez.

De producent van de theatrale lezing Claus!, zijnde stichting Julius Leeft! (SJL) heeft samen met partner Cas di Cultura besloten om deze evenementen rondom de voorstelling te organiseren. Het publiek krijgt de kans om via workshops, lezingen en exposities kennis te maken met de organisatie. Bovendien wordt er bij de workshop zang en dans een auditie gehouden. Degene die succesvol door deze auditie heen komt, krijgt een rol in de voorstellingen op 18, 19 en 20 juli. De voorstelling van 18 juli is een benefietvoorstelling. Doel van deze activiteiten is het ‘verrijken, inspireren en professionaliseren’ van alle betrokkenen en de banden tussen Koninkrijksgenoten aan te halen. Alle personen die meespelen met het theaterstuk, doen dit overigens belangeloos.

Bo Bojoh

Regisseur en initiatiefnemer Leerdam geeft op 15 juli een informatieve lezing over ‘theater als instrument’ om allerlei thema’s en maatschappelijke issues op een creatieve manier onder de aandacht te brengen van een breed publiek. Hij gaat in op de voorstelling Claus! en het motto van de overleden prins dat ‘cultuur een basisbehoefte is’. De lezing wordt gehouden van twee tot vier uur ’s middags en is toegankelijk voor iedereen vanaf veertien jaar. Verder is er van 13 tot en met 20 juli een expositie te zien van fotograaf Jean van Lingen. De fototentoonstelling, gepresenteerd door Theater Instituut Nederland (TIN), werpt een blik achter de schermen van het multiculturele theater.

Workshops
Van 11 tot en met 14 juli wordt een workshop theater gegeven door directeur van SJL en regisseur van Claus!, John Leerdam. Deze activiteit is van vijf tot zeven uur ’s middags en is toegankelijk voor jongeren vanaf 16 jaar, docenten, acteurs en andere geïnteresseerden. De dansworkshop wordt gegeven door Ayaovi Kokousse en Faizah Grootens. De auditie en de eerste training wordt op 12 juli gehouden. De workshop loopt tot 18 juli en neemt dagelijks plaats van half negen ’s morgens tot half een ’s middags. Degene die door de auditie komen, mogen dus meedoen met de show op 19 en 20 juli. Leeftijdsgrens voor deze workshop ligt op vijftien jaar en ouder. De zangworkshop wordt gegeven door Denise Jannah. Deze lessen beginnen op 11 juli en lopen tot en met 15 di juli. Dagelijks van half drie tot half vijf ’s middags. Drie personen wordt uiteindelijk geselecteerd en mogen meedoen met de voorstellingen. Ook bij deze workshop is de leeftijdsgrens vijftien jaar.

Op 20 juli, van negen tot half twaalf ’s morgens is de workshop theaterproductie. Tijdens deze ‘interactieve workshop’ moeten de deelnemers een actieplan maken voor een theatervoorstelling. Deze workshop is alleen toegankelijk voor personen van achttien jaar en ouder. De hands on workshop theatertechniek (licht, geluid en decor) wordt gegeven op 20 juli van vier uur ’s middags tot zes uur ’s avonds. Leeftijdsgrens voor deze activiteit is 16 jaar. De workshop publiciteit en markteing wordt gegeven door Ingrid Lochum en Mitsui Maduro. Hierin wordt uitgelegd hoe de theaterzaal gevuld kan worden met publiek en hoe de productie aantrekkelijk gemaakt wordt voor de pers. Deze workshop is ook op 20 juli van half twee tot vier uur ’s middags. Tenslotte wordt op 20 juli ook de workshop camera- en videotechniek gegeven. Deze is van een uur tot drie uur ’s middags.

Hoewel de workshops gratis zijn, is vooraf inschrijven wel verplicht. Dit kan bij Cas di Cultura via het telefoonnummer 582-1010 of info@casdicultura.aw.

Nieuw documentatiecentrum Universiteit Aruba

De Universiteit van Aruba (UA) heeft vrijdag een nieuw documentatie- en archiefcentrum geopend in haar afdeling Onderzoek en Ontwikkeling. Deze afdeling zit in het pand van UA aan de LG Smith Boulevard, naast Superfood.

In het documentatiecentrum wordt documentatie bewaard dat direct gebruikt kan worden voor onderzoek op het eiland in het kader van onderwijs, Papiamento en maatschappelijke en culturele kwesties. De documentatie bestaat uit statistische informatie, publicaties van onderzoeken en ander academisch materiaal. Het documentatiecentrum is opgedragen aan TV-maker Demetrio Maduro en heeft ook zijn naam gekregen. De vorig jaar overleden Maduro was vooral bekend van de programma’s ‘Nos Grandinan na Palabra’ en ‘Nos Grandinan, Nos Tesoronan’, waarin ouderen uitgebreid aan het woord kwamen over het Aruba van vroeger en de oude gebruiken en tradities van weleer. Ter gelegenheid van de opening van het documentatiecentrum hebben zijn nabestaanden de complete archieven van die programma’s aan de universiteit geschonken. Documentatiecentrum Demetrio Maduro komt onder leiding te staan van de voormalig rector van UA, Lydia Emerencia. Zij wordt ondersteund door Herbert Diaz, Joyce Pereira en Ruby Eckmeyer. Het documentatiecentrum is voor iedereen toegankelijk en bereikbaar via telefoonnummer 588-9946 en crd@ua.aw.

[uit Amigoe, 20 juni 2011]

Samenwerking Aruba – Martin Luther King Center

De Arubaanse overheid heeft een partnerschap gesloten met The King Center in de Verenigde Staten om ideeën en mensen uit te wisselen voor projecten voor een harmonieuze en geweldloze samenleving. Premier Mike Eman (AVP) zei dit vanmorgen in gezelschap van de zoon van de befaamde Martin Luther King jr., die was uitgenodigd voor de onthulling van het standbeeld van Anne Frank in het Wilhelmina Park (zie bericht verder op deze blogspot).

The King Center is in 1968 opgericht en zet de geweldloze strijd voort van de wereldberoemde burgerrechtenactivist Martin Luther King voor eerlijkheid, gelijkheid en vrede. Ze zijn nu ook actief in Haïti, Colombia en Zuid Afrika. Één van de programma’s van deze vrijwilligersorganisatie is Beloved Community en de premier wil de ervaringen van dat project op Aruba gebruiken. Zoon Martin Luther King III vertelde vanmorgen aan de pers hoe met dit project mensen worden geleerd om samen te leven zonder geweld. Dit doen ze door positieve ontwikkelingen die in een samenleving bestaan, te versterken en te promoten, aldus King III. Hiervoor organiseren ze trainingen en lezingen. “Het lijkt erop dat Aruba geen heel groot probleem heeft met geweld, maar het positieve moet altijd worden gepromoot”, aldus King III. “Helaas hebben we dat in de Verenigde Staten niet genoeg gedaan.” King III doelt hiermee op alle geweld op tv, in films, in sommige muziek en culturen en in videospelletjes. “Dit beïnvloedt de jonge samenleving. Vroeger hadden wij maar een paar kanalen op tv en niet alles was zichtbaar voor kinderen. Nu zijn er heel veel kanalen en de jeugd kan overal bij.”

De samenwerking met The King Center houdt dus in het uitwisselen van ideeën, van medewerkers. Ook is er gesproken over de mogelijkheid voor eventuele stageplaatsen bij de Amerikaanse organisatie. Het is nog een intentie en de concrete invulling van die samenwerking moet dan ook nog plaatsvinden. Premier Eman is in ieder geval uitgenodigd om het centrum in Atlanta te komen bezoeken, het team van Beloved Community te ontmoeten en de samenwerking op te bouwen, zo liet King III ook weten. Vervolgens is hij weer uitgenodigd om te komen spreken op de conferentie Happy Community die op 6 december op Aruba wordt georganiseerd. Dit initiatief vanuit de overheid is bedoeld om de samenleving en met name wijken op een hoger plan te trekken.

[uit Amigoe, 13 juni 2011]

Beeld Anne Frank in Oranjestad


Op zondag 12 juni werd een standbeeld van Anne Frank onthuld in het Wilhelminapark, Oranjestad, Aruba. Daarvoor waren uit Nederland overgekomen rabbi Awrahan Soetedorp en de ontwerper Joep Coppes die het beeld in Nederland vervaardigde. De datum van de onthulling van het beeld was niet toevallig: 12 juni is de geboortedag van Anne Frank.

Breed aanbod in Caribbean Spotlight Series

De Spotlight Series van Aruba International Film Festival (AIFF) is vanwege het grote succes van vorig jaar dit jaar uitgebreid naar twee dagen. Zowel zaterdag als zondag worden films uit de regio getoond en voor de makers valt er een publieksprijs te winnen. De programmering bevat, naast twee producties van eigen bodem, ook films uit Cuba, Puerto Rico, Bahamas, Bermuda, Jamaica en Montserrat. Dit jaar heeft de Spotlight Series een competitief element. Vijf films dingen mee voor een publieksprijs.

Voices From Mariel van regisseur Jim Carleton doet mee aan de competitie. In deze film wordt het verhaal verteld van 125.000 Cubaanse ballingen die in 1980 uit onvrede met de politieke en economische onderdrukking in hun land Cuba via de haven van Mariel ontvluchtten en naar de Verenigde Staten vertrokken. Dertig jaar later en met alle risico’s van dien, keert een ‘Marielito’ terug naar huis naar het land dat hem had afgewezen om opnieuw binding te vinden met de vrienden en geliefden die hij achterliet. Met de Mariel Boatlift als achtergrond, vertellen José García en andere Marielitos hun verhalen over het verlaten van hun thuisland en hun nieuwe leven in Amerika.

Fire Burn Babylon, die ook meedingt voor de publieksprijs, gaat over een drietal Rastafari’s uit het eilandje Montserrat, die na de vulkanische uitbarsting die het eiland nagenoeg verwoestte naar Londen verhuisden. Daar veranderden hun levens drastisch. Filmmaker Sarita Siegel, ook uit Montserrat, volgt de drie mannen – de stamoudsten- die hen begeleiden en de vrouwen die van hen houden.

Children of God van Kareem Mortimer uit de Bahama’s vertelt het verhaal van twee personen die hun ware gevoelens leren uiten in een land dat worstelt met gewelddadige homofobie. Jonny, een homoseksuele kunstenaar, dreigt zijn baan op de universiteit kwijt te raken, terwijl de conservatieve religieuze Lena kampt met haar afbrokkelende huwelijk. Beiden ontsnappen het stadsleven in Nassau en komen terecht op Eleuthera waar hun werelden op dramatische wijze botsen.

In het voorprogramma van deze film wordt 10 Ave Maria van de Arubaanse filmmakers Ryan Oduber en Francisco Pardo getoond. Ook deze korte film heeft als thema de (zelf-)acceptatie van homoseksuelen in een Caribische gemeenschap.

100.000 van Juan Agustín Márquez gaat over het overschot aan honden in Puerto Rico. In het stadje Barceloneta werden 80 honden op last van de burgemeester door sociale woningbouw van hun eigenaren ontnomen, om te worden afgemaakt. Het bedrijf dat de klus moest klaren, wilde het geld dat apart was gezet voor de spuitjes van de honden in eigen zak stoppen en besloot, tot grote schok van de eigenaren van de honden en de lokale bevolking, om de honden levend en wel van een brug af te gooien. Tot overmaat van ramp werden zij vrijgesproken door de rechter voor deze daad.

Hoge verwachtingen zijn er voor de film Curaçao van Sarah Vos en Sander Snoep. De makers doken onder in de Nederlandse gemeenschap op het eiland en filmden mee tijdens een cursus in de lokale vestiging van Albert Heijn. Het beeld dat de kijker krijgt is ontluisterend. De zwarte en witte eilandbewoners op Curaçao spreken elkaar nauwelijks en in de film wordt langzaam duidelijk dat de Nederlanders nauwelijks een idee hebben van hun eigen aandeel in de geschiedenis op het eiland. En al helemaal niet van de verstrekkende gevolgen daarvan op de huidige samenleving.

Als voorprogramma wordt de korte experimentele film van Arubaanse bodem Muhe Frida vertoond. Hierin wordt door de lokale kunstenaar Alydia Wever een visuele ode gebracht aan de Mexicaanse schilderes Frida Kahlo. De film wordt vertoond in de aanloop naar een multidisciplinaire theatervoorstelling met dezelfde titel.

Niet meedingen voor de publieksprijs
Muhe Frida wordt ook vertoond als voorprogramma voor de documentaire Mr. Happy Man uit Bermuda, van regisseur Matt Morris. In deze film, die buiten de competitie om wordt getoond en dus geen kans maakt op een publieksprijs, maakt de kijker kennis met Johnny Barnes. Barnes is een begrip in Bermuda. Hij heeft namelijk als levensdoel anderen gelukkig te maken en schijnt daar erg goed in te zijn. Maar de centrale vraag in de film is verraderlijk. Wat nou als iedereen altijd van elkaar hield?

La Fuga van de Portoricaanse regisseur Edmundo H. Rodriguez vertelt het verhaal van de familie Orama, trotse eigenaren van een succesvolle koffieplantage. De jongste dochter Isabel staat op het punt om te trouwen met haar verloofde Gerardo, maar overweegt te vluchten.

De laatste film die niet voor een prijs meedingt is Rise Up van Luciano Blotta. In deze documentaire gaat de maker diep in de wereld van de Jamaicaanse reggae- en dancehallmuziek. Geen kleiner of armer land heeft een grotere bijdrage geleverd aan de muziek dan Jamaica sinds de afgelopen eeuw. In deze film wordt het verhaal verteld van drie jonge beginnende artiesten.

Caribbean Spotlight Series van AIFF vindt morgen en zondag plaats in Paseo Herencia, tussen elf uur ’s ochtends en half vier ’s middags.

[uit Amigoe, 10 juni 2011]

Nieuwe website Edmond Tujeehut


Big Bang Express realiseert website van Arubaanse kunstenaar Edmond Tujeehut

Surf naar The Art & World of Edmond Tujeehut: klik hier

Coming out van Francisco Pardo

door Ariën Rasmijn

Oranjestad — In de korte film 10 Ave Maria van Ryan Oduber en Francisco Pardo (33) zijn op ontluisterende wijze de eenzaamheid en schuldgevoelens die gepaard gaan met een onzekere seksuele identiteit te zien. Komend weekend wordt deze Arubaanse film gepresenteerd tijdens de Caribbean Spotlight Series van het Aruba International Film Festival (AIFF).

In de montagekamer van Ryan Oduber, thuis bij zijn moeder, wordt de allerlaatste hand gelegd aan het project 10 Ave Maria. De website 10avemaria.com, waarop een trailer voor de film te zien is, is net online gezet. Al het andere promotiemateriaal, tot aan posters toe, is ook gereed. Francisco Pardo heeft de film nu als montagefile op zijn beeldscherm staan. Hij toont een zogeheten ‘moodboard’ die hij gebruikt voor de kleuren en de sfeer van de film. Veel blauw, blauwgroen, kille en donkere kleuren. Het wachten is nu op aanstaande zaterdag en zondag, wanneer 10 Ave Maria wordt vertoond als voorprogramma van Children Of God, een film die ook als thema homoseksualiteit heeft en de acceptatie daarvan. Hoewel Pardoal zeven jaar ‘out’ is als homo, komt hij in zekere zin toch voor eenieder die de film gaat zien, uit de kast en notabene op het grote scherm van de bioscoop van Paseo Herencia. Hij speelt immers de hoofdrol in de door hem geschreven film over een man die zijn gevoelens voor andere mannen niet onder ogen kan komen en lijdt onder de druk van de verwachtingen van de kleine religieuze gemeenschap waarin hij leeft. “Het is niet autobiografisch, maar de film bevat wel elementen uit mijn leven”, aldus Pardo. “Wat ik vooral wilde neerzetten in de film is de eenzaamheid van de hoofdpersoon. Hij kan nergens aansluiting vinden, staat alleen op, brengt zijn dag alleen door, eet alleen en gaat alleen naar bed. Dat herken ik heel sterk. Als homo voel je je in zekere zin verstoten door de Arubaanse maatschappij.” Oduber valt hem bij. “Het is nogal frappant dat een maatschappij die pretendeert modern en progressief te willen zijn, uiteindelijk zo omgaat met een bevolkingsgroep.”

Zelfacceptatie
Het uit schaamte willen wegstoppen van de gevoelens en conformeren aan de moraal van mannelijkheid, het vinden van een vrouw en het stichten van een gezin komt ook sterk in beeld. Pardo: “Zelfacceptatie blijft een probleem. Veel homo’s gaan toch aan de vrouw om hun levensstijl te verhullen of zweren het openlijk af en worden zoals dat heet ‘yestergay’. Of je moet iemand zijn die lak heeft aan alles. Punt is, het is moeilijk om je als homoseksueel staande te houden op dit eiland. Een vriend van mij heeft zijn gevoelens jarenlang onderdrukt. Ik heb hem de film laten zien en het kwam heel hard bij hem aan. Alles kwam naar boven en hij moest het allemaal verwerken.” Ook de morele hypocrisie, waardoor het bezoeken van prostituees nog altijd een meer geaccepteerd fenomeen is dan homoseksualiteit, wordt aan de kaak gesteld. De hoofdpersoon bezoekt een prostituee, gespeeld door Zuleika Coffie, maar grijpt toch terug naar zijn schaamte en de druk van zijn moeder door de jaren heen. Uiteindelijk staat hij voor de keus, een mooie vrouw of de jongen waar hij oogcontact mee had in de bus, gespeeld door Osrick Fingal. “Het was het moeilijkst om voor die rol iemand te krijgen. Zelfs homoseksuele vrienden van mij weigerden uit angst hun baan te verliezen. Een vriend van me uit Curaçao wilde wel, maar overlegde omdat hij docent is eerst met zijn rector. Die raadde het hem af.” Fingal kreeg pas tijdens de shoot te horen wat de werkelijke inhoud was van zijn rol. “Hij ging toch akkoord om verder te gaan. Heel professioneel en daar zijn we ook heel dankbaar voor. Net als Zuleika overigens, voor haar waanzinnig mooie spel. Via haar kwamen we ook aan Osrick.”

 

Eigen middelen
Alles, van de productie, de shoot, de aangeschafte props en kleding tot aan de posters en de website, is met eigen middelen gedaan. “Dit project hebben we uit onszelf gemaakt. Aan kleren en props heb ik zo’n 200 florin opgemaakt en daarmee was het budget op. Maar als we voor deze film een prijskaartje aan ons werk zouden moeten plakken, dan komt het neer op zo’n 25.000 florin, alleen al voor de zeven dagen waarop we hebben geschoten”, aldus Pardo, schrijver en co-regisseur van de film. “Al deze dagen waarop we aan dit project hebben gewerkt, heb ik niet gegeten”, zegt Oduber. “Dat waren dagen waarop we werk hadden kunnen doen dat wel geld opleverde.” Fondsen als Unoca en Cede Aruba werden bewust vermeden. Pardo: “Uit ervaring met een eerder project weet ik dat we van hen geen fondsen zouden hebben gekregen. Dit is een onderwerp waaraan zij hun vingers niet zouden willen branden.” Beide filmmakers willen graag een Arubaans filmfonds zien. Oduber: “De overheid gaf vorig jaar aan dat het filmfestival een Arubaanse filmindustrie zou moeten stimuleren. Dat willen wij graag alsnog zien gebeuren.” De volgende filmprojecten van Oduber en Pardo worden totaal anders. Een documentaire over waterhuishouding op het eiland wordt momenteel gemonteerd. Daarna volgt een tienermusical. “Net zoiets als Glee”, aldus Pardo.

10 Ave Maria wordt twee keer vertoond tijdens de Spotlight Series van AIFF. Op zaterdag 11 juni ‘s middags om kwart voor drie en op zondag 12 juni om half twee. Het is niet de enige Arubaanse film die in het kader van Aruban Flavor wordt vertoond tijdens het festival. De experimentele film Muhe Frida van Felix de Rooy beleeft dan ook haar première. Op zondagmiddag om kwart voor een, als voorprogramma van de film Fire Burn Babylon en om drie uur ‘s middags als voorprogramma van de film Curaçao.

[uit Amigoe, 9 juni 2011]

Gratis workshop voor saxofonisten op Aruba

Oranjestad — Het saxofoonorkest Vento do Norte uit Portugal geeft op zaterdag 4 juni een concert in de balzaal van het Marriott hotel. De voorverkoop is gestart en kaartjes zijn verkrijgbaar bij boekhandels Plaza en DeWit&Van Dorp. Een dag eerder is er een workshop.

 

Saxofonisten, bespelers van blaasinstrumenten en leerlingen die deze instrumenten leren bespelen, hebben ook de gelegenheid om een workshop te volgen bij de orkestleden en hun artistieke leider, Henk van Twillert. Hij woont zowel in Portugal en de Verenigde Staten, is een internationaal vermaarde baritonsaxofonist en leraar aan de conservatoria in Amsterdam, Caracas en Porto. Twillert behoort volgens kenners tot de beste klassieke saxofonisten in Europa.

De workshop wordt georganiseerd door de Arubaanse Kunstkring in samenwerking met Fundacion Desaroyo Educativo Comunitario (FDEC). De workshop vindt plaats op vrijdag 3 juni van vier uur ’s middags tot zes uur ’s avonds in de tentoonstellingszaal van Cas di Cultura. De toegang is gratis.
Eerder deze maand gaf het orkest al een optreden op Curaçao en Bonaire. Het tien man sterke saxofoonorkest klinkt als een groot symfonieorkest en brengt klassieke Portugese werken, fado’s, tango’s, Antilliaanse walsen en enkele jazzstukken ten gehore. Vento do Norte bestaat uit saxofonisten van het conservatorium in Porto. Orkestleider Van Twillert was in 2010 al op het eiland met pianist Tjako van Schie.

[uit Amigoe, 27 mei 2011]

50 Cent naar Aruba Film Festival

Rapper 50 Cent en actrice Kim Cattrall zijn volgende maand te gast op het Aruba International Film Festival, dat dit jaar voor de tweede keer plaatsvindt. Dat maakte de organisatie bekend op de website.

Curtis Jackson, beter bekend als rapper 50 Cent, neemt zijn nieuwste film Things Fall Apart naar het Filmfestival op het Caribische eiland mee. Het drama, dat onder meer door Jackson zelf is geschreven, beleeft op Aruba de Caribische première.

Kim Cattrall, vooral bekend als Samantha uit Sex and the City, komt naar Aruba voor een interviewsessie over haar filmcarrière. De blondine en winnaar van een Golden Globe was onder meer te zien in Porky’s en Police Academy. Tijdens het Aruba International Film Festival staat het eiland van 10 tot 16 juni geheel in het teken van films. De Italiaanse regisseur en producer Claudia Masenza is de artistiek leider van het festival. Hij was eerder betrokken bij de filmfestivals van Venetië en Rome.

[uit Caribe Magazine]

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter