blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Aruba

Bill de la Vega


Illustratie voor Historia di Aruba, Epoca Spaño 1499-1636 door Jossy Mansur. Illustratie van Bill de la Vega, inkt op papier, 1973.

The Bill de la Vega Art Calendar May page, published and copyrighted by the William de la Veg’Art Foundation.

Art Rules Aruba


Docenten van Art Rules Aruba poseren tijdens het openingsfeest van de editie van 2011, vrijdag j.l. De tweede editie van het zomerkamp voor kunstzinnige jongeren startte gisteravond in Surfside Marina met veel dans. Voor het eerst kent het zomerkamp een thema: ‘Superstars’. 220 jongeren doen dit jaar mee aan Art Rules Aruba. In de komende weken volgen zij cursussen op gebied van onder meer dans, rap en poëzie, theater, beeldende kunst, fotografie, mode en deejayen. De cursussen worden gegeven door professionals uit het buitenland, onder wie de Nederlandse rapper Winne.

Moving Landscapes

Oranjestad — Het Archeologisch Museum van Aruba opent vanavond haar nieuwe expositie Moving Landscapes. De officiële openingshandeling vindt plaats tijdens het Move Your Body-evenement.

Woensdag kregen al diverse belanghebbenden van het museum een rondleiding door de expositie. Hedendaagse Arubaanse kunstenaars Joanne Donati, Angiolina Henriquez, Wouter van Romondt, Priscilla Lacle, Weng Mee Tang en David Winklaar tonen nieuw werk in de laatste expositiezaal van het museum. Dat alles onder curatorschap van Elvis Lopez, directeur van Ateliers ’89. Het door de oude Indiaanse inwoners van Aruba geïnspireerde kunstwerk van Ciro Abath, dat voorheen in deze zaal stond, is verhuisd naar de tuin van het Archeologisch Museum. Zowel deze expositie als een nieuwe muurschildering die Timothy Charles en zijn jonge graffiti leerlingen op een van de muren van supermarkt Kong Hing in de Havenstraat hebben gemaakt, zullen vanavond om acht uur worden gepresenteerd met workshops en een high-tech-presentatie van de expositie. Het op kinderen en jongeren gerichte evenement Move Your Body start al om vier uur ’s middags en eindigt met een openluchtdisco waarbij DJ 101 muziek zal draaien.

Giolina Henriquez, “The light shines as bright as you make it to be: Give”

[uit Amigoe, 8 juli 2011]

Foto rechts boven: Giolina Henriquez aan het werk in Atelier Alma Liber

Website Lago Olieraffinaderij


Foto van het stoomschip Bachaquero, die tussen de Wereldoorlogen voer tussen het Maracaibo-meer en de Lago Olieraffinaderij op Aruba. Een van de foto’s die te vinden zijn op een speciale site gewijd aan de geschiedenis van de Arubaanse olieraffinaderij. Klik hier voor de site.

Zingen en dansen voor Arubaanse cultuur


Oranjestad — Het was groot feest in Centro di Bario Brazil afgelopen zaterdag. Commissie Bernadina Growell organiseerde hier een festival ter ere van de overleden ‘moeder van de Arubaanse cultuur’ Bernadina Growell.

Er kwam flink wat publiek uit Brazil en omgeving op de feestelijke activiteit af, aldus het persbericht. Veertien personen traden op, onder wie drie jongeren. Alma Folklorico onder leiding van Robert Maduro begeleidde hen en Persey Jeandor, Marijke Croes en Lilian Besselink alias Shi Preke waren de ceremoniemeesters. Tussen het publiek bevonden zich ook familieleden van Growell en ‘de vader van de Arubaanse cultuur’, Padu Lampe. De commissie bereid zich nu voor op het volgende evenement, op zaterdag 3 september, als Caya Bernadina wordt geopend. Dan wordt een culturele parade gehouden en een expositie over Growell geopend.

[uit Amigoe, 6 juli 2011]

Cultuur laat Arubaan nadenken

door Sharina Henriquez

Oranjestad — Hij popelt om zijn ideeën, visie en plan dat er al van december 2010 ligt uit te voeren. Stan Kuiperi (57) is ten slotte al een jaar ‘beleidsfunctionaris Culturele Aangelegenheden Min. Az’, zoal op zijn kaartje staat. Oftewel, de cultuurman die rechtstreeks onder premier Mike Eman (AVP) valt en dus niet onder het ministerie van Cultuur. Dat heeft zijn reden, is verderop in dit artikel te lezen. Maar om terug te komen op het popelen, Kuiperi heeft niet zomaar haast; het is kantje boord met de Arubaanse samenleving, zegt hij. “Of we gaan de kant op van Jamaica met alle gevolgen van dien.”

De Arubaan, maar vooral de jongeren, staat volgens Kuiperi op een kruispunt. “Jongeren kunnen alle kanten opspatten en dus ook uitspatten. Daar moet richting aan gegeven worden.” Er zijn genoeg voorbeelden in de wereld van ontsporingen, zegt hij, zoals grote Amerikaanse steden bewijzen. Om dat te keren is er dus al enige jaren een ontwikkeling om culturele en sociale activiteiten in de wijken te ontwikkelen. Bewoners die weer betrokken moeten raken bij wat er in hun wijken en buurten gebeurt, samenhang, onderling contact, maar ook de problemen aanpakken, oftewel burgerparticipatie.

Kuiperi, die hiervoor 20 jaar in het onderwijs zat en ook kunstenaar is, krijgt er in zijn huidige functie mee te maken dat hij ook de neuzen binnen de overheid in één richting moet krijgen. Structuur geven, zoals het onderwijs wel heeft, zegt hij zelf. “Want het is hier soms net een circusact, van waar ben ik en moet ik nu opspringen.” Met de oprichting van een Bureau Gemeenschapszin en Burgerparticipatie komt er in ieder geval een centraal punt. “Een vreselijke naam”, geeft Kuiperi toe, “maar ik moest er even snel mee komen.” Dat hij bij Algemene Zaken zit heeft bovendien te maken met het grootse programma van het kabinet ‘Bo Bario’, oftewel het project dat tot een integrale wijkvernieuwing moet leiden. De wijkvernieuwing moet niet alleen bestaan uit fysieke verbeteringen, dus bestrating, belichting en groen, maar ook een sociale en culturele vernieuwing inhouden. Kuiperi: “Cultuur is een ontzettend krachtig gereedschap om zoiets te bewerkstellingen.”

Het wiel hoeft hij daarvoor niet opnieuw uit te vinden. Sterker nog, hij kan gewoon doorbouwen op wat hij in de commissie Cultuur deed. Een commissie die hij tijdens het strategisch project Aruba 2025 oprichtte en voorzat. “Het sluit naadloos aan. Al het voorwerk, denkwerk, de hele filosofie is toen al gedaan.” Dat vindt Kuiperi uniek, vooral omdat het project onder de vorige regering is ontstaan, maar nu wel heel bewust de rapporten van het werk van toen uit de kast worden gehaald. “Het zou ook doodzonde zijn als dat niet zou gebeuren.” Door al het voorwerk kon Kuiperi dan ook al in december vorig jaar een visienota aan het kabinet presenteren voor wijkgerichte culturele ontwikkeling. Hij wilde er al in januari mee van start gaan, maar moest helaas wachten op budget. “Je hebt toch altijd geld nodig, om iets te kunnen doen, ook al is maar 50 florin.”

Te weinig cultuur in onderwijs
Nu lijkt er wel vaart in te zitten en dat is ook hard nodig, zegt Kuiperi. Want aan de culturele ontwikkeling van de Arubaanse burger is de afgelopen decennia amper iets gedaan. “We hebben hierin een enorme achterstand. Dat ligt in de eerste plaats aan onderwijs, weet ik dus uit ervaring. Ik heb dat zelf toen geprobeerd om te balanceren, dat is een klein beetje gelukt en dat is al heel wat. Maar als je kind hier naar school gaat, is het aanbod van cultuur en kunst 0,01 procent. Dat is veel te weinig en moet veel beter. Ik herleid veel van de problemen die we tegenwoordig hebben op Aruba regelrecht daar naar toe. Het gebrek aan culturele en kunstzinnige ontwikkeling betekent eigenlijk een gebrek aan creatieve ontwikkeling. Als je geen creatieve mensen opvoedt, opleidt en vormt, dan kom je vroeg of laat in de problemen en dat is wat nu gebeurt.”

Of we dan als burger massaal moeten gaan dansen, zingen of aan theater? Kuiperi antwoordt daarop met een stevig ‘ja’. “Misschien dat je zelf niet zo goed kan dansen. Maar het gaat erom dat iedereen zijn eigen intelligenties gebruikt. Creatief bezig zijn helpt je met nadenken. Ten eerste over jezelf, je innerlijke wereld, en daarnaast over de buitenwereld. Als je dat niet doet ben je voor je weet 70, 80 jaar en realiseer je dan pas dat je nooit goed over dingen hebt nagedacht of naar je eigen gevoelens geluisterd. Het leven gaat echt zo snel. Het is zoals ze in Engels zeggen: you have to stop to smell the roses.”

Over het belang van culturele en sociale ontwikkeling zegt Kuiperi, is men zich hier steeds meer van bewust. Hij wordt steeds vaker binnen de overheid ‘gevonden’ en gevraagd om bij projecten te zitten die op het eerste oog weinig met cultuur te maken lijken te hebben. Maar dat is juist de bedoeling. Er moeten in projecten ook mensen zitten, zegt hij, die juist vragen stellen over de culturele en sociale aspecten. Net zoals een milieudeskundige aandacht vraagt voor de milieugevolgen.

Culturele Dialoog
Vagen stellen en in dialoog gaan over cultuur uit zich ook in één van de activiteiten waarmee Kuiperi de wijken, of beter de districten, in wil gaan. In zijn visienota heeft hij Aruba namelijk in acht districten verdeeld en daarvoor een cultuur/sociaal programma ontwikkeld. Op dat programma staat ook, als spin off van de Sociale Dialoog, een Culturele Dialoog. Oftewel met bewoners in gesprek gaan over hoe zij naar cultuur kijken. Belangrijke vraag is onder meer de Arubaanse cultuur. Wat is die eigenlijk, nadat ons eiland na al die jaren door de vele immigranten en het toerisme veel invloeden van buiten heeft gekend? Kuiperi weet het zelf ook niet. “Maar het antwoord is niet zo belangrijk, belangrijker is dat mensen er uiteindelijk over gaan nadenken.”

[uit Amigoe, 29 juni 2011]

Dera Gai in Tilburg


Niet alleen op Aruba werd afgelopen vrijdag het festival San Juan gevierd. De Arubanen in Nederland lieten dit feest ook niet aan zich voorbij gaan en zoals elk jaar organiseerde Fundacion Nos Baranca dit in Tilburg.

Michelle Thijssen werd de grote winnaar van het Dera Gai-festival. Maria Ridderstaat eindigde op de tweede plaats en Miro Ridderstaat op de derde plaats. Juan Loefstop en zijn dochter Annamisha Loefstop wonnen de danswedstrijd. Rebecca Ridderstaat werd winnares bij het geblinddoekt vlaggen zoeken en Mirtha Giel won bij het ‘doden’ van de haan.

Nadat Jonathan Hoevertsz het Arubaanse volkslied had gezongen, was het festival officieel geopend. Voorzitter van Fundacion Nos Baranca, Mena Maduro, verwelkomde alle gasten en woordvoerder van de gevolmachtigde minister, Sidney Kock, sprak de bezoekers toe namens de minister. Deze kon er zelf namelijk niet bij zijn. Via een brief liet Abath het volgende weten: “Aruba mag dan klein zijn, maar het zijn deze culturele aspecten die onze identiteit vormen. Banda di Dande, en zeker ons carnaval, en San Juan zijn enkele feesten die centraal staan in de Arubaanse cultuur. Die moeten we behouden, gezien Aruba zich bevindt tussen grote culturele invloeden vanuit de Cariben en Noord- en Zuid Amerika .” Desirée Croes, directeur van het Arubahuis, dat het festival in Nederland subsidieert, was er wel. Zij haalde Sonsito Croes naar voren om hem te bedanken voor zijn bijdrage aan de Arubaanse cultuur in Nederland. Hij gaat namelijk terug naar Aruba om hier les te geven.

[uit Amigoe, 28 juni 2011]

Afb. rechts: Gabriël Metsu, Dode haan. Museo del Prado, Madrid

Unoca: Culturele expressie van en voor het volk

door Yvonne Leijdekkers

Orajestad — Unoca-directeur Lupita Gil blikt terug op 25 jaar. “We hebben de afgelopen jaren moeilijke projecten gehad, maar we geloofden er in en dan lukt het. Culturele expressie is van het volk en voor het volk.”


Vol trots vertelt Gil dat Unoca in 2008 Scol di Arte kocht. “Toen bleek dat het niet goed ging met Scol di Arte en het pand op de veiling zou komen, zijn we in eerste instantie gaan lobbyen bij de minister of de overheid het niet wilde kopen. De regering heeft daar uiteindelijk nee tegen gezegd. Voor ons was het gebouw van grote waarde, omdat het een houten vloer heeft. En de grote ruimte van Scol di Arte is zeker geschikt voor 100 mensen. Dus het is een multi-functioneel gebouw. Vandaar dat wij vonden dat het een grote aanwinst voor ons zou zijn.” Na de aankoop heeft Unoca het pand helemaal verbouwd. “Sinds de opening proberen wij er nieuw leven in te blazen, wat overigens erg succesvol verloopt. We organiseren er veel workshops en zullen er ook vakantiekampen houden. Scol di Arte is een goede aanvulling op onze prioriteiten”, meent de directeur.

Permanente expositie
Unoca probeert zoveel mogelijk toe doen voor de cultuur op Aruba. Ze ondersteunen ook artiesten die hun werk willen exposeren. Dat kan zijn met het uitbrengen van een catalogus of door het verlenen van subsidie om een ruimte te huren waar kan worden geëxposeerd. Het eigen gebouw van Unoca aan de Stadionweg is toegankelijk voor iedereen. In het gebouw is een tentoonstelling van Arubaanse kunstenaars ingericht. “Het is een permanente tentoonstelling. We laten werken zien uit de Sticusa-collectie. Dit zijn werken die tussen 1950 en 1989 zijn gemaakt”, aldus Gil. Ze hebben ook werken uit de Unoca-collectie. “Dit zijn werken vanaf 1986. Het is een unieke tentoonstelling.” Het is volgens Gil een goed en compleet overzicht van de werken van Arubaanse kunstenaars. Unoca wil graag een ruimte hebben waar Arubaanse kunstenaars, vooral die ze zelf ondersteunen, de mogelijkheid hebben om hun werk te exposeren.

Economisch rendabel
In het gebouw aan de Stadionweg is een vergaderzaal beschikbaar is. “Deze zaal is tegen een kleine vergoeding te huur. We hebben zelfs buiten voldoende ruimte om allerlei evenementen te organiseren. Iedereen is bij ons welkom. Het is ook mogelijk om in het weekend gebruik te maken van onze ruimtes.” De directeur wil economisch rendabeler werken. “We richten ons niet alleen op de Arubaanse bevolking, maar we willen ook toeristen die ons eiland bezoeken laten kennismaken met de cultuur van Aruba. We zijn daarom onder andere bezig met een touroperator die onze tentoonstelling wil opnemen in één van hun routes. We hopen echt dat dit doorgaat, want hoe meer mensen kunnen kennismaken met onze cultuur hoe beter.” Unoca verhuurt daarnaast ook lokalen bij Scol di Arte. “Het idee hierachter is dat Unoca voor iedereen is en dat betekent dat onze ruimtes ook voor iedereen toegankelijk.”
Als we kunnen bijdragen aan de culturele ontwikkeling van Aruba, dan zullen we dat zeker niet nalaten, zegt Gil. Voor 1986 was cultuur vooral iets voor de elite van Aruba. Maar Unoca stelt cultuur voor iedereen toegankelijk moet zijn. “Iedereen heeft recht op culturele vorming, en wij willen niemand dat recht ontnemen.”

Jonge talenten op banners
Zo kwam Unoca in april met een expositie van banners waarop jonge talenten van Aruba waren afgebeeld. Deze banners waren te zien op de rotonde voor Cas di Cultura. Met deze actie werden jonge mensen in het zonnetje gezet die zich bezighouden met kunst. Ook sporttalenten werden dankzij de banners geëerd. Door het project zijn de jonge talenten die Aruba rijk is, herkenbaar geworden voor het grote publiek. Het project is een onderdeel van de festiviteiten rondom 25 jaar Status Aparte.
“Ik geloof niet in nee, ik ga ervoor, mijn uitgangspunt is dat alles mogelijk is. Als je dingen op een positieve manier benadert en iedereen gelooft er in, dan lukt het zeker.”

[uit Amigoe, 27 juni 2011]

Afbeelding rechts: werk van Stan Kuiperi (Aruba 1954), een kunstenaar die studeerde met een Sticusa-beurs

Dera Gai op Aruba

Oranjestad — Over het hele eiland werd gisteren in vooral wijkcentra en op sportvelden de traditionele spelletjes en dansen uitgevoerd die horen bij de viering van San Juan/Dera Gai.

Favoriet is geblinddoekt vlaggen zoeken, dansen en vooral de haan proberen te slaan dan wel ophangen. Deze deelneemster zocht tijdens de viering op het veld van Sport Boys in St. Cruz tevergeefs naar de gele vlag, maar ‘vond’ wel de fotograaf van Amigoe. Naast feesten is de traditie op 24 juni ook om wat in brand te steken. Hoewel er regen viel, was het gisteravond droog genoeg om het vuur gaande te houden. Voor de brandweer betekende dat wederom veel werk aan de winkel.

[uit Amigoe, 25 juni 2011]

Aruba: Cultuur voor iedereen


door Yvonne Leijdekkers

Oranjestad — Na de verwezenlijking van de Status Aparte had Aruba behoefte aan een eigen cultureel fonds zonder politieke inmenging. Dat werd Union de Organisacionnan Cultural Arubano (Unoca). Deze maand bestaan ze 25 jaar. Jaarlijks ontvangen ze 1,3 miljoen florin om te investeren in de cultuur van Aruba.

Directeur Lupita Gil vertelt dat Unoca drie prioriteiten heeft: het versterken van de Arubaanse identiteit, het voor iedereen toegankelijk maken van diverse culturele activiteiten en het optimaliseren van culturele gebouwen en ruimtes. “Voor 1986 was dit in handen van de Stichting Culturele Samenwerking Nederland en Nederlandse Antillen (Sticusa). Deze stichting bestond omdat Nederland na de oorlog de banden met de koloniën zo snel mogelijk wilde herstellen, ook cultureel. Van beide zijden werd erkend dat de overheid een culturele taak had. Dat was toentertijd overigens een geheel nieuw gegeven. Deze verantwoordelijkheid resulteerde in de in 1948 opgerichte, geheel door de Nederlandse overheid gefinancierde Sticusa. Met de komst van de Status Aparte in 1986 is deze taak overgenomen door Unoca.”

Volgens vast protocol
Gil is ervan overtuigd dat ze in de afgelopen 25 jaar hebben laten zien dat ze een belangrijke rol op cultureel gebied voor de gemeenschap vervullen. “We zijn een klein eiland, iedereen kent elkaar. Daarom is het voor ons heel belangrijk dat we zo zakelijk en transparant mogelijk te werk gaan en dat we ons niet laten verleiden tot vriendjespolitiek. Als één van onze mensen een aanvraag moet beoordelen en de betrokkene in kwestie kent, dan is deze medewerker uitgesloten van stemrecht en verlaat de vergadering als we de aanvraag bespreken. Zo voorkomen we iedere schijn van partijdigheid.”

De directeur vertelt dat projecten die precedentwerking in de hand werken, worden afgekeurd. “Ook aanvragen voor muziekinstrumenten keuren wij af. Dat is te onzeker, vaak gebeurt het dat een muziekvereniging wordt opgeheven en dat niemand meer weet wat er met de instrumenten is gebeurd. We geven ook geen subsidies aan sociale of religieuze projecten. Ook meerjarenprojecten worden meestal afgewezen, want het is niet de bedoeling dat iemand financieel afhankelijk van Unoca wordt.” Unoca steunt wel projecten die innovatief zijn. “Zo kan het zijn dat we aan iemand van 50 jaar een subsidie geven omdat hij nooit de kans heeft gehad om een bepaalde cursus te volgen, maar met hulp van ons dat nu wel kan gaan doen. Of we steunen iemand die de mogelijkheid heeft om in het buitenland te gaan studeren. We verstrekken ook subsidies aan mensen die in het buitenland een auditie moeten doen.” Volgens Gil is het belangrijk dat een studie raakvlakken heeft met de doelstelling van Unoca. “Een project dat bij voorbaat geen kans bij ons heeft, is bijvoorbeeld een aanvraag van iemand die in China een spreekbeurt van tien minuten in het Papiaments wil houden. Dat heeft voor Aruba geen toegevoegde waarde.”

Unoca gaf het afgelopen jaar wel subsidie aan de commissie die de feestelijkheden organiseerde rondom de 90ste verjaardag van Padu Lampe. Ook het Caribbean Sea Jazz Festival kon rekenen op een financiële bijdrage. De subsidies die Unoca geeft, variëren van 1000 tot 100.000 florin. In totaal heeft Unoca vorig jaar 42 aanvragen goedgekeurd en een totaalbedrag van 585.589,80 aan subsidies uitgekeerd.

Om ervoor te zorgen dat iedereen weet waar het geld naar toe is gegaan, komt er ieder jaar een jaarverslag uit waarin alle projecten beschreven worden. Ook de projecten die zijn afgewezen, worden daarin vermeld. “Dit bevordert de transparantie en zo kan iedereen zien dat we volgens een vast protocol beoordelen en dat iedereen daarom evenveel kans maakt om een subsidie van ons te krijgen. We werken tenslotte met geld van de gemeenschap”, aldus Gil.

Boeken
Unoca ondersteunt ook auteurs. “Mensen die van plan zijn een boek uit te brengen, kunnen wij deels of zelfs volledig subsidiëren. Dit doen wij zowel op financieel vlak als met expertise. Zo kunnen wij bijvoorbeeld een auteur en een illustrator bij elkaar brengen of helpen we bij het vinden van een uitgeverij.” Ook hierbij is het belangrijk dat een boek culturele waarde heeft voor het eiland, legt Gil uit. “Deze boeken worden onder andere aan scholen beschikbaar gesteld. Maar het is ook mogelijk dat wanneer iemand voor een officieel bezoek naar het buitenland gaat en daarbij Aruba vertegenwoordigt, een boek bij ons kan komen halen dat ze kunnen aanbieden. Dit is allemaal goede reclame voor Aruba.”

Mensen die geïnteresseerd zijn in boeken van eigen bodem, kunnen terecht bij het Unoca-kantoor aan de Stadionweg. Om een boek te kopen of om gewoon rustig te zitten en zo’n boek door te bladeren. De boeken die met behulp van Unoca worden uitgegeven zijn zeer divers. Zo is er een jeugdboek uitgebracht van Jacques Thönissen getiteld Spoken, schurken en goudzoekers. Het unieke aan dit project, aldus Gil, is dat het boek met Arubaanse griezelverhalen zowel in het Nederlands als in het Papiaments is gepubliceerd.

Maar ook de serie Edicion Educativo is via Unoca uitgebracht. Dit is een uitgavenreeks waarin informatie is gebundeld over de Arubaanse natuur, cultuur en geschiedenis. “Op Aruba is een grote behoefte aan achtergrondmateriaal waarmee leerkrachten lessen over Arubaanse onderwerpen kunnen voorbereiden. Deze serie probeert in deze behoefte te voorzien”, aldus de directeur.

Unoca werkt ook nauw samen met het Archeologisch museum van Aruba. Zo is er in samenwerking met het museum onder ander het boek The Marine Shell Heritage verschenen en het boek Toen de Indianen op Aruba woonden…. Twee zeer informatieve boeken over het rijke verleden van Aruba. Zo heeft Unoca in de loop der jaren geholpen meer dan 100 boeken uit te brengen. In veel kleinere aantallen subsidiëren ze ook cd’s en dvd’s.

[uit Amigoe, zaterdag 25 juni 2011]

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter