blog | werkgroep caraïbische letteren
0
 

Nationale Verbroederingsdag

Over de nalatenschap van Jagernath Lachmon

door Peter Meel

Het betuigen van respect aan Jagernath Lachmon is een daad van gerechtigheid. Zonder twijfel behoort de oud-VHP voorzitter tot de meest spraakmakende en invloedrijke politici die Suriname heeft voortgebracht. Kort na zijn overlijden werd een belangrijke doorgangsweg in Paramaribo naar de politicus vernoemd en werden er twee standbeelden van hem in de hoofdstad (op het Onafhankelijkheidsplein en bij partijcentrum De Olifant) en een borstbeeld van hem in Nieuw Nickerie onthuld. Tijdens de laatste Jagernath Lachmon lezing in Amsterdam kondigde partijvoorzitter Chan Santokhi aan dat het hier niet bij zou blijven. Vanaf volgend jaar zal de geboortedag van Lachmon als Nationale Verbroederingsdag worden gevierd. Daarnaast is er het plan om de brug over de Coppenamerivier te vernoemen naar Lachmon en Nieuw Nickerie om te dopen tot Jagernath Lachmon City.

 

Het beeld van Jaggernath Lachmon op het Onafhankelijkheidsplein, Paramaribo. Alle foto’s © Peter Meel.

De reacties op de mededelingen van Santokhi waren gemengd. Partijaanhangers juichten de initiatieven toe, buitenstaanders reageerden sceptisch of afwijzend. Kreeg Suriname er met de afkondiging van een Nationale Verbroederingsdag opnieuw een vrije dag bij? Was het algemene gevoelen niet juist dat het aantal nationale vrije dagen en feestdagen tot een maximum diende te worden teruggebracht in het belang van de arbeidszin en productiviteit in Suriname? En een brug naar Lachmon vernoemen die tot stand kwam onder auspiciën van een regering waar de VHP geen deel van uitmaakte, sterker, een regering die alleen kon worden gevormd na een door Lachmon zeer betreurd overlopen van een deel van de VHP-fractie naar het NDP-kamp, hoe betamelijk was dat? Tenslotte Nieuw Nickerie. Dat bezit niet alleen al een borstbeeld van Lachmon, maar dit stadje tooien met de naam ‘city’, weerspiegelt dat het karakter en de allure van deze grensplaats?

 

Beeld van Tetary, hoek Onafhankelijkheidsplein/Grote Combéweg

 

De bekendmakingen van Santokhi hebben een aanwijsbare oorzaak. Zij zijn een antwoord op de barrage aan initiatieven die de zittende regering in de aflopen jaren heeft ontwikkeld om de herinnering aan Surinaams erfgoed levend te houden. Vooral de ‘inbraken’ van de NDP op ‘VHP terrein’ trokken daarbij de aandacht: de onthulling van het standbeeld van Tetary (en de verwijdering van het standbeeld van Barnet Lyon die hieraan vooraf ging) op de hoek van de Grote Combéweg en het Onafhankelijkheidsplein, de royale en met veel publiciteit omgeven ontvangst van de president van India en de onthulling van een bijbehorende plaquette bij de Palmentuin, en de aankondiging van de voorzitter van de Nationale Commissie Herdenking Jubileumjaren 2018 dat volgende maand officieel eer zal worden bewezen aan de politieke leiders van het eerste uur: Jagernath Lachmon, Iding Soemita en Johan Adolf Pengel.

 

 

De door Santokhi gepresenteerde plannen om de herinnering aan Lachmon meer luister bij te zetten, zijn met andere woorden politiek gemotiveerd. Daar is op zichzelf weinig mis mee. De campagne voor de verkiezingen van 2020 is allang begonnen, de VHP wil zich het kaas niet van het brood laten eten door een concurrerende partij en zet daar begrijpelijkerwijs een aantal eigen initiatieven tegenover. Belangrijker zijn twee achterliggende vragen: is de postume opeenstapeling van eerbewijzen voor Lachmon gepast en zijn de voorgestelde initiatieven onder de huidige omstandigheden de best denkbare? De eerste vraag ben ik geneigd ontkennend te beantwoorden. Er dreigt een overkill aan huldebetoon voor Lachmon. Die aandacht verhoudt zich moeizaam tot de leefwijze en het gedachtegoed van de oud-VHP leider, focust eenzijdig op de verdiensten van één persoon en nodigt onbedoeld uit tot een proliferatie van beelden en vernoemingen van andere politici. Men kan zich afvragen wat hiermee gewonnen wordt. Het lijkt mij sterk dat een dergelijke competitie bijdraagt tot het versterken van de nationale eenheid of het verdiepen van het historisch bewustzijn.

 

Beeld van Lachmon, Onafhankelijkheidsplein.

Wat betreft de tweede vraag: het vernoemen van de brug over de Coppenamerivier en van Nieuw Nickerie naar Lachmon komt op mij nogal gezocht, om niet te zeggen geforceerd over. Je vraagt je enigszins bezorgd af wat de politicus zelf van deze voornemens zou hebben gevonden. Het afkondigen van een Nationale Verbroederingsdag ligt veel meer in de lijn van het denken en handelen van Lachmon en van de beoogde transformatie van de VHP tot een multi-etnische partij. Ik kan mij voorstellen dat een dergelijke dag plaatsvindt in de vorm van een jaarlijks evenement waarbij de nalatenschap van Lachmon als uitgangspunt wordt genomen om de discussie te zoeken met het grote publiek en aan te haken bij actuele vraagstukken. Met een Jnan Adhin Kennis Instituut en een Jagernath Lachmon Wetenschappelijk Instituut beschikt de VHP over structuren die een dergelijke activiteit samen met bijvoorbeeld het Nationaal Archief Suriname kunnen voorbereiden en organiseren. De Nationale Verbroederingsdag ontstijgt op die manier zijn partijpolitieke begrenzingen en wordt een ontmoetingsplaats waar van gedachten kan worden gewisseld over politiek en geschiedenis. Monumenten en vernoemingen zijn nuttige oriëntatiepunten, maar kennis van het verleden, begrip van het heden en inspiratie voor de toekomst haal je toch echt uit onderzoek, reflectie en debat.

 

Beeld van Lachmon. Onafhankelijkheidsplein.

Your comment please...

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter