Bij God en in Suriname is alles mogelijk
door Els Moor
Begin 2015 kwam bij Uitgeverij Conserve in Nederland het boek Desi Bouterse-Een Surinaamse realiteit uit, geschreven door Nina Jurna. Deze titel zegt al veel over het boek, de manier waarop de schrijfster aankijkt tegen de huidige president met zijn aanvechtbare voorgeschiedenis en toch populariteit bij het volk. Ze schrijft vanuit de Surinaamse samenleving , laat verschillende meningen zien en blijft zelf als ‘alwetende verteller’ objectief.
Tekening Siegfried Woldhek
Verschillende kanten van de mens Desi Bouterse laat ze zien en ze doet dat met behulp van veel interviews met mensen die met Bouterse te maken hebben of gehad hebben. Dat zijn voorstanders, mensen die momenteel met hem te maken hebben in de politiek, zoals partijgenoten en veel jongeren die hem als ‘man van het volk’ zien die hen begrijpt, maar ook tegenstanders , die hem zien als de machtswellustige dictator uit de jaren tachtig die onvrijheid bracht en bovendien de hoofdverdachte is van de moord op vijftien vooraanstaande mannen in de Surinaamse samenleving die tegen het bewind waren, op 8 december 1982. Uiteraard maken de nabestaanden van deze slachtoffers deel uit van de tegenstanders. Volgens de tegenstanders kan de hoofdverdachte van deze moorden geen president zijn, terwijl het proces dat de waarheid aan het licht zou brengen via de herziene Amnestiewet uit 2012 stopgezet is.
Wat goed naar voren komt is dat de verschillende visies op de in ieder geval juridisch aanvechtbare president sterk te maken hebben met de realiteit van Suriname. Onwetendheid en angst spelen een grote rol. Vooral de jongeren weten nauwelijks wat zich in de jaren tachtig heeft afgespeeld. Dat komt voor een groot deel door de angst van veel volwassenen die het allemaal meegemaakt hebben en er niet over durven praten. Dat speelt vooral ook een rol in het onderwijs en Nina Jurna geeft dat goed aan.
Nina Jurna
Nina Jurna, van Surinaamse oorsprong, is een Nederlandse mediawerker, correspondent van verschillende Nederlandse media. In 1995 kwam ze pas voor het eerst in Suriname. Van 2000 tot 2010 woonde en werkte ze in Suriname voor het Nederlandse RTL4-Nieuws. Sinds 2011 werkt ze in Brazilië als freelance journalist voor verschillende Nederlandse media . Ze komt nog regelmatig naar Suriname. Hoewel Jurna werkt voor Nederland kan ze als ze over Suriname schrijft ook kijken vanuit Surinaams perspectief en kritiek hebben op de manier waarop Nederlandse media en politici vaak reageren op Surinaamse toestanden. En ook dat maakt het boek waardevol.
Ronald Venetiaan met journalistie Hennah Draaibaar
Een onderwerp dat aandacht krijgt is de tegenstelling tussen de twee presidenten die na de dictatoriale periode weer democratisch gekozen zijn: Ronald Venetiaan en Desi Bouterse. Het beeld dat Nina Jurna schetst van Venetiaan is nogal passief, terwijl Bouterse actief uit de verf komt. Beeldend beschrijft ze hoe tijdens bijeenkomsten van de NDP honderden jongeren op de berm voor het partijcentrum stonden te juichen. Venetiaan heeft de jongeren niet bewust gemaakt van wat er gebeurde in de jaren tachtig. Dat stuk recente geschiedenis ontbreekt in het voortgezet onderwijs.
Hoofdstuk vier is een goed hoofdstuk. Daarin zit Nina met gasten uit Nederland in Rio de Janeiro op een terras en op hun verzoek vertelt ze veel over de recente geschiedenis van Suriname. De gasten geven ook commentaar. Zo krijgen we op een leuke manier een overzicht van de staatsgreep in 1980 en wat de gevolgen daarvan waren, de revo-periode en de 8 decembergebeurtenissen. Ook geeft ze haar gasten informatie over interviews die ze had met nabestaanden en bekenden van de slachtoffers. Dit hoofdstuk wordt afgesloten met het gezegde ‘Bij God en in Suriname is alles mogelijk’ als antwoord op kritische vragen van haar gasten.
RK kathedraal, Henck Arronstraat
Wat meningen over Desi Bouterse betreft is het goed dat in het boek steeds weer verschillende categorieën aan de orde komen: mensen uit het volk, bijvoorbeeld uit Latour, waar Bouterse op bezoek ging en goed contact had met de mensen, nabestaanden en andere tegenstanders van Bouterse, en deskundigen op het gebied van de rechterlijke macht. De jonge politicus Melvin Bouva geeft ook zijn mening: ‘We zijn in een nieuwe tijd en we moeten het land opbouwen’, maar ook Eddy Wijngaarde en Jules Sedney. Wijngaarde noemt Bouterse ‘bijna stalinistisch’. Sedney geeft een scherpe analyse en komt ook tot de conclusie dat Suriname dit presidentschap aan zichzelf te wijten heeft.
Erg jammer is het dat de Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede (OGV) in het boek helemaal niet voorkomt. Hoe de leden van de organisatie vanaf 1987 de straat opgingen, in protestmars, iedere maand in een andere buurt na een kerkdienst. ‘Een kerkdienst’ wordt wel genoemd in verband met de nabestaanden, maar dat de OGV die kerkdiensten organiseerde en de nabestaanden veel steun gaf, staat nergens. Een organisatie die zich richt tegen schendingen van mensenrechten heeft een belangrijke functie in een samenleving waar die rechten geschonden worden vooral onder invloed van een centrale figuur, over wie het boek gaat. Zo zijn er wel meer zaken die ontbreken.
Desi Bouterse-Een Surinaamse realiteit is een boek dat zeker zicht geeft op de mens Desi Bouterse. Het boek geeft ook een stuk biografie van Bouterse, onder andere over zijn jaren als militair in Steenwijk in Nederland, waar hij toen met zijn jonge gezin woonde. Oudere mensen van daar die Nina sprak zijn positief over de jonge Bouterse. Het verband tussen de manieren waarop tegen Bouterse wordt aangekeken en de realiteit van de Surinaamse samenleving nu komt ook duidelijk tot uiting. Nina zelf blijft objectief, een echte journaliste. Ze laat zien, maar oordeelt niet.
RSS
Facebook
Twitter
