Op donderdag 27 mei 2021 ondertekenden Rita Rahman, voorzitter van de Werkgroep Caraïbische Letteren, en... Lees verder →
All posts by Carlet:
Filmpremière: Frank Martinus: Yu di Kòrsou
Donderdag 10 oktober vindt de première plaats van de documentaire: Frank Martinus: Yu di Kòrsou van regisseur Cindy Kerseborn. Dan wordt tevens Heimwee en de Ruïne, de verzamelde gedichten van Frank Martinus Arion, door Thomas van den Bergh van Uitgeverij De Bezige Bij, gepresenteerd. Dichteres Marjolijn van Heemstra zal enkele gedichten voordragen.
read on…Herbebossing Klein Bonaire en Klein Curaçao groot succes
De herbebossingsprojecten op Klein Bonaire en Klein Curaçao zijn een groot succes. De geherintroduceerde planten en bomen doen het goed op het eilanden en planten zich voort. Op Klein Bonaire zijn weer grote exemplaren van fruitdragende bomen gevonden, die een voedselbron kunnen vormen voor vogels die in jaren niet meer op het eiland zijn gezien.
read on…Karin Amatmoekrim: ‘Ik zou wel met Anton kunnen samenleven’
door Wytske van Tilburg
Paramaribo – Na een jaar schrijven is het concept van haar nieuwste boek De man van veel maandag met spoed naar de drukker gebracht. Normaal gesproken duurt het dan nog twee maanden voordat het in de boekwinkel ligt, maar die tijd heeft schrijfster Karin Amatmoekrim niet. Haar reis naar Suriname is al gepland en ze wil haar nieuwe boek dan presenteren.
read on…President Gambia: Homoseksualiteit grootste gevaar
New York – President Yahya Jammeh van Gambia heeft vrijdag in een toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties homoseksualiteit een van de drie ‘grootste gevaren voor het menselijk bestaan’ genoemd. Homoseksualiteit, hebzucht en drang naar wereldoverheersing ‘zijn dodelijker dan alle natuurrampen bij elkaar’, zei hij.
read on…Dushi Willemstad
door Aart G. Broek
Welkomstwoord’ bij gelegenheid van de presentatie van Ko van Geemert, Dushi Willemstad (Amsterdam: Bas Lubberhuizen, 2013) in het MC Theater, Westergasfabriekterrein Amsterdam, donderdag 26 september, 17 uur.
Het verzoek van de redacteur/auteur Ko van Geemert om u toe te spreken heb ik enigszins misnoegd ontvangen. Het artikel dat ik wilde bijdragen aan het boek dat wordt gelanceerd, Dushi Willemstad, was terzijde geschoven door Van Geemert. Voor mijn beschrijving van een bezoek aan Tip Marugg – die jarenlang woonachtig was op de vroegere plantage Pannekoek, ver buiten Willemstad – was geen plaats. Zo had Van Geemert gemeend, mogelijk op goede maar voor mij minder plezierige gronden. Een kort welkomstwoord voor Dushi Willemstad vond ik dan ook weinig aanlokkelijk. Ik dacht: ‘Zoek het verder ook maar uit zonder mij!’ Of, wat vriendelijker geformuleerd, de publicatie kan uitstekend zonder een tekst van mij ín de uitgave, dan kan de publicatie ook uitstekend zonder een tekst van mij ter ondersteuning van de lancering ervan.
Het verzoek van Van Geemert bereikte mij echter toen ik in ‘dushi Willemstad’ verbleef. Dat stemt mild, al was het maar door de verzengende hitte in augustus/september. Bovendien zat ik ook enkele malen op het terras van het hotel Avila dat op het omslag van het boek staat en werd daar door de vriendelijke ambiance, een witte wijn en een verkoelende passaatwind ontdaan van mijn twijfel. Natuurlijk mocht ik niet kleinzielig zijn, moest ik het boek welkom heten en diende ik uw belangstelling ervoor te voeden. Vooruit!
Ik weet dus van één tekst dat die er níét in staat, maar welke teksten er wél in staan, weet ik niet. Dat blijft nog even een verrassing, al doen het omslag en een aangekondigde bijdrage van de hand van Nic Møller – eigenaar van voornoemd hotel – vermoeden dat persoon en werk van Boeli van Leeuwen ter sprake komen. Het terras van Avila had Van Leeuwen tot ‘a home away from home’ gemaakt, hij hield er audiëntie, tekende exemplaren van zijn boeken, charmeerde er dames en schoffeerde er politieke, artistieke en intellectuele zwaargewichten.
 |
| Boeli van Leeuwen, ets, Bert Kienjet, 2009 |
Hoort Avila eigenlijk wel tot Willemstad? In de negentiende eeuw lag het indrukwekkende gebouw dat nu onder meer de lobby en kantoorruimtes van het hotel omvat, buiten de stad, buiten Willemstad. Het vormde ooit zelfs het ‘landelijke’ buitenverblijf van de gouverneurs die bestuurlijk huisden in het paleis dat in het fort in de Punda ligt. Willemstad omvatte: de Punda, Otrobanda, Scharloo en Pietermaai. De wijk waar Boeli van Leeuwen woonde – Van Engelen – was ooit een plantage, ver weg van Willemstad. Het maakt in ieder geval nieuwsgierig waar Van Geemert de grenzen van Willemstad legt. Het valt niet te ontkennen dat, ondanks de groei van Willemstad in de afgelopen honderd jaar, de plantage Pannekoek, waar Tip een woning huurde, nog steeds niet bij Willemstad hoort. Een bijdrage over een tocht naar Marugg schiet voorbij het doel van de uitgave – begrip gloort.
 |
| Havenmonding Willemstad, brugverbinding Punda / Otrobanda |
In die stad heeft ooit één wijk niet alleen de belangrijkste personages voor romans maar ook de meeste lezers ervan opgeleverd: Otrobanda. Tussen ca. 1920 en 1935 werden ruim een dozijn Papiamentstalige romans geschreven, die de rooms-katholieke moraal verdedigde. Wie zich daar niet aan wist te houden, zou kommerlijk ten ondergaan, zo wilde de nadrukkelijke boodschap. Deze tendensromans – van de hand van Willem Kroon, Manuel Fray en Miguel Suriel – waren vooral bedoeld voor mannen met een ambachtelijke achtergrond, hun vrouwen en jong volwassen kinderen. Die woonden in Otrobanda en liepen gevaar om te worden ‘opgeslokt’ door de westerse genoegens die de uitdijende raffinaderij met zich meebracht. Deze romans waren grotendeels gesitueerd in Otrobanda.
 |
| Molenplein, Otrobanda, Willemstad. |
Het zal niet meevallen een kwalitatief interessant fragment in de Papiamentstalige romans te vinden, dat zou kunnen tippen aan de beschrijving die Tip Marugg ons achterliet van Otrobanda, de wijk waar hij werd geboren en opgroeide. Dat fragment verscheen in het Curaçaose tijdschrift Kristòf en werd natuurlijk ook opgenomen in zijn verzameld werk (De hemel is van korte duur [2009]). Hoe het ook zij, enige kennis van de Curaçaose letteren maakt in ieder geval nieuwsgierig naar wat Van Geemert binnen de grenzen van Willemstad de moeite waard vindt om onze aandacht op te vestigen. Die Papiamentstalige romans wel of juist niet?
 |
| Pasfoto van Tip Marugg |
Wandelend door ‘dushi Willemstad’ in de hitte van eind augustus/begin september werd ik alleen maar meer nieuwsgierig naar het gelijknamige boek van Van Geemert. Hoe hadden schrijvers van eilandelijke bodem eigenlijk naar hun stad gekeken? Zij niet alleen. Doen literaire passanten ook mee of worden die buiten het literaire Willemstad gelaten? Hoe hadden die passanten erop gereageerd, er zich door laten inspireren? Door de stegen, pleintjes, forten, het waaigat, de grote stadshuizen, de erven, de markten, de bars, winkels, de begraafplaatsen, de openluchtbordelen in de mondi aan de stadsrand, de kust, de haven, binnenwateren met mangroven … en bovenal door de mensen van zo een divers pluimage. Wandelend door ‘dushi Willemstad’ wist ik Van Geemert te vergeven, dat hij mij buiten het boek had gelaten. En straks, wanneer ik door de bladzijden van Dushi Willemstad struin, zullen de laatste kruimels aan wrevel ongetwijfeld worden weggeveegd.
 |
| Gouverneurspaleis, Punda, Willemstad |
Want … voor wie zich aan ‘dushi Willemstad’ overgeeft, merkt hoe louterend de stad werkt. Het zal met het gelijknamige boek niet anders zijn. Kortom, mijn welgemeende felicitaties voor de uitgever, Bas Lubberhuizen, voor Hein Aalders, de redactionele steun achter de coulissen, en bovenal voor Ko van Geemert, auteur en redacteur, met deze verleiding om zich langdurig in dushi Willemstad te verpozen.
[foto’s © Aart G. Broek, tenzij anders vermeld]
Rechtsgeldigheid traktaten nader bekeken
door Bert Eersteling
Ik heb zeer bruikbare reacties gekregen op het eerder verschenen artikel naar aanleiding van het artikel van Mr. Carlo Jadnanansing over de kanttekening van Prof. Walther Donner op de vredestraktaten met de bosnegers in de jaren 1760, 1762 en 1764 [zie hieronder – red. CU].
read on…Juridische status vredestraktaten vaststellen
door Bert Eersteling
In het artikel ‘Marronverdragen zijn een kopie van de Jamaicaanse’ van de hand van mr. Carlo Jadnanansing, wordt melding gemaakt van de stelling van mr dr Walther Donner aangaande de rechtsgeldigheid van de traktaten. In het bedoelde artikel van de heer Carlo Jadnanansing lijkt het erop dat de heer Walther Donner de rechtsgeldigheid van de traktaten met de Aucaners, de Saramaccaners en de Matawai in twijfel trekt, omdat deze traktaten niet in naam van de koning, maar onder gezag of in naam van de gouverneur zouden zijn gesloten. Tenminste indiceert hij in het artikel, door de rechtsgeldigheid aan de orde te stellen, dat er iets juridisch niet in orde zou zijn met de traktaten.
read on…‘Marronverdragen zijn een kopie van de Jamaicaanse’
door Carlo Jadnanansing
In het zojuist verschenen tweede nummer voor 2013 van het Surinaamse Juristen Blad heeft Mr.Dr.W. Donner in een belangwekkend artikel een nieuw licht doen schijnen op het karakter van de Marronverdragen. Het is bij velen niet bekend dat er een historische relatie bestaat tussen de verdragen die in de toenmalige kolonie cq het wingewest Suriname gesloten waren met de Marrons en die welke in Jamaica waren afgesloten met de aldaar wonende Marrons. Hieruit blijkt overigens dat de term Marrons niet uniek is voor Suriname, maar wellicht een vertaling is van het Engelse Maroons.
read on…Stichting 10 Oktober houdt Marrons spiegel voor
,,Het is tijd voor zelfreflectie!” Zo luidt de eerste korte toelichting van Leo Atoman, voorzitter van de Stichting 10 Oktober, op het thema “Sabi yu seefi” op weg naar de herdenking van de Dag der Marrons op 10 oktober aanstaande. Atoman zegt dat er veel dingen zijn waar de Marrons trots op mogen zijn, maar dat er evenzo negatieve dingen zijn die om verbetering roepen. Zijn kritische kijk op zaken maakt hem bij sommigen geliefd en bij anderen gehaat. ,,Maar ik kan niet helpen, …” zegt Atoman: ,, … als je in de spiegel kijkt, wordt je met jezelf geconfronteerd en het beeld daarin is niet altijd precies zoals je het had gewild,” schermt hij.
,,Wie volgens die normen en waarden leeft, kan en mag niet meegaan in de verfoeilijke praktijken, waar ze na urbanisatie naar Paramaribo mee geconfronteerd raakten,” beredeneert Atoman. Het doel van het thema voor 2013 is om Marrons in de gelegenheid te stellen om zich bewust te worden van hun omgeving, zichzelf te heroriënteren en zichzelf integrerend te ontwikkelen in deze maatschappij op een zodanige wijze dat ze door de overige groepen worden geaccepteerd. De stichtingsvoorzitter betreurt het dat sommigen uit zijn etnische groep soms door onwetendheid denken dat het hoger doel al bereikt is. ,,We zijn niet een individu, maar een groep, een samenleving. Elke negatieve handeling van de één kan maken dat de groep met de nek kan worden aangekeken. En veel van de dingen die we bewust of onbewust doen in deze gemengde gemeenschap, die dragen bij aan de negatieve beeldvorming van anderen over ons,” zegt hij verder.
Atoman droomt van een generatie Marrons die zodanig aan zichzelf werkt, dat de weg steeds breder opengaat voor het volgende individu uit de groep, met het doel de levensstandaard van de totale groep te verheffen en tegelijk een steeds grotere bijdrage te leveren aan de Surinaamse maatschappij. ,,We kunnen veel, maar door het stigma, waaraan we deels zelf debet zijn, kunnen veel van ons niet in aanmerking komen om een bijdrage te leveren,” vindt hij: ,,We moeten aan onszelf werken, we moeten de gelegenheid krijgen en we moeten leiderschap aan de dag leggen om dat proces te sturen. Het draait allemaal om het bewustzijn.” De stichting heeft nog onlangs een ondersteuningsgroep opgericht die moet helpen uitkijken naar manier om de groep te verheffen en plannen te maken voor de korte, middenlange en lange termijn. Met een terugblik op de recente volkstelling waarbij de Marrons als tweede grootste etnische groep (na de Hindostanen) uit de bus zijn gekomen, zegt Atoman dat dat hem niet verrast. De Marrons geloven van oudsher dat wie weinig kinderen heeft, arm is. Daarom proberen veel Marrons de gedachtegang te volgen dat wie vruchtbaar is, veel kinderen moet “maken” en de familie uitbreiden. Ondanks het feit dat veel kinderen als achtergestelde groep in moeilijke omstandigheden leven, zet Atoman zijn petje af voor de vaak arme ouders die alles hebben opgeofferd om hun kinderen onderwijs te laten genieten. Hij noemt dat een hoge prijs, maar is uiteindelijk dik tevreden over het resultaat: anno 2013 zijn de Marrons terug te vinden in alle lagen van de maatschappij. Niet meer slechts als straatveger, schoonmaakster en marktverkoper zoals enkele decennia geleden, maar nu ook als medici, juristen, volksvertegenwoordigers en ministers.
Marrons op de universiteit zijn allang geen bijzonderheid meer, en evenmin in de hogere regionen van de politie of het leger. Atoman noemt de zichtbaarheid van Marrons in de handel en de investeringssector nog ondermaats, terwijl ze in de land- en mijnbouw niet weg te denken zijn. In de politiek nemen de Marrons, aldus de stichtingsvoorzitter, vooraanstaande posities in en zou ook de invloed van deze groep in de ontwikkeling van de maatschappij zijn vergroot.
In tegenstelling tot voorgaande jaren zal de viering van de Dag der Marrons zich dit jaar kenmerken door de betrokkenheid van andere etnische groepen. Atoman zegt dat er nauw wordt samengewerkt met de Nationale Commissie Herdenking Jubileumjaar onder leiding van Henk Herrenberg en dat de dag breed zal worden gevierd, te beginnen op 9 oktober met een prodo waka. Er volgen op de dag zelf plengoffers en kransen bij de monumenten 10 Oktober op de hoek van de Henck Arron- en Pengelstraat, en Mama Sranan bij het Kabinet van de President. President Desiré Bouterse zal zijn 10 oktober boodschap uitspreken om 21:00 uur op het Onafhankelijkheidsplein.
[uit de West, 18 oktober 2013]
Pakosie blijft in voorlopige hechtenis
door Eric Mahabier
Utrecht – Nog deze maand vertrekt een Nederlands politieteam naar Suriname om getuigen te horen in de zedenzaak tegen Andre Pakosie. Dit heeft de officier van justitie woensdag bekendgemaakt bij de voortzetting van de zaak. Pakosie staat bij de rechtbank Utrecht terecht voor verkrachting van zijn dochter en kinderporno.
read on…Slavernij in Afrika: overwinnaars en slachtoffers
Zondag 22 september werd de grote tentoonstelling Slavernij verbeeld in de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam afgesloten met een debat over wat er voorafging aan de Middle Passage, de overtocht van Afrikaanse mensen naar de Nieuwe Wereld: de slavernij in het continent Afrika. Hoe schrijven we die geschiedenis en welke rol speelt daar de orale geschiedschrijving in? Hoe kwamen de slavenhandelaren aan hun slaven? Hoe lang bestond er al Afrikaanse slavernij? Zijn de Afrikaanse volkeren mede schuldig aan de slavernij, of moeten we dit zien als een historisch gegeven: de Ashanti voerden oorlog en de overwonnenen werden tot slaaf gemaakt?
Marcel van Engelen, auteur van Het kasteel van Elmina, de Ghanees-Nederlandse journaliste Alberta Opoku, en historicus Leo Balai, auteur van Het slavenschip Leusden; moord aan de monding van de Marowijnerivier, debatteerden onder leiding van Michiel van Kempen, bijzonder hoogleraar West-Indische Letteren.
Natuurlijk waren er uiteenlopende meningen, al dan niet vanuit het standpunt van de roots-zoekers/ de nakomelingen van de slachtoffers van die tijd, of vanuit een meer neutraal geschiedenis-beschrijvend standpunt, of zelfs vanuit de “overwinnaars” van toen. Emoties spelen in zo’n debat altijd een rol. Maar gedachte-uitwisselingen als deze kunnen er niet genoeg zijn.
Pleidooi voor samenwerking binnen taalgemeenschappen
door Jan Gajentaan
Wie mijn artikelen regelmatig volgt, weet dat ik tamelijk sceptisch sta tegenover concepten als “regionale integratie” of “Zuid-Zuid samenwerking”. Ik denk dat dit nogal modieuze begrippen zijn waar velen achteraan lopen, zonder zich te realiseren wat precies de voor- of nadelen ervan zijn.
read on…
RSS
Facebook
Twitter
