blog | werkgroep caraïbische letteren

Niagara falls. En meer

door Nellie Bakboord

Over Toronto wil ik het hebben. En natuurlijk over mijn familie daar. Wim en Viveca die Suriname eerst inruilden voor Holland. Jaren geleden. Niet veel later werd Holland ingeruild. Voorgoed. Voor Canada. Toronto. Toen ik in december samen met Viveca en Urmila in Paramaribo rondreed had ik geen flauw besef wat Canada allemaal te bieden heeft. Behalve dat wat bijna iedereen weet.

 

IMMIGRANTS-1960S

Immigranten in Canada, 1960

Dat het een groot land was leerde ik op school. En ook kon ik een mondje meepraten over the Niagara falls. Elke koe weet toch dat die watervallen tot de grootste en bekendste watervallen ter wereld behoren. Maar over het aantal migranten, dat en masse hun moederland inruilde voor Vancouver, Toronto of name any city in that big country Canada, had ik nooit eerder iets gelezen. Ik wist wel dat een groep Hollandse boeren hun eigen Holland ook voorgoed inruilden. Inmiddels hebben ze meer dan goed geboerd en tref je veel van hen in Holland Marsh. Rijk! En Marsh, voor de zekerheid nog even goed nagekeken, heb ik goed geschreven.

Ik wist ook wel dat meer dan een handvol Srananmans in Canada neergestreken waren. Moet ik namen noemen? Helaas heb ik ze niet ontmoet. Een keer, dat vertelde Wim, kwam een klant bij hem in de zaak. Wim had, vanaf die man met zijn tori begon het gevoel dat hij met een Srananman te maken had. Toen Wim zei, “I meki grap” werd het donkere gezicht van die man bijna lijkbleek. Meneer Tonka, afkomstig uit Suriname en zijn vrouw bleken toen ook al jaren in Toronto te wonen.

De meeste migranten die ik in Toronto zag hebben zich door hard werken optimaal ontwikkeld. In villawijken die in Toronto middenstandswijken worden genoemd kom je de een na de andere migrant tegen. Succesvol geslaagd. Buiten Canada betekent hard werken niet automatisch dat je goed boert. Dat weet intussen elke migrant.
Alle lof voor Wim Tjonasan. Inmiddels woont hij al veertig jaar in Toronto. In de antieke klokkenzaak, de enige in de provincie Ontario wandel ik tussen prachtige antieke grootvadersklokken. Kenners worden halfgek als ik zeg dat ik oog in oog stond met een KPM helemaal van porselein, een Junghans, een Elliot, een Orkney een Japy Freres en nog veel meer bijzondere klokken. Sommigen daterend uit 1720. Wim en Viveca. Deskundige Surinaamse klokkenkenners. Trots vertellen ze dat ze onlangs, voor een mooi prijsje, twee grootvadersklokken hebben verkocht. Een Orkney en een Petit Claire. Klokken uit Quebec.
Toen een gerepareerde klok binnen no time weer stuk was besloot Wim zelf eraan te sleutelen. Met succes. Het was Viveca die Wim toen aanspoorde voor zichzelf te beginnen. Vanaf toen zijn deze Surinamers waar wij trots op mogen zijn een eigen zaak in Toronto begonnen. Op 1866 Avenue Road staat op de gevel in koeienletters: Antique clocks and more. Daarna volgt de tekst; It’s about time! Ik kijk opnieuw naar de mooie foto waarop Wim voor de zaak met Carla poseert. Ik heb het schijnbaar erg lief gevraagd, zegt Viveca want poseren is iets wat Wim niet graag doet.
Thuis in de tv-kamer komt Wim los. Ik wil alles weten. Onder het vertellen gebruikt hij steevast typische Amerikaanse uitdrukkingen maar zijn accent, na ruim 40 jaar is onvervalst Surinaams. Wim komt uit een gezin van 11 kinderen. Geboren in Moengo. Zijn vader verloor hij op jonge leeftijd, zijn moeder woont in Nederland. Hoewel niet zijn sterke kant herinnert hij zich nog wat namen van jeugdvrienden. Gummels, Chin a Foeng, Leijsner, Limes. Viveca kent hij ook uit Moengo.

 

Uitverteld over Toronto ben ik niet. Hiervoor is een little column too small. Wim repareert alle antieke klokken. Ook die uit het jaar 1600. Meer dan 3000 vaste klanten zorgen dat Wim en Viveca aan de slag blijven. Ik weet niet of mijn aantekeningen kloppen maar sommige klanten schijnen meer dan dertig klokken te bezitten.
Wim heeft onlangs de klok, meer dan honderd jaar oud, van de toren van het gemeentehuis in Toronto gerepareerd. Een steile trap. 103.6 meter hoog. Ik weet zeker dat Wim de enige Surinamer in Canada is die klokken repareert.
©NellieBakboord. aaybaya@gmail.com

Your comment please...

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter