blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Ponte Matthijs

Het talige draaihoofd van Cairo

Toespraak bij de 70ste geboortedag van Edgar Cairo, theater Perdu, Amsterdam, 6 mei 2018

door Michiel van Kempen

Of Edgar Cairo de grootste schrijver van Suriname is? De vraag is me nogal eens gesteld. Door Afro-Surinamers die driftig op zoek zijn naar een literaire icoon. Door bewonderaars van zijn grote en diverse oeuvre. Door mensen die zich geen raad wisten met zijn merkwaardige variant van het Surinaams-Nederlands. Door mensen die hem bewonderden om zijn provocerende ‘negerachtigheid’ − bij hemzelf overigens een woord zonder aanhalingstekens. Of juist door mensen die een hekel hadden aan zijn provocerende negerachtigheid. En mijn antwoord luidt: ik weet het niet. En ik vind de vraag of hij de grootste schrijver van Suriname is of was eigenlijk ook niet zo interessant. Wie is er groter: Shakespeare of Dante? − wie zal het zeggen? Edgar Cairo wist het zelf wel: hij was èn Dante èn Shakespeare. read on…

Ontworteld op de akker van de wereld – Edgar Cairo’s legacy

De Surinaamse schrijver Edgar Cairo zou op 7 mei a.s. 70 jaar zijn geworden. Met zijn ‘provocatieve’ columns in de Volkskrant, met zijn romans, theater en poëzie stelde hij al in de jaren ’80 zowat alle thema’s aan de orde die in recente debatten over blackness, Zwarte Piet, her-denken van het koloniale verleden, white innocence aan de orde komen. Wat is Cairo’s legacy voor de jonge schrijvende generatie van nu? Een lezing, columns, een tafelgesprek bij Perdu op 6 mei a.s.. read on…

Derek Walcott (23 januari 1930 – 17 maart 2017)

by Matthijs Ponte

Op vrijdag 17 maart verscheen het bericht dat dichter, toneelschrijver, schilder en Nobelprijswinnaar Derek Walcott op 87-jarige leeftijd is overleden in zijn huis op het Caraïbische eiland St. Lucia. Walcott, die ook Nederlandse wortels heeft, laat een uniek en uitgebreid oeuvre van essays, toneelteksten en poëzie na. Hij wordt alom geroemd als één van de grootste literaire krachten van de afgelopen eeuw. read on…

Over Roemer (Astrid H)

Bij Perdu: Met Maaike Meijer, Marwin Vos, Quinsy Gario, Maikel van Hetten & Matthijs Ponte

Ook na de P.C. Hooftprijs doet het werk van Astrid Roemer nog altijd nieuw aan – nieuw in de zin van verrassend en vervreemdend, maar ook in de betekenis van onverwerkt. Dat spreekt onontkoombaar uit De wereld heeft gezicht verloren, de documentaire van Cindy Kerseborn over Roemer. Voor het eerst wordt deze film in Perdu in zijn volledigheid vertoond, met een korte inleiding van Kerseborn zelf. read on…

Finnisage expositie ZUIVER

De afgelopen weken was op de NDSM-werf in galerie Nieuw Dakota de tentoonstelling ZUIVER te zien. ZUIVER is een groepstentoonstelling met Surinaamse en Nederlandse kunstenaars ter afsluiting van een jarenlange culturele uitwisseling (2006-2014) tussen de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam en de Nola Hatterman Art Academy in Paramaribo. Nederlandse docenten gaven les in Paramaribo en Surinaamse studenten haalden hun bachelor in Amsterdam. De meesten keerden weer terug met een indrukwekkende ervaring en niet zonder de belofte van reciprociteit. read on…

Debuutbundel van Matthijs Ponte

Matthijs Ponte debuteert met gemeenschap. Zijn poëzie is even politiek als speels, de ene keer filosofisch abstract, dan weer pijnlijk direct en concreet, en in alle registers waarvan hij zich bedient verraadt zich een grote interesse in de implicaties van de taal die wij gebruiken. Lees op www.halverwegechapbooks.nl vast het gedicht ‘naar beckett’, het laatste in gemeenschap. Of bij het online tijdschrift Samplekanon het gedicht ‘Tocht’. read on…

Perdu over De Dictator in de literatuur

OP 5 juni organiseert de Avondenredactie van literair theater Perdu het programma “De Dictator”. De verkiezingswinst van Desi Bouterse in Suriname is voor Perdu de aanleiding voor dit programma. read on…

Read my World 2014: Literatuur uit de Caraïben

Het programma is rond, de site online en de kaartverkoop van start: Read My World is er klaar voor. Op 12, 13 en 14 september presenteert hét internationale literatuurfestival van Amsterdam de poëzie en verhalen van de Caraïben. Voorbij de waan van de dag onderzoekt het festival de grens tussen literatuur en journalistiek, tussen hier en daar – en vestigt de aandacht op alles ertussen. Drie curatoren uit de regio nemen je mee op avontuur door het vaak onbekende Caraïbische literaire landschap. Maak kennis met de talentvolle schrijvers, uitgesproken dichters en prikkelende spoken word-artiesten die zij selecteerden in Jamaica, Guyana, Suriname, Saint Lucia, Barbados, Trinidad & Tobago en Haïti. read on…

Perdu reorganiseert

Op vrijdag 10 augustus is Marije Koens benoemd tot directeur van Stichting Perdu. Op 13 augustus is Ruben Ing benoemd tot bureaumanager. Zij volgen Matthijs Ponte op die aftreedt als zakelijk coördinator.

Tableau de la troupe bij de presentatie van Voor mij ben je hier in theater Perdu, Amsterdam, 2010

Marije Koens was sinds 2009 actief als programmeur van Perdu’s literaire programmareeks De Avonden. “De afgelopen jaren heb ik prachtige programma’s bijgewoond. Vanaf het begin was ik overtuigd van de literaire en sociale relevantie van de stichting. Ik voel me vereerd dat ik Perdu de komende periode mag aansturen.”

Ruben Ing was sinds 2010 actief in de boekhandel. ”De collectie van de boekhandel Perdu is uniek in Nederland. Juist in deze periode van economische crisis is het van belang dat het publiek een plek kan blijven bezoeken waar de poëzie de centrale plaats inneemt. We zullen ons volledig inzetten om het voortbestaan van Perdu te waarborgen.”

Matthijs Ponte gaat zich richten op het schrijven van literaire kritiek en eigen werk. Daarnaast gaat hij zich bezighouden met de organisatie van het nieuwe internationale literatuurfestival van Amsterdam, dat in 2013 voor het eerst zal plaatsvinden onder de naam ‘Read my world’. In januari zal Ponte als lid toetreden tot het bestuur van Perdu.

Juryrapport en dankwoord G.H. ’s-Gravesande-prijs 2011 voor Stichting Perdu

Juryrapport

Perdu, de Amsterdamse literaire stichting met een nationale uitstraling, presenteert in een intiem theater eigenzinnige programma’s, die gekenmerkt worden door een hoge kwaliteit en een internationale blik op ontwikkelingen in de literatuur. Het werk van Perdu getuigt van een liefde voor poëzie die zich niets gelegen laat liggen aan de waan van de dag. En poëzie betekent binnen Perdu veel meer dan teksten met veel wit. Poëzie staat ook voor een tegenstem, een alternatief, een manier van denken.

In Frankrijk spreken ze graag van de ‘Exception Française’: ze doelen daarmee op datgene wat Frankrijk anders doet dan de rest van de wereld. Naar analogie daarvan zouden we Stichting Perdu de Exception Perdienne kunnen noemen. Want dit is een waarlijk uitzonderlijke plek, een witte vlek op de kaart van een commerciëler wordende literaire wereld.

Vanaf het eerste begin, een boekhandel in de Pijp in 1984, tot de meest recente poëzie-avond in het mooie pand aan de Kloveniersburgwal, is Perdu bijzonder geweest. Een uitzondering op de groeiende massacultuur, een uitzondering op de ontwikkeling waarbij studenten zich steeds minder bekommeren om boeken, laat staan poëzie, en een uitzondering op de vele goedbedoelde initiatieven die op den duur ten onder gaan aan geldgebrek of aan een tekortschietende organisatie.

Maar dit is geen prijs voor goede bedoelingen alleen. Wat hier tevens bekroond wordt is een constante kwaliteit. De Stichting Perdu, met haar uitgeverij, boekhandel en Avondenredactie, bestaat – dank zij de inzet van honderden onbetaalde poëzieliefhebbers door de jaren heen – al 27 jaar met een eigengereide programmering en onconventionele fondskeuze. De zaal zat niet altijd vol, het honorarium was niet altijd hoog, maar toch zal het moeilijk zijn een Nederlandse dichter te vinden die niet met trots en plezier heeft gepubliceerd of opgetreden bij Perdu, waar talenten werden ontdekt en gekweekt, en waar de uithoeken van de literatuur worden verkend.

Het bestuur van de Jan Campert-Stichting is verheugd om de ’s-Gravesande-prijs te kunnen uitreiken op waarlijk Perdistische wijze: niet aan een persoon, zelfs niet aan een groep, maar aan een aanhoudend spoor van volharding, kritisch vermogen, grote liefde voor het woord, en onbaatzuchtigheid. Voor Chris Keulemans als oprichter tot Matthijs Ponte nu, en voor iedere postzegelplakkende, foldervouwende, boekenverkopende, rodewijnschenkende, stoelensjouwende Perdist tussen hen beiden in.

Debat in Perdu bij de presentatie van Voor mij ben je hier; nieuwe verhalen van Surinaamse schrijvers (2010)

Dankwoord

Het geschenk, met dank
Matthijs Ponte, coördinator Stichting Perdu

In de openingsscène van Plato’s Timeus geeft Socrates zijn gesprekspartners aan zo ingenomen te zijn met het feit dat hij door hen is uitgenodigd met ze in gesprek te gaan dat hij zich voor de gelegenheid feestelijk uitgedost heeft. Verheugd bereidt hij zich voor op het in ontvangst nemen van hun door Socrates als ‘geschenken’ beschouwde woorden. Het geconcentreerde, weloverwogen gesproken en geschreven woord, de kritische redenatie als een geschenk, dat is wat ik wekelijks ervaar als ik in Perdu literaire programma’s meemaak.

Hoe dankbaar ik ook ben, het is vreemd een dankwoord te schrijven voor een geschenk dat uit waardering voor die wekelijkse geschenken voortkomt. Vreemd, omdat ik Perdu niet ben. Perdu is een groep mensen, een zich constant vernieuwende verzameling vrijwilligers, sprekers en bezoekers, die, meen ik, de wekelijkse reflecties en onderzoeken als een geschenk ervaren en elkaar daarin vinden. Er zal niet eerder een literaire prijs uitgereikt zijn die in één klap zo’n schare aan dichters en programmamakers bekroonde. Het nieuws dat Stichting Perdu de G.H. ’s-Gravesande-prijs uitgereikt zou krijgen leidde dan ook tot een bijzonder schouwspel: een collectieve felicitatie, een uitbundig kakofonisch dankwoord. Iedereen feliciteerde en bedankte iedereen, digitaal, telefonisch en in levenden lijve. Dat schouwspel was het eigenlijke dankwoord, dat ik hier helaas niet kan reproduceren of vertalen. Ik zou in plaats daarvan kunnen volstaan met het opdissen van de indrukwekkende rij namen van mensen die nu en in het verleden Perdu vormgegeven hebben, maar ik vrees dat de lijst nooit volledig zou zijn. In plaats daarvan kan ik daarom slechts een bescheiden poging doen datgene wat hen bindt te verwoorden.

Ik beschouw Perdu als een besluit. Een besluit om bij elkaar te gaan zitten en de verdieping en reflectie op te zoeken. Een besluit dat voortkomt uit een haast grenzeloze liefde voor en toewijding aan dat curieuze, veelzijdige en ambigue genre: de poëzie. Een besluit, ook, dat gestoeld is op het besef dat de vraag naar de aard en mogelijkheden van de poëzie constant opnieuw en anders gesteld moet worden. Een besluit dat zegt dat dit onderzoek nooit afgelopen is en dat er geen einde komt aan de interpretatiemogelijkheden van haar producten. Dat het bereik ervan niet bepaald kan en mag worden door landsgrenzen en dat het zinnig is om poëzie te toetsen en spiegelen aan andere genres en vertogen. Dat besluit is inderdaad, zoals het juryrapport constateert, gevrijwaard van de ‘waan van de dag’. Het gaat op zoek naar een taal die buiten, naast en met de alledaagse bestaat om daar te kijken wat er ook nog zegbaar is. Het zoekt de grenzen van dat zegbare op om eens rustig te kunnen bezien wie en wat er achter die grenzen verborgen ligt. Perdu is daarom altijd ook een politiek besluit geweest, iets dat wellicht in haar beginjaren, de jaren tachtig, minder uitzonderlijk was dan het nu geworden lijkt.

Dit collectieve besluit de taal blijvend te onderzoeken en daarvoor als uitgangspunt de poëzie te nemen brengt inmiddels bijna dertig jaar mensen bijeen, een feit dat met recht ‘bijzonder’ genoemd mag worden. Poëzie is voor die enorme groep mensen nooit een vrijblijvend genre geweest. Wel blijkt het, althans voor mij, een merkwaardig rijke en kritische geschenkmachine te zijn, die in die boekhandel met dat theatertje aan de Amsterdamse Kloveniersburgwal wekelijks wordt aangezet. En dat zal blijven gebeuren. Ik beschouw deze prijs als een belangrijke steun in de rug, in een tijd waarin de ruimte voor geconcentreerde reflectie op een marginaal genre als de poëzie alles behalve vanzelfsprekend is. Het is een belangrijk, veelzeggend geschenk.

Ik dank u daarvoor hartelijk, namens al die mensen die Perdu maken en gemaakt hebben tot wat het is, en nodig u graag uit uw eigen geschenken in Perdu in ontvangst te komen nemen. Er is genoeg voor iedereen.

Matthijs Ponte (1982) is dichter, filosoof, zakelijk coördinator van Stichting Perdu, medewerker van de Werkgroep Caraïbische Letteren en onderdeel van het collectief Schijnheilig. Hij schreef stukken voor ondermeer deReactor.org en het literaire tijdschrift DWB en maakte programma’s voor Perdu en Schijnheilig.

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter