blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Mahabier Bris

Congres Sarnámi Cultuur 2018: 1, 2 en 3 juni in Den Haag

De ontwikkeling van de Sarnámi cultuur in 145 jaar

Op 1, 2 en 3 juni vindt een uniek congres over de Sarnámi cultuur plaats in Den Haag, het wordt één maal in de drie jaar georganiseerd.

Centrale thema daarbij is: Hoe heeft in 145 jaar de Sarnámi (Hindustaanse) cultuur vorm en inhoud gekregen en wat houdt deze precies in? Wat zijn de specifieke uitingen, zowel oraal als schriftelijk, of in andere vormen van expressies? De bedoeling is om tijdens de aftrap van het driejaarlijks congres stil te staan bij de vraag hoe het Sarnámi erfgoed thans eruit ziet. Wat zijn de kenmerken en hoe manifesteert dit zich in de beide landen waar Hindustanen zijn neergestreken. read on…

Enkele beelden van vroegere, Hindoestaanse rijstboeren in de Surinaamse literatuur

door Bris(path) Mahabier

Párápási, het boiti-gebied in Wanica in Suriname

Het woord boiti in het Sranantongo en als leenwoord in het Sarnámi is zeer waarschijnlijk een verbastering van de Nederlandse term buiten (buitenplaats, landgoed), waarmee een gebied dat buiten de stad Paramaribo lag, werd aangeduid. Het woord boiti heeft eigenlijk een specifiek geografische betekenis gekregen: het heeft betrekking op een vroeger agrarisch ingericht gebied in het huidige district Wanica, gelegen tussen de hoofdstad Paramaribo en Lelydorp. Het eerste deel van de oude spoorlijn verbond het centrum van de hoofdstad met Lelydorp. Langs dit deel van de spoorlijn lag het Pad van Wanica, de hoofdweg naar Kofidjompo. Deze weg werd in de volksmond Párápási genoemd. read on…

Roshni, een moderne Sarnámi toneelgroep in Rahemalboiti

De toneelgroep Roshni staat onder de bezielende leiding van de lerares Shanti Matai. Zij timmert op toneelgebied – zeer verdienstelijk – al twee decennia aan de (Rahemal)weg. Shanti coördineert de groepsactiviteiten en zij zorgt voor een basisscript voor een nieuw toneelstuk. Het is opmerkelijk, dat deze groep zeker voor de helft uit jongeren – scholieren en studenten – bestaat. In alle 61 eenakters van Roshi, die deel uitmaken van de serie Hasti Masti (zie op YouTube), wordt consequent gebruik gemaakt van het eenvoudige Sarnámi, onze moedertaal. Niet alleen de taal, maar ook de gekozen onderwerpen zijn door en door Surinaams. Alles is van eigen culturele bodem! De onderwerpen hebben veel te maken met sociaal-culturele verandering. Dit artikel beoogt een geschreven portret van Roshni, beter bekend als de toneelgroep Hasti Masti, te geven. Er wordt aandacht besteed aan onder anderen de groepsleiding, de spelers, de missie, het taalgebruik, de gekozen onderwerpen en enkele titels van afleveringen uit de serie Hasti Masti. read on…

Persoonsnamen in de Hindoestaanse cultuur in Magenta

door Bris(path) Mahabier

1 Inleidende algemene opmerkingen
Mijn doel is om een beschrijving te geven van de voor-, roep- en bijnamen in Magenta van vroeger, vanaf de jaren vijftig tot 2017. Zo wil ik een deel van de lokale cultuurgeschiedenis vastleggen voor geïnteresseerden. Het gaat mij niet om een persoonlijke ontboezeming, maar hoofdzakelijk om een beschrijving van feiten. read on…

Zijn wij ‘laffe, vluchtende’ Hindoestanen met een ‘krabbenmentalteit’?

door Bris(path) Mahabier

1.Hindoestaanse opinion leaders
Niet alleen in mijn gepensioneerde levensfase, de moderne versie van de traditionele vánaprastha van de hindoes, maar ook vroeger, toen ik 41 jaar economisch actief was, woonde ik – ondanks de grote werkdruk, het bijwonen van politieke bijeenkomsten, de dagelijkse huishoudelijke beslommeringen, vrienden- en familieverplichtingen – zoveel mogelijk Hindoestaanse culturele manifestaties, zoals Holivieringen, immigratieherdenkingen, Divali-optochten en vrouwendagen, maar ook studie- en discussiebijeenkomsten bij. read on…

Boek Sarnami aangeboden aan Theo Damsteegt

Op zaterdag 16 september 2017 heeft de presentatie plaatsgevonden van het boek Sarnámi, een kleine taal met een grote opgave in Theater De Vaillant aan de Hobbemastraat 120 in Den Haag. Op aandringen van de mensen van het Kollektief Jumpa Rajguru werd het eerste exemplaar aangebonden aan Dr. Theo Damsteegt door Naushad Boedhoe, als dank voor zijn (wetenschappelijke) bijdrage aan het Sarnámi. read on…

M.K. Gandhi: (g)een Mahátmá voor shudra’s, dálits en ádivasi’s?

door Bris(path) Mahabier

1 Herdenking van de geboortedag van Gandhi
Twee oktober komt dichterbij. Exponenten uit de Hindoestaanse upper-middle-class in Den Haag zijn wederom bezig veel vrije tijd, energie en geld te steken in de organisatie van de herdenking van de geboortedag van M. K. Gandhi, hun Mahátma. Dit gebeurt al een aantal jaren. In de maand oktober van dit jaar willen deze promotoren van de Indiase cultuur en historie ook een Gandhi-‘walk’ en een ‘Bhoedjel Bhaat Event’ in Den Haag organiseren. (Jammer, dat vele Sarnámiwoorden nog altijd fout gespeld worden. De juiste schrijfwijze is bhujal bhát.) Meestal is alles gratis, ook de toegang, zoals gebruikelijk op onze herdenkingsbijeenkomsten. Tot het feestende publiek behoren ook ‘gewone’ Hindoestanen; mensen uit de lage inkomensgroepering. read on…

Leenwoorden in het Sarnámi en het Hindi

door Bris(path) Mahabier

1 Enkele opmerkingen over het Sarnámi

Niet het Hindi, zoals velen beweren, maar het Sarnámi is de moedertaal van de meeste Surinaamse en Nederlandse Hindoestanen. Vooral árya samáji geleerden uit India, maar ook pandits en parcáraks van Surinaamse bodem hielden de kalkattiyá’s (of kantráki’s), hun kinderen en kleinkinderen voor, dat het Hindi hun moedertaal was en dat ze moreel verplicht waren om deze taal te behouden en te cultiveren. Hindispecialisten en ook de andere medewerkers van het Indian Cultural Centre (ICC) maken gretig gebruik van elke gelegenheid, die hen in Suriname geboden wordt om dit standpunt steeds te herhalen. Deze taalpolitieke opvatting van het ICC is geheel in overeenstemming met de wens van de Indiase regering, maar is vooral voor de strijdbare sarnámisten niet acceptabel. read on…

Dag der vrijheden, Mansipasi of Keti Koti

door Bris(path) Mahabier

 

Masra, ju ati no mun bron
te m’ sa aksi f’a du kon
tak mi totro
na katibo
ben kan doro so wan ten,
…so wan pen!

Masra, ju ati no mu bron
Ma sortu sabi
Mi totro ben abi? read on…

5 juni 2017: Apan ájá aur sab kalkatihan ke yád men

door Bris Mahabier

1. De kalkatihá’s emigreerden met de hoop op terugkeer

Kalkatiha’s, zo werden in Suriname de Brits-Indische contractarbeiders door hun kinderen, de Hindoestanen van de tweede en de derde generatie, genoemd. Immers, de emigranten waren uit de havenstad Calcutta vertrokken, vandaar deze benaming. 80% van de Hindoestaanse contactarbeiders kwam uit Uttar Pradesh. read on…

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter