blog | werkgroep caraïbische letteren

Als Suriname geen ‘raciaal paradijs’ is, is dat dan ook de schuld van Nederland?

door Hans Werdmölder

In een recent interview doet beeldend kunstenaar Raul Balai de volgende uitspraak: ‘Ik zie geen kleur is een van de meest racistische dingen die je kunt zeggen.’ Progressieve blanken zouden daarmee aan gekleurde mensen willen aangeven hoe ruimdenkend en humanistisch ze zijn.

Leo Balai

‘Patroniserend en volledig fout,’ zeggen de antiracisten in koor. Ik kan mij daarin wel vinden.  Het uiterlijk en hoe jij je presenteert tellen wel degelijk. Lengte, huidskleur, haarkleur, haardracht, kleding en wijze van spreken zijn in het onderlinge sociale verkeer van groot belang.   
Raul Balai en vader Leo Balai zijn van Hindostaanse afkomst, nazaten van contractarbeiders uit Brits-Indië die eind 19de eeuw naar Suriname zijn verscheept. Samen met Javanen uit Nederlands-Indië moesten zij de slaven op de Surinaamse plantages vervangen die daar eeuwenlang hadden geploeterd, maar sinds kort vrij waren gemaakt. In 1863 werd formeel de slavernij afgeschaft.

Lees de beschouwing verder op de website Wynia’s Week, 24 december 2022



2 comments to “Als Suriname geen ‘raciaal paradijs’ is, is dat dan ook de schuld van Nederland?”

  • In Wynia’s Week las ik een mooi artikel van antropoloog en criminoloog Hans Werdmölder over o.a. de chaos rond de excuses van de Staat der Nederlanden bij monde van premier Rutte. Een citaat:

    ‘Op hun beurt tonen Nederlandse politici nog steeds schuldbewust en zelfkastijdend gedrag, zodat de discriminatoire klachten en aanspraken op leningen op vruchtbare grond vallen. Nederland is echter niet de schuld van alles wat in Suriname of op de Antillen fout gaat, zelfs verre van dat.
    De door het Kabinet Rutte-IV gemaakte historische excuses vormen nu een ideale kans om weer een beroep te doen op Nederland als financiële melkkoe. En ‘Teflon Rutte’, met aan de zijlijn een tiental drammende D66-kompanen, trapt in de val van de verongelijkte emoties’.

    Naar aanleiding van zijn artikel en de reactie van de Coördinator tegen Racisme, de heer R. Baldewsingh zou ik het volgende onder de aandacht willen brengen.

    Trots op Nederland ?

    Op 21 mei 2001 heeft Frankrijk al een wet uitgevaardigd (de zogenaamde Loi Taubira,vernoemd naar de politicus Christiane Taubira uit Frans Guyana) die de slavenhandel en slavernij, bedreven tegen de volken van Afrika, Zuid-Amerika, Madagaskar en India vanaf de 15e eeuw erkent als misdaad tegen de menselijkheid.

    Dat werd, in 2001, vastgelegd in artikel 1 van de Wet Taubira.

    Artikel 2 geeft aan dat de historische feiten opgenomen moeten worden in de schoolcurricula alsmede in de wetenschappelijke publicaties die op de slavenhandel en slavernij betrekking hebben.

    Artikel 3 streeft naar erkenning van die misdaad tegen de menselijkheid door de bestaande Internationale Organen (zoals de Raad van Europa en de Verenigde Naties).

    Artikel 4 stelt dat er een commissie van gekwalificeerde personen moet worden ingesteld die de Herdenking van de Slaven levend houdt.

    Als we bovenstaande handelwijze van Frankrijk in het achterhoofd houden, lijken me sommige reacties op de toespraak van de heer Rutte nogal overdreven juichend. Nederland loopt in veel opzichten behoorlijk achter in vergelijking met Frankrijk.

    Een reactie van de Nederlandse Coördinator tegen Racisme en Discriminatie ‘:

    ‘Rabin Baldewsingh, Nationaal Coördinator tegen Racisme en Discriminatie (NCRD), is geëmotioneerd over de toespraak van premier Mark Rutte over het slavernijverleden. Baldewsingh is enorm blij met de excuses die Rutte heeft gemaakt voor de rol van de Staat hierin. Dat gebaar helpt in de strijd tegen racisme, verwacht hij. De antiracismecoördinator zou het wel ‘erg wenselijk vinden dat de excuses in de wet verankerd worden, zodat niemand het in zijn hoofd haalt om het ooit terug te draaien’.

    Een geroerde Baldewsingh zegt dat Rutte hem ‘diep in het hart’ heeft geraakt, en leiderschap heeft getoond. ‘Het verhaal staat en is zichtbaar gemaakt. Maak het af’, zegt hij. Dat kan het kabinet doen door excuses in de wet te zetten. Vooralsnog staat dat niet in de kabinetsplannen, maar de NCRD is ervan overtuigd dat Rutte hiervoor zal zorgen. ‘Hij gaat het doen, daar geloof ik heilig in.’

    Enorm blij? Zo blij hoef je toch niet te zijn met die late reactie? De heer Rutte zegt in zijn toespraak ook dat hij de bewustwording en verandering in denken over de hedendaagse impact van het slavernijverleden ‘ook’ recent heeft doorgemaakt. Dat lijkt me ‘een beetje dom’ voor een historicus. Hij heeft er kennelijk niet veel over gelezen of over nagedacht. Hoe zou het toch komen dat er zoveel zwarte mensen in het Caribisch gebied wonen? Tja…

    Op grond waarvan verwacht Baldewsingh dat dit helpt in de strijd tegen racisme?

    Hij vindt het ook ‘wenselijk’ dat ‘excuses in een wet worden verankerd’. Excuses veranker je niet in een wet.

    Een onsje minder emotionaliteit, enorme blijheid en vertrouwen in Pappa Rutte mag wel.

  • Mooi commentaar Fred, dank je wel, ook de informatie zeer welkom !

Your comment please...

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter