blog | werkgroep caraïbische letteren
Categorie: Geschiedenis

Wanneer de Ander wij wordt

De verbeelding van een meervoudig Nederland

In Grenzend aan liefde laat Karin Amatmoekrim zien hoe het beeld van ‘de Ander’ eeuwenlang werd gevormd, en waarom juist meervoudige identiteiten een weg vooruit bieden. Een pleidooi voor complexiteit, nabijheid en verbeeldingskracht.

lees verder…

Bestemming Suriname — drie vroege vensters op een kolonie in wording

Drie reisverslagen, drie lenzen op een kolonie in wording. Bestemming Suriname voert de lezer naar de jaren 1670–1690, wanneer logistiek, bestuur en dagelijks overleven voortdurend botsen met oorlog, ziekte en toeval. Redacteuren Nettie Schwartz en Suze Zijlstra plaatsen de bronnen overtuigend in hun context en maken duidelijk dat koloniale expansie geen vanzelfsprekend traject was, maar een proces van onzekerheid, improvisatie en incidentele successen. Een onmisbare bijdrage voor wie maritieme en koloniale geschiedenis in samenhang wil begrijpen.

lees verder…

De etnische logica van de macht

Standplaats Suriname: een scherpe diagnose zonder eufemismen

Met Democratie, politiek en politieke cultuur in Suriname legt Hans Ramsoedh een zeldzaam complete röntgenfoto van de Surinaamse politiek op tafel. Het boek is tegelijk geschiedenisles, onderzoeksrapport en spiegel: van de koloniale staatsinrichting en de opkomst van etnisch georganiseerde partijen, via coup en herdemocratisering, tot de recente coalitieoptelsom na de verkiezingen van 2025.

lees verder…

De lange schaduw van dwang en toestemming

Instemming lijkt een vanzelfsprekend woord. We gebruiken het vaak zonder erbij stil te staan, alsof het altijd duidelijk is wat we ermee bedoelen. Maar achter dat ogenschijnlijk simpele begrip schuilt een lange, gelaagde en vaak pijnlijke geschiedenis. Consent. Een geschiedenis van dwang en vrije wil en alles daartussenin onthult hoe macht, afhankelijkheid en sociale normen door de eeuwen heen hebben bepaald wanneer een ‘ja’ werkelijk een keuze was en waarom dat onderwerp vandaag urgenter klinkt dan ooit, nu #MeToo ons dwingt om preciezer en eerlijker te kijken.

lees verder…

Opheffers – Een ontluisterend portret van Nederlands maakbaarheidsoptimisme

Met Opheffers heeft Wim van den Doel een groot en noodzakelijk boek geschreven over de geboortejaren van de Nederlandse ontwikkelingshulp. Het werk ontrafelt met precisie hoe de naoorlogse overtuiging dat de wereld maakbaar is, in praktijk botste met politieke belangen, koloniale erfenis en bestuurlijke reflexen. Het resultaat is een geschiedenis die niet alleen feitelijk rijk is, maar vooral onthult hoe hulp, macht en zelfbeeld in Nederland innig met elkaar verweven raakten.

lees verder…

Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld

Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld (1)

Door Bris Mahabier

1.Mijn interesse voor maatschappelijke ongelijkwaardigheid

Mijn belangstelling voor slavernij en andere vormen van maatschappelijke ongelijkwaardigheid, zoals klassentegenstellingen, het erfelijke kastenstelsel in India en de vele vormen van gedwongen arbeid: galeislaven in de Oudheid, horigen en lijfeigenen in de Middeleeuwen en in Amsterdamse spin- en rasphuizen, is niet van vandaag. Misschien heeft dit iets te maken met mijn armoedige jeugd op het Surinaamse platteland! In de jaren zeventig kreeg ik het boek de Verworpenen der aarde (1961) van  Frantz Fanon in handen.  Van deze titel ging een extra impuls uit.

lees verder…

Gravenberch – Een familiegeschiedenis die de koloniale kaart openvouwt

In Gravenberch. Een Surinamer in Nederlands‑Indië reconstrueert Paul van der Heijden een vergeten route binnen het voormalige Koninkrijk der Nederlanden: de beweging van Afro‑Surinamers niet alleen richting Nederland, maar vooral richting de Oost. Het resultaat is een rijk gedocumenteerde familiegeschiedenis die zich uitstrekt van de plantages van Suriname tot de militaire bases in Nederlands‑Indië, en uiteindelijk de naoorlogse samenleving in Nederland.

lees verder…

Seminar: Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour

Maandag 19 januari 2026 | 13:00 – 14:00 uur

Op maandag 19 januari verzorgt Jonathan Tjien Fooh (Vrije Universiteit Amsterdam) een lezing in het kader van de Cultural History and History of International Relations-seminars. Het thema van zijn presentatie is Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour.

lees verder…

Tussen mythe en archief: hoe Bob de Graaff het Nederlandse Suriname‑dossier ontnuchtert

Een overtuigende reconstructie, gestoeld op archiefonderzoek—met de kritische kanttekening dat archieven niet alles vertellen én ‘geheime’ stukken soms elders gewoon beschikbaar zijn

lees verder…

Vergeten verhalen: hoe Den Bosch verbonden was met slavernij en kolonialisme

Wie denkt dat slavernij een verre, exotische realiteit was, zal na het lezen van *Vergeten verhalen* anders oordelen. Dit boek legt met precisie bloot hoe ’s-Hertogenbosch, een stad die vaak buiten het koloniale debat bleef, eeuwenlang verweven was met slavernij en kolonialisme. Niet als voetnoot, maar als onderdeel van een economisch en sociaal systeem dat zich uitstrekte van de straten van Den Bosch tot de plantages in Suriname en de specerijeneilanden in Azië.

lees verder…

De reis van generaties – Een krachtig baken van herinnering en toekomst

Vijftig jaar na de onafhankelijkheid van Suriname verschijnt De reis van generaties, een rijk gedocumenteerd en veelstemmig boek dat de geschiedenis, identiteit en toekomst van de Hindostaanse gemeenschap in Nederland in kaart brengt. Het is geen conventionele geschiedschrijving, maar een levend archief in boekvorm, opgebouwd uit essays, interviews, persoonlijke verhalen en visuele documentatie. Daarmee biedt het niet alleen kennis, maar ook emotie en reflectie.

lees verder…

Suriname. Vijftig jaar tussen zorg en hoop – Coen Verbraak

Een indringend mozaïek van stemmen over vijftig jaar Surinaamse onafhankelijkheid. Op 25 november 2025 viert Suriname zijn vijftigjarig bestaan als onafhankelijke republiek. Journalist en programmamaker Coen Verbraak markeert deze aanstaande mijlpaal met een krachtig dubbelproject: de vierdelige BNNVARA-documentaireserie Suriname – 50 jaar tussen zorg en hoop en het gelijknamige boek, uitgegeven bij Alfabet Uitgevers. Waar de televisieserie een breed publiek aanspreekt met beeld en geluid, biedt het boek een verdiepend en rijkgeschakeerd portret van Suriname aan de hand van achttien persoonlijke interviews met Surinamers van uiteenlopende achtergronden.

lees verder…
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter