blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Nederlandse Taalunie

Koen Jaspaert overleden

In de nacht van 7 op 8 september j.l. overleed Koen Jaspaert, voormalig Taalunie-secretaris en charismatisch hoogleraar Nederlandse taalkunde die ook voor de opleidingen in Suriname en de voormalige Antillen veel heeft betekend. In Suriname was hij betrokken bij het opzetten van de Masters Nederlands. Hij verloor de strijd tegen de ziekte ALS. Elisabeth D’Halleweyn herdenkt hem. read on…

Directeur Taalunie: ‘Hun hebben’ is taalkundig gezien zelfs een verbetering

‘Taal verandert voortdurend, gelukkig maar’

De Taalunie is er niet om voor te schrijven wat je wel en niet kunt zeggen, zegt de nieuwe directeur Hans Bennis. Taal verandert voortdurend, en gelukkig maar.

door Sander van Walsum

‘Het is wonderlijk dat ik op deze plek zit’, zegt Hans Bennis (65), sinds enkele weken de hoofdbewoner van de kamer van de algemeen secretaris (directeur) van de Taalunie in Den Haag. Het wonderlijke zit hem in het feit dat hij op zijn leeftijd nog een voltijdbaan ambieert bij een instelling die enkele jaren in een diepe crisis heeft verkeerd. Na achttien jaar directeur te zijn geweest van het Meertens Instituut in Amsterdam, het documentatie- en onderzoekscentrum voor de Nederlandse taal en (volks-) cultuur, zag hij voor zichzelf hooguit nog een toekomst weggelegd als taalkundig onderzoeker. Maar wonderlijk is vooral dat de Taalunie nu wordt geleid door iemand die niet gruwelt van whatsapptaal en ‘hun hebben’. read on…

De Taalunie belazert de boel

door Arie Pos

Een analyse van het cijferwerk in het rapport van de Adviesgroep Financiële Openheid (AFO) laat zien dat de Taalunie de onderzoeksopdracht van het Comité van Ministers en het AFO-onderzoek heeft gemanipuleerd. De focus op de bezuinigingen in de jaren 2010-2014 leidt af van de ware impact van de geplande bezuinigingen op de ‘Internationale neerlandistiek’ over de jaren 2015-2020. Daarnaast onttrekt een ondoorzichtige presentatie van begrotingsposten en -cijfers aan het oog waarom het was begonnen: de onevenredige korting op het universitaire onderwijs in het buitenland. read on…

‘Bonaire heeft recht op onderwijs in Papiaments’

Curaçao – Een luid applaus is te horen als gedeputeerde van cultuur Benito Dirksz is uitgesproken. Hij brak een lans voor een betere positie van het Papiaments in het onderwijs, en daarmee vertolkte hij de gevoelens van velen, zo schrijft Caribisch Netwerk.

Dirksz sprak tijdens het officiële deel van Dia di Boneiru, dat gisteren is gevierd op het Wilhelminaplein in Kralendijk, in aanwezigheid van genodigden uit Saba en van interim-premier Ben Whiteman van Curaçao. Met als thema ‘Papiamentu nos identidat’ kreeg de dag niet alleen een feestelijk, maar ook een taalpolitiek tintje. read on…

Schoolreisje, Taalunie, Surinaams-Nederlands

van de redactie van De Ware Tijd Literair

Twee mediaberichten trokken deze week de aandacht van de redactie van ‘dWTL’. Het eerste bericht gaat over het bezoek in juli 2015 van drie groepen Nederlandse docenten aan Suriname in het kader van een project van Stichting Vriendschapsbanden Nederland-Suriname (SVNS). Het programma van de reizigers vermeldt onder andere bezoeken aan cultureel en historisch interessante plekken, zoals Fort Zeelandia, Jodensavanne en Nieuw-Amsterdam. read on…

Boycot het Taalunie-feestje

door Marc van Oostendorp

Vroeger moest ik weleens glimlachen om de Taalunie, die overheidsorganisatie die eigenlijk voor het Nederlands moet zorgen maar die vooral praatjes verkoopt. Die sinds een paar jaar aan de hoofd een man heeft die er trots op is dat hij manager is, omdat je dan tenminste geen inhoudelijke kennis nodig hebt en je lekker fris tegen de zaken aan kunt kijken. Een man die twee jaar geleden ‘het debat over taal gaat aanjagen’ en nog steeds naar het vliegwiel zoekt. read on…

Papiaments erkend in Nederlands taal

Tekst en foto’s: Mineke de Vries

Papiamentstalige woorden worden binnenkort voor ‘t eerst opgenomen in de nieuwe editie van het Groene Boekje – de officiële woordenlijst van de Nederlandse taal – die in 2015 verschijnt. Woorden uit allerlei schriftelijke taaluitingen uit de Antillen worden volgens een vaste methode geteld, gecheckt en beoordeeld op opname in de woordenlijst. Komt cel erin, makamba, sedula? “We streven niet naar compleetheid maar willen recht doen aan het Antilliaanse Nederlands,” aldus Rik Schutz, projectleider spelling bij de Nederlandse Taalunie. read on…

NTU bekijkt Antilliaanse en Surinaams-Nederlandse woorden

Voor het eerst worden Antilliaans-Nederlandse woorden opgenomen in de nieuwe editie van het Groene Boekje – de officiële woordenlijst van de Nederlandse taal – die in 2015 verschijnt en daarnaast is een ruwe lijst voor op te nemen Surinaamse woorden gereed, waarvan de teller momenteel op 2577 staat, meldt Amigoe. Het is de bedoeling dat de helft van dit aantal overblijft bij de volgende schifting. In tegenstelling tot de vijfhonderd Surinaams-Nederlandse woorden die al in 2005 waren toegevoegd, zijn Antilliaans- Nederlandse woorden nooit eerder opgenomen. read on…

Surinaamse en andere Caraïbische woorden in het Groene Boekje

Een dushi op Aruba. Foto © Raul Neijhorst
In 2015 verschijnt een nieuwe editie van het Groene Boekje. De woordenlijst wordt aangevuld met nieuwe, Surinaamse en Caribische woorden, maar de regels van de spelling van het Nederlands blijven onveranderd. Dat meldt het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie.
De Taalunie legt de spellingregels vast voor de overheid en het onderwijs. Maar de regels veranderen niet, er komen alleen nieuwe woorden bij, zoals euro-islam, fair trade, flatscreentelevisie, mindmapping, op-en-afrelatie, tobintaks, veggiedag en wij-zij-denken. Voorbeelden van mogelijke Caribische woorden zijn bolita, dushi, faderen, gasbom, kets, pika, suikerdiefje, choller en makamba.

Pe dede de, a dape lafu de

door Jerry Dewnarain

De laatste parade van Ruth San A Jong is de Caraïbische nominatie voor De Inktaap 2014. Inktaap is dé literaire jongerenprijs van het Nederlandse taalgebied, waarbij leerlingen in het hele Nederlandse taalgebied (Nederland, Vlaanderen, Suriname en de eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen) hun Inktaap kunnen kiezen uit de keuze van de jury’s van de Ako Literatuurprijs, de Gouden Boekenuil en de Libris Literatuur Prijs. Dit jaar komt daar voor het eerst een nominatie uit het Caraïbisch Nederlandstalig gebied bij. Om de culturele uitwisseling met Suriname en de Antillen te versterken is deze vierde titel aan het rijtje toegevoegd.
De verhalenbundel De laatste parade, het debuut van Ruth San A Jong, heeft de dood als thema. Zolang er dood is, wordt erover geschreven en gesproken, maar wie praat er zo graag open over de waarnemingen en rituelen rondom de dood en rouw? De dood  is immers geen gemakkelijk onderwerp. Dood is daarom ongetwijfeld een thema dat in Suriname taboe is. Door onder andere het verhaal ‘De laatste parade’ of ‘De onderbroek’ legt San A Jong veel geheimzinnigheid bloot over bijvoorbeeld het werk van de dinari (lijkbewasser of aflegger. (p. 60) Hilarisch vind ik het verhaal over de onderbroek van Mieke (‘De onderbroek’, p. 75) die een geheime seksuele relatie had met de overledene, Nick. Mieke, minnares van Nick, moest goed afscheid nemen van de overledene, door een (gebruikte) onderbroek van haar in de lijkkist van haar dode minnaar te leggen, met medewerking van een dinari. Hierdoor zou Nicks yorka Mieke met rust moeten laten. Vanwege het intieme karakter van dit specifieke prati-ritueel wordt er meestal geheimzinnig over gedaan. Waar het op neer komt, is dat de overledene zijn/haar partner met rust moet laten en in het bijzonder geen bezoeken met seksuele bedoelingen mag brengen. Hiertoe wordt vaak een kledingstuk met de geur van de partner in de kist bij de overledene gestopt. Vaak is het ondergoed dat de partner in kwestie nog onlangs heeft gedragen. Dat wordt dan onder andere langs de geslachtsdelen van de partner gewreven. ‘Ze begon bij zijn linkerschouder, toen aan de andere kant, zijn gezicht, zijn navel… ik hield mijn adem in: we stopten bij zijn penis. Drie keer ging mijn hand op en neer. De huid van zijn penis voelde kouder aan en iets stijver dan de rest van zijn lichaam…’ (p. 82). Door dit verhaal doorbreekt de schrijfster de taboe of de geheimzinnigheid die er heerst bij het afleggen van een lijk.
Ruth San A Jong
De eenvoudige schrijfstijl van San A Jong maakt het lezen van de verhalen plezierig. De keuze van het thema de dood bewijst ook dat de literatuur een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het helpen doorbreken van taboeonderwerpen. Dat dit thema jongeren aanspreekt, is duidelijk, want ook jongeren schrijven over de dood. Een voorbeeld hiervan is de jongerenverhalenbundel ‘Ston Oso…’ die uitgegeven is door de Clark Accord Foundation. De Caraïbische nominatie zal ongetwijfeld herkenbaar zijn voor de jonge Surinaamse lezers. De uitslag zal moeten uitwijzen of ook niet-Surinaamse lezers de verhalen van Ruth San A Jong weten te waarderen. In ieder geval is er een goed begin gemaakt door Inktaap om ook boeken uit het Nederlands sprekend deel van het Caraïbisch Gebied te nomineren voor deze literaire jongerenprijs.
Ruth San A Jong: De laatste parade, verhalen. Haarlem: In de Knipscheer, 2011. ISBN 978 90 6265 67 1
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter