Over Vergeten plekken, vergeten mensen van Leendert van der Valk Hoe groot was het Nederlandse... Lees verder →
Categorie: Geschiedenis
Meer dan 600.000: een noodzakelijke verbreding met scherpe randen
Over Vergeten plekken, vergeten mensen van Leendert van der Valk
Hoe groot was het Nederlandse slavernijverleden werkelijk?
Met die ogenschijnlijk eenvoudige vraag opent journalist Leendert van der Valk een ambitieus project. In Vergeten plekken, vergeten mensen wil hij aantonen dat het bekende verhaal, zo’n 600.000 tot slaaf gemaakte Afrikanen in de trans-Atlantische handel, slechts een fragment is van een veel mondiaal en complexer geheel. Het resultaat is een indrukwekkende verhalenatlas die de lezer meeneemt van Suriname naar Sri Lanka, van Curaçao naar Japan. Tegelijk roept het boek een belangrijke vraag op: hoe verhoudt deze noodzakelijke verbreding zich tot een slavernijverhaal dat pas recent en na lange strijd zichtbaar is geworden?
Tussen stilte en erkenning
Ragna Indra Heidweiller geeft de Hindostaanse migratiegeschiedenis een gezicht
Met Wij zijn hier door jullie heeft journalist en schrijver Ragna Indra Heidweiller een ambitieus boek geschreven dat zich beweegt tussen memoir, familiegeschiedenis, reportage en koloniale analyse. Vanuit een persoonlijke zoektocht naar haar Hindostaanse voorouders reconstrueert zij de migratie van contractarbeiders vanuit Brits-Indië naar Suriname, en later naar Nederland. Daarmee voegt zij zich in een groeiende stroom publicaties die proberen de koloniale geschiedenis van Nederland vanuit meerdere perspectieven te bekijken.
lees verder…Tussen getuigenis en kennisstrijd: Inheemse stemmen in Het vervlechten van hoop
Met Het vervlechten van hoop presenteert de KB – de Koninklijke Bibliotheek, de nationale bibliotheek van Nederland – een bundel die zich nadrukkelijk mengt in een actueel debat. De KB verzamelt en bewaart alles wat in en over Nederland verschijnt en heeft daarmee invloed op welk verleden zichtbaar blijft. Juist daarom is deze uitgave relevant: ze maakt duidelijk dat Inheemse stemmen lange tijd nauwelijks deel uitmaakten van die nationale verzameling.
lees verder…Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld
Blanke slavernij in Europa (deel 2)
Deel 1 van Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld dateert van januari 2026. Hierin werd bondig aandacht besteed aan: maatschappelijke ongelijkwaardigheid, de relatie tussen racisme en kolonialisme, de recente eenzijdige beeldvorming m.b.t. de slavernij in Suriname, herinneringen aan mijn vroegere geschiedenislessen in Paramaribo en de worteling van slavernij in belangrijke religieuze geschriften. In dit deel komen de volgende deelonderwerpen eveneens summier aan bod: recente vakantieherinneringen, vroegere slaven en huidige marrons in Magenta, voorts de blanke slavernij in de oude stadsstaat Athene, in het Romeinse Rijk en in Europa in de middeleeuwen.
lees verder…Alkmaar en het slavernijverleden
Een stad die haar eigen spiegel niet herkende
Alkmaar en het slavernijverleden is een boek dat een stad dwingt opnieuw naar zichzelf te kijken. Fatah-Black en De Koning openen archieven waarvan lang werd aangenomen dat ze slechts randnotities bevatten bij een koloniale geschiedenis die zich elders afspeelde. Het tegendeel blijkt waar. In de resoluties, investeringsregisters en bestuurlijke notulen komt een stad naar voren die zich actief inliet met de opbouw van de VOC en WIC. Alkmaar zocht invloed, leverde schepen en manschappen, verstrekte subsidies en onderhandelde over posities binnen de compagnieën. In geen van deze documenten wordt slavernij moreel bevraagd; het verschijnt uitsluitend als een praktisch onderdeel van handel, oorlog en bestuur.
lees verder…Wanneer de Ander wij wordt
De verbeelding van een meervoudig Nederland
In Grenzend aan liefde laat Karin Amatmoekrim zien hoe het beeld van ‘de Ander’ eeuwenlang werd gevormd, en waarom juist meervoudige identiteiten een weg vooruit bieden. Een pleidooi voor complexiteit, nabijheid en verbeeldingskracht.
lees verder…Bestemming Suriname — drie vroege vensters op een kolonie in wording
Drie reisverslagen, drie lenzen op een kolonie in wording. Bestemming Suriname voert de lezer naar de jaren 1670–1690, wanneer logistiek, bestuur en dagelijks overleven voortdurend botsen met oorlog, ziekte en toeval. Redacteuren Nettie Schwartz en Suze Zijlstra plaatsen de bronnen overtuigend in hun context en maken duidelijk dat koloniale expansie geen vanzelfsprekend traject was, maar een proces van onzekerheid, improvisatie en incidentele successen. Een onmisbare bijdrage voor wie maritieme en koloniale geschiedenis in samenhang wil begrijpen.
lees verder…De etnische logica van de macht
Standplaats Suriname: een scherpe diagnose zonder eufemismen
Met Democratie, politiek en politieke cultuur in Suriname legt Hans Ramsoedh een zeldzaam complete röntgenfoto van de Surinaamse politiek op tafel. Het boek is tegelijk geschiedenisles, onderzoeksrapport en spiegel: van de koloniale staatsinrichting en de opkomst van etnisch georganiseerde partijen, via coup en herdemocratisering, tot de recente coalitieoptelsom na de verkiezingen van 2025.
lees verder…De lange schaduw van dwang en toestemming
Instemming lijkt een vanzelfsprekend woord. We gebruiken het vaak zonder erbij stil te staan, alsof het altijd duidelijk is wat we ermee bedoelen. Maar achter dat ogenschijnlijk simpele begrip schuilt een lange, gelaagde en vaak pijnlijke geschiedenis. Consent. Een geschiedenis van dwang en vrije wil en alles daartussenin onthult hoe macht, afhankelijkheid en sociale normen door de eeuwen heen hebben bepaald wanneer een ‘ja’ werkelijk een keuze was en waarom dat onderwerp vandaag urgenter klinkt dan ooit, nu #MeToo ons dwingt om preciezer en eerlijker te kijken.
lees verder…Opheffers – Een ontluisterend portret van Nederlands maakbaarheidsoptimisme
Met Opheffers heeft Wim van den Doel een groot en noodzakelijk boek geschreven over de geboortejaren van de Nederlandse ontwikkelingshulp. Het werk ontrafelt met precisie hoe de naoorlogse overtuiging dat de wereld maakbaar is, in praktijk botste met politieke belangen, koloniale erfenis en bestuurlijke reflexen. Het resultaat is een geschiedenis die niet alleen feitelijk rijk is, maar vooral onthult hoe hulp, macht en zelfbeeld in Nederland innig met elkaar verweven raakten.
lees verder…Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld
Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld (1)
Door Bris Mahabier
1.Mijn interesse voor maatschappelijke ongelijkwaardigheid
Mijn belangstelling voor slavernij en andere vormen van maatschappelijke ongelijkwaardigheid, zoals klassentegenstellingen, het erfelijke kastenstelsel in India en de vele vormen van gedwongen arbeid: galeislaven in de Oudheid, horigen en lijfeigenen in de Middeleeuwen en in Amsterdamse spin- en rasphuizen, is niet van vandaag. Misschien heeft dit iets te maken met mijn armoedige jeugd op het Surinaamse platteland! In de jaren zeventig kreeg ik het boek de Verworpenen der aarde (1961) van Frantz Fanon in handen. Van deze titel ging een extra impuls uit.
lees verder…Gravenberch – Een familiegeschiedenis die de koloniale kaart openvouwt
In Gravenberch. Een Surinamer in Nederlands‑Indië reconstrueert Paul van der Heijden een vergeten route binnen het voormalige Koninkrijk der Nederlanden: de beweging van Afro‑Surinamers niet alleen richting Nederland, maar vooral richting de Oost. Het resultaat is een rijk gedocumenteerde familiegeschiedenis die zich uitstrekt van de plantages van Suriname tot de militaire bases in Nederlands‑Indië, en uiteindelijk de naoorlogse samenleving in Nederland.
lees verder…
RSS
Facebook
Twitter
