blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Antilliaans-Nederlands

ABC-eilanden en Suriname: taal en politiek

Louise Vanderputte schreef in 2012-2013 een licentiaatsverhandeling aan de Universiteit Gent over Nederlands in de ABC-eilanden en Suriname – een reflectie van de banden tussen het koninkrijk Nederland en zijn ex-kolonies. read on…

Mester mantené papiamentu komo materia obligatorio di èksamen final di havo/vwo?

Papiamentu ta lenga materno di mas o ménos 80% di poblashon di Kòrsou, segun senso di 2011. read on…

Op naar een Surinaamse en Antilliaanse editie van de Atlas van de Nederlandse taal!

Verkort praatje bij de presentatie van de ‘Atlassen van de Nederlandse taal’ op 11 mei in Den Haag

door Nicoline van der Sijs

Welkom bij de presentatie van de Nederlandse editie van de Atlas van de Nederlandse. Wat is er nieuw en bijzonder aan deze atlas? Het belangrijkste wapenfeit is dat deze atlas voor het eerst erkent dat de variëteiten van het Nederlands die in Nederland en in Vlaanderen worden gesproken, volkomen gelijkwaardig aan elkaar zijn. Dat is nog nooit eerder vertoond: er bestaat geen enkel ander boek dat in twee edities is verschenen, een voor Nederland en een voor Vlaanderen. Zelfs de bijbel niet. read on…

Zwart Nederlands; een college

door Jan Noordegraaf
Vorig voorjaar was ik op bezoek bij een vroegere VU-student Nederlands op het mooie eiland Curaçao. Bij die gelegenheid liet ik me ook rondleiden in het Slavernijmuseum te Willemstad. Na ruim twee uur indringend toegesproken te zijn door een enthousiaste jonge Curaçaose gids verliet ik deze historische locatie niet zonder enig gevoel van opluchting, maar wel ‘zwaar met schuld belaan’, zoals vroegere generaties Hollanders in een andere context gezegd moeten hebben. read on…

Die taal, die weet wat…

door Jerry Dewnarain

Het maken van taalfouten kan iedereen overkomen, maar toch blijft het slordig staan wanneer het gebeurt. In kranten en in tijdschriften staan dagelijks taalfouten en ook op tv en internetsites komen taalfouten veelvuldig voor. De Nederlandse taal is een lastige taal en zit vol valkuilen, zo vinden ook de mensen die zich hebben verdiept in de Nederlandse taal. Zo word je als scholier of als academicus geacht foutloos Nederlands te schrijven. Toch zul je misschien regelmatig te horen krijgen dat je taalgebruik niet in orde is. Begrijp je dan wat je docent precies bedoelt? Wat zijn taalfouten eigenlijk precies, en zijn alle taalfouten even ernstig? Moet iedere student een taalvirtuoos zijn? read on…

Papiaments erkend in Nederlands taal

Tekst en foto’s: Mineke de Vries

Papiamentstalige woorden worden binnenkort voor ‘t eerst opgenomen in de nieuwe editie van het Groene Boekje – de officiële woordenlijst van de Nederlandse taal – die in 2015 verschijnt. Woorden uit allerlei schriftelijke taaluitingen uit de Antillen worden volgens een vaste methode geteld, gecheckt en beoordeeld op opname in de woordenlijst. Komt cel erin, makamba, sedula? “We streven niet naar compleetheid maar willen recht doen aan het Antilliaanse Nederlands,” aldus Rik Schutz, projectleider spelling bij de Nederlandse Taalunie. read on…

NTU bekijkt Antilliaanse en Surinaams-Nederlandse woorden

Voor het eerst worden Antilliaans-Nederlandse woorden opgenomen in de nieuwe editie van het Groene Boekje – de officiële woordenlijst van de Nederlandse taal – die in 2015 verschijnt en daarnaast is een ruwe lijst voor op te nemen Surinaamse woorden gereed, waarvan de teller momenteel op 2577 staat, meldt Amigoe. Het is de bedoeling dat de helft van dit aantal overblijft bij de volgende schifting. In tegenstelling tot de vijfhonderd Surinaams-Nederlandse woorden die al in 2005 waren toegevoegd, zijn Antilliaans- Nederlandse woorden nooit eerder opgenomen. read on…

De Nederlandse taal lijkt stervende op Curaçao

 
door Helga Mensing
Hoe gaan we verder?
Ik moet helaas constateren dat steeds minder mensen en vooral jonge mensen, bij steeds minder gelegenheden de Nederlandse taal bezigen. En het Nederlands dat gesproken wordt is vaak gebrekkig, terwijl het geschreven Nederlands vol spelfouten zit.
Daarentegen heeft het Papiaments zich steeds meer ontwikkeld als onze eigen taal die op veel scholen als instructietaal wordt gebruikt en die in het dagelijks leven als voertaal wordt gebruikt.
Op twee radiozenders na, zenden alle hier bestaande radiostations, net als onze tv-stations, uit in het Papiaments. Ook worden steeds meer boeken en tijdschriften in het Papiaments uitgegeven, terwijl het aantal toneelstukken in het Papiaments sterk toeneemt. En niet te vergeten de vele composities in onze eigen taal welke geestdriftig worden gezongen door enthousiaste lokale artiesten.
Sint Nicolaas wordt bij aankomst in het Papiaments toegesproken, terwijl de kleintjes hem verwelkomen met Papiamentse liedjes. Toen het onderwijs werd geïntroduceerd was de instructietaal Nederlands en werd onderwezen door fraters van de rooms-katholieke missie uit Nederland en door andere Europese Nederlanders. De Curaçaoënaars die toen opgeleid werden als leerkracht werden onderricht door deze Europese Nederlanders. En, heel belangrijk, de leermiddelen werden in het Nederlands geschreven en dat is voor een groot deel nog steeds het geval. In de loop der jaren namen Curaçaoënaars het onderwijs over en sloop het Papiaments steeds meer de klas binnen en ook op het speelplein hoorde je steeds minder Nederlands…
Het is begrijpelijk en goed dat het Papiaments steeds meer waarde krijgt als onze eigen taal, maar er wordt te weinig nagedacht over de consequenties van deze houding wanneer de nadruk op het Papiaments steeds verder doorgezet wordt ten koste van een goede beheersing van het Engels en Nederlands.
Er werd steeds minder Nederlands gesproken en gelezen, waardoor nog maar een kleine minderheid van onze jonge mensen deze taal voldoende beheerst. De studenten die gaan doorstuderen in Nederland en de jongeren die zomaar naar Nederland gaan, beginnen daar vaak met een achterstand waardoor ze niet goed mee kunnen doen en een aantal studenten de studie noodgedwongen moet afbreken.
Gelukkig gaan ook steeds meer instellingen voor hoger onderwijs en andere opleidingen in Nederland over op de Engelse taal waardoor veel studenten vanuit het buitenland toch in Nederland kunnen gaan studeren.
Dit betekent dat Curaçaose studenten die het Engels goed beheersen in de USA, in Jamaica, in Puerto Rico en ook in Nederland hun studie kunnen voortzetten… een wereld gaat voor je open…
Nu vechten voor het Nederlands een verloren strijd lijkt te zijn, wil ik er voor pleiten dat ons onderwijs zo gauw mogelijk, maar wel goed voorbereid, overgaat op Engels als instructietaal. Ik weet dat dit idee wordt ondersteund door veel ervaren leerkrachten.
En wees eerlijk: de kinderen op ons eiland horen van jongs af aan Engels via gameboys en playstations, op de computer, in Amerikaanse films et cetera.
Ik zag laatst op het nieuws dat verschillende scholen in Duitsland zowel het Duits als Engels als voertaal hebben om de aansluiting op de rest van de wereld veilig te stellen. Een idee voor ons?
Hoe jammer ik het ook vind, we moeten realistisch zijn en niet langer de halfzachte manier tolereren waarop nu met Nederlandse leermiddelen, Nederlandstalige toetsen en examens gewerkt wordt, maar verder in het Papiaments les wordt gegeven met als grote verliezers onze jongeren.
Op Curaçao is het Nederlands dood, leve het Engels !
Helga Mensing,
een bezorgde burger,
Curaçao
[uit Antilliaans Dagblad, 26 februari 2014]

 

‘Caribisch Nederlands’

door Fred de Haas
Onlangs las ik in een Curaçaose krant dat het ‘Caribisch Nederlands’ in het Nederlandse Groene Boekje komt.
Kan iemand mij vertellen wat Caribisch Nederlands eigenlijk is? Ik heb jarenlang gedacht dat Caribisch Nederlands ‘fout’ Nederlands was en ik denk dit nog steeds. Ik maak een uitzondering voor het archaïserende Surinaamse Nederlands, maar Antilliaans Nederlands is gewoon fout Nederlands. Ik kan het ook niet helpen. Sidney Jouberten Jules de Palm zullen het ongetwijfeld met mij eens zijn.
Als merkwaardig voorbeeld van een Caribisch ‘Nederlands’ woord dat in aanmerking zou komen voor het Groene Boekje wordt ‘knoek’ genoemd (????). Een woord als ‘knoek’ is een verbastering van ‘kunuku’, dat weer een verbastering is van ‘conuco’, dat op zijn beurt een verspaanst woord is uit het Arowaks.
Het woord ‘knoek’ ben ik al zestig jaar nergens tegengekomen in courante Nederlandse boeken. ‘Knoek’ is geen fout woord, maar moet nodig in het Groene Boekje. Dat wel.
Het Groene Boekje is een vrij gekunsteld en inconsequent boekje dat door mensen met een redelijk verstand allang is vervangen door het Witte Boekje waar goed Nederlands schrijvende journalisten al jarenlang gebruik van maken. Je kan het Witte Boekje gewoon in de winkel kopen.
Ik las verder dat er een conferentie was over ‘Nederlands als vreemde taal in het Caribisch gebied’. Ja, daar moeten nodig ‘specialisten’ voor worden uitgenodigd.
Dames en Heren: ‘Nederlands als vreemde taal’ is overal ter wereld hetzelfde, dus ook in het Caribisch gebied.  In Nederland wordt al jaren ‘Nederlands als vreemde taal’ gegeven op, bijvoorbeeld, Internationale Scholen en cursussen voor asielzoekers met een verblijfsvergunning.
Niets nieuws onder de zon. Pure geldverspilling aan reizen en gewichtigdoenerij. Maar een goede reden kennelijk om weer eens de Oceaan over te vliegen. Kan geen kwaad zolang de
 ‘Antillen’ nog in het Koninkrijk zitten. Een lekker veilig onderwerp trouwens. Hoef je niks te doen aan een Curaçao dat rechtsstatelijk gesproken aan het verdwijnen is. Lekker Nederlands leren als vreemde taal. Wie kan daar nou een buil aan vallen?
Een paar maanden geleden ben ik op een avond geweest van de Antilliaanse Taalvereniging SPLIKA. Het vond plaats in het Curaçao Huis (Kas di Kòrsou) in Den Haag. Het bleek de bedoeling te zijn dat er een lijst zou worden aangelegd van Antilliaanse gebruiken ‘die men zou willen behouden’. Het Meertens Instituut deed ook mee. Lees Het Bureau van Voskuil en je weet meteen met wat voor Instituut je te maken hebt. Op die avond schreeuwde iedereen door elkaar. De krankzinnigste gebruiken zouden vooral behouden moeten blijven. De aanwezigen mochten allemaal wat zeggen. De stomste opmerking werd met applaus ontvangen. Iemand zei dat je vroeger een gele onderbroek moest dragen bij bepaalde gelegenheden. Een welkome bijdrage, constateerde ik.
Ik sla telkens weer achterover van de achterlijkheid van al dat soort ondernemingen. Maar het is weer een mooie gelegenheid om de Oceaan over te vliegen. En niet één keer, maar heel veel keren. Liefst in een gele onderbroek, natuurlijk.
Zoals Julian Coco zei:’agge maor leut het’ (= als je maar plezier hebt). N.B. Coco sprak Nederlands als niet-vreemde taal en bij tijd en wijle ook dialectisch Nederlands. All round. Net als zijn gitaarspel.
Overigens ben ik nog steeds van mening dat het Nederlands vervangen zou moeten worden door het Engels.

Surinaamse en andere Caraïbische woorden in het Groene Boekje

In 2015 verschijnt een nieuwe editie van het Groene Boekje. De woordenlijst wordt aangevuld met nieuwe, Surinaamse en Caribische woorden, maar de regels van de spelling van het Nederlands blijven onveranderd. Dat meldt het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie.
De Taalunie legt de spellingregels vast voor de overheid en het onderwijs. Maar de regels veranderen niet, er komen alleen nieuwe woorden bij, zoals euro-islam, fair trade, flatscreentelevisie, mindmapping, op-en-afrelatie, tobintaks, veggiedag en wij-zij-denken. Voorbeelden van mogelijke Caribische woorden zijn bolita, dushi, faderen, gasbom, kets, pika, suikerdiefje, choller en makamba.
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter