Op donderdag 27 mei 2021 ondertekenden Rita Rahman, voorzitter van de Werkgroep Caraïbische Letteren, en... Lees verder →
All posts by Peter Sanches:
De lange schaduw van dwang en toestemming
Instemming lijkt een vanzelfsprekend woord. We gebruiken het vaak zonder erbij stil te staan, alsof het altijd duidelijk is wat we ermee bedoelen. Maar achter dat ogenschijnlijk simpele begrip schuilt een lange, gelaagde en vaak pijnlijke geschiedenis. Consent. Een geschiedenis van dwang en vrije wil en alles daartussenin onthult hoe macht, afhankelijkheid en sociale normen door de eeuwen heen hebben bepaald wanneer een ‘ja’ werkelijk een keuze was en waarom dat onderwerp vandaag urgenter klinkt dan ooit, nu #MeToo ons dwingt om preciezer en eerlijker te kijken.
read on…Opheffers – Een ontluisterend portret van Nederlands maakbaarheidsoptimisme
Met Opheffers heeft Wim van den Doel een groot en noodzakelijk boek geschreven over de geboortejaren van de Nederlandse ontwikkelingshulp. Het werk ontrafelt met precisie hoe de naoorlogse overtuiging dat de wereld maakbaar is, in praktijk botste met politieke belangen, koloniale erfenis en bestuurlijke reflexen. Het resultaat is een geschiedenis die niet alleen feitelijk rijk is, maar vooral onthult hoe hulp, macht en zelfbeeld in Nederland innig met elkaar verweven raakten.
read on…Eline Santokhi en Lydius Nienhuis: een bijzonder Sarnámisten-koppel
In de herfst van 2025 sprak ik Eline Santokhi over het Sarnámi woordenboek dat zij samen met Lydius Nienhuis heeft uitgebracht. Ik vroeg haar wat zij van het idee vond om dit woordenboek te actualiseren en dat via het internet breder toegankelijk te maken. Zij reageerde daar meteen enthousiast op en zei: “Jazeker, wat moet je dan met een woordenboek in de kast!” Zij raakte gepassioneerd en ik voelde een aanstekelijke trots. Kennisontwikkeling- en verbreiding ten dienste van de gemeenschap is de rode draad in haar professionele loopbaan in het onderwijs en maatschappelijke activiteiten als vrijwilliger.
read on…Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld
Slavernij, van oudsher ook in de Oude Wereld (1)
Door Bris Mahabier
1.Mijn interesse voor maatschappelijke ongelijkwaardigheid
Mijn belangstelling voor slavernij en andere vormen van maatschappelijke ongelijkwaardigheid, zoals klassentegenstellingen, het erfelijke kastenstelsel in India en de vele vormen van gedwongen arbeid: galeislaven in de Oudheid, horigen en lijfeigenen in de Middeleeuwen en in Amsterdamse spin- en rasphuizen, is niet van vandaag. Misschien heeft dit iets te maken met mijn armoedige jeugd op het Surinaamse platteland! In de jaren zeventig kreeg ik het boek de Verworpenen der aarde (1961) van Frantz Fanon in handen. Van deze titel ging een extra impuls uit.
read on…In The Garden of My Good Days
Met In The Garden of My Good Days bracht uitgeverij WBOOKS de catalogus uit die de eerste museale solotentoonstelling van Ivna Esajas in Museum De Fundatie begeleidde. De tentoonstelling, die liep tot 1 februari 2026, vormde een belangrijk moment in Esajas’ ontwikkeling. De kunstenaar, die in Amsterdam werkt en in 2025 werd bekroond met de ABN AMRO Kunstprijs voor vrouwelijk talent, heeft de afgelopen jaren een steeds prominentere positie verworven binnen de hedendaagse kunst.
read on…Gravenberch – Een familiegeschiedenis die de koloniale kaart openvouwt
In Gravenberch. Een Surinamer in Nederlands‑Indië reconstrueert Paul van der Heijden een vergeten route binnen het voormalige Koninkrijk der Nederlanden: de beweging van Afro‑Surinamers niet alleen richting Nederland, maar vooral richting de Oost. Het resultaat is een rijk gedocumenteerde familiegeschiedenis die zich uitstrekt van de plantages van Suriname tot de militaire bases in Nederlands‑Indië, en uiteindelijk de naoorlogse samenleving in Nederland.
read on…Seminar: Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour
Maandag 19 januari 2026 | 13:00 – 14:00 uur
Op maandag 19 januari verzorgt Jonathan Tjien Fooh (Vrije Universiteit Amsterdam) een lezing in het kader van de Cultural History and History of International Relations-seminars. Het thema van zijn presentatie is Coloniality of Silence in Javanese Indentured Labour.
read on…In Memoriam – Carl Haarnack (1963–2026)
Bibliofiel, verzamelaar, wegbereider van de Surinamistiek
Met groot verdriet nemen wij afscheid van Carl Haarnack: bibliofiel, verzamelaar, schrijver, adviseur en bovenal een onvermoeibare ambassadeur van de Surinaamse geschiedenis. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met Buku – Bibliotheca Surinamica, de unieke privécollectie die uitgroeide tot een referentiepunt voor iedereen die zich verdiept in Suriname en zijn diaspora. Wie de afgelopen decennia een boek, tentoonstelling, film of artikel over Suriname wilde maken, kwam vroeg of laat bij Carl uit. Zijn deur (en inbox) stonden open—voor studenten en professoren, voor journalisten en kunstenaars, voor gemeenschap en instituties.
read on…Tussen mythe en archief: hoe Bob de Graaff het Nederlandse Suriname‑dossier ontnuchtert
Een overtuigende reconstructie, gestoeld op archiefonderzoek—met de kritische kanttekening dat archieven niet alles vertellen én ‘geheime’ stukken soms elders gewoon beschikbaar zijn
read on…Moti Marhé’s rol in de emancipatiebeweging voor het Sarnámi
Moti, bahut dhanyabád! (Moti, dankjewel!) Deze tekst is als een postuum eerbetoon bedoeld aan Moti(lall) R. Marhé (1943 – 2025) voor zijn grote bijdrage in de emancipatie van het Sarnámi, maar tegelijkertijd ook een gedeeltelijke beschrijving van de participatie van enkele leden van het Haagse links-progressieve Kollektief Jumpa Rajguru in deze ontwikkeling en evenzo die van sommige Sarnámisten. Met de term Sarnámisten bedoelen wij personen, die niet alleen de emancipatie van het Sarnámi als taal nastreven, maar ook de Hindoestaans Surinaamse volkscultuur waarderen en uitdragen. In deze terugblik worden i.h.b. de inspanningen en verdiensten van Moti R. Marhé, hoofdzakelijk zijn ontwikkeling als een in het Sarnámi gespecialiseerde taalkundige, geaccentueerd, maar waar nodig worden ook andere personen en feiten summier gememoreerd. Een selectie uit de grote hoeveelheid informatie kon niet vermeden worden. Hier en daar is er gezocht naar mogelijke verklaringen en verbanden, soms ook op grondslag van eigen ervaringen en indrukken. Hierbij is het risico van subjectiviteit niet geheel onvermijdelijk geweest.
Door Bris Mahabier
read on…Schaduwtemmer: magie, rituelen en verzet in Suriname
Er zijn boeken die je meenemen, maar Schaduwtemmer doet meer: het opent je ogen. In een wereld waar rituelen het dagelijks leven bepalen en de Tweede Wereldoorlog onverwacht binnendringt, kiest een Javaans meisje niet voor gehoorzaamheid maar voor zien. Jamaludin schrijft beeldend en zintuiglijk: jasmijngeur, rijststampers, modder van de zwamp. Dit is een verhaal dat de sluier optilt en je laat kijken zonder vangnet.
read on…
RSS
Facebook
Twitter
