blog | werkgroep caraïbische letteren
Posts tagged with: Fraai Tanja

Giselle Ecury geeft Madurolezing

Op 5 mei organiseert het 4/5 mei Comité Amsterdam Zuidoost in samenwerking met stichting ProFor, het Orion College Zuidoost en het Cultureel Educatief Centrum een bevrijdingslunch, bereid door leerlingen van het Orion College. Voorafgaand hieraan vindt de jaarlijkse Madurolezing plaats. read on…

Nieuw bestuur Werkgroep Caribische Letteren

Tijdens de laatste bestuursvergadering heeft de Werkgroep Caraïbische Letteren afscheid genomen van een aantal bestuursleden van het eerste uur en een nieuw bestuur gekozen. read on…

A kippah in the Caribbean

Siman pasa Tanja Fraai y Mike Ho-Sam-Sooi, ambos cineasta, tabata di bishita cerca Prome Minister Mike Eman pa entreg’e un dvd di e documenatario ‘A Kippah in the Caribbean’ di Fundacion ‘WeConnect’. Un pelicula cu dialuna dia16 di November ta wordo presenta den Cas di Cultura. Prome Minister Eman, kende tabatin un mama Hudiu, a keda gratamente sorprendi cu e documentario riba e topico aki. Eman: “E ambiente Hudiu den cual mi a lanta aden na cas, semper a keda di gran influencia den mi bida y escogencianan cu mi ta haci.” read on…

6de Caraïbische Letterendag in foto’s

Op zaterdag 24 oktober 2015 vond de 6de Caraïbische Letterendag van de Werkgroep Caraïbische Letteren plaats in de grote lichthal van het Tropenmuseum. Het gebeuren kaderde binnen de grote manifestatie 40 jaar Surinaams-Nederlandse betrekkingen. Een foto-impressie van Nataly Linzey, in opdracht van de Werkgroep Caraïbische Letteren ©.  read on…

6de Caraïbische Letterendag: Of je leven ervan hangt

 Life writing performance /talkshow
12 Woordkunstenaars over 40 jaar Suriname en de relatie Nederland-Suriname

Op zaterdag 24 oktober 2015 vindt de zesde Caraïbische Letterendag van de Werkgroep Caraïbische Letteren plaats in de grote lichthal van het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Maar liefst 14 gasten zullen hun opwachting maken: Thea Doelwijt, Stephan Sanders, Robert Vuijsje, Maaike Meijer, Sharda Ganga e.v.a.. De Letterendag vindt plaats binnen de grote manifestatie Suriname-Nederland, veertig jaar later. read on…

Een Keppel gelanceerd

‘Onder grote belangstelling ging donderdag 27 augustus de documentaire Een Keppel in de Cariben in première in de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam. Het is een initiatief van Stichting WeConnect die zich toelegt op het stimuleren van educatie binnen het Koninkrijk. Een Keppel vertelt het verhaal van 400 jaar Joodse geschiedenis in Suriname, Curaçao, Aruba en Sint Eustatius. Diverse Caribische Joden vertellen hoe zij het Jodendom ervaren, in welke aspecten dat lastige begrip ‘Joodse identiteit’ voor hen schuilt. Voor de een is dat verbondenheid met andere Joodse families op Curaçao ‘een warm nest’; voor de ander is het leven volgens de spijswetten en elke zaterdag rust houden. read on…

A kippah in the Caribbean

A kippah in the Caribbean a quest for the Jewish Caribbean identity.

Premiere: Thursdag 27th August 2015 read on…

Ketenen Verbroken

Op 1 juli is het precies 150 jaar geleden dat Nederland de slavernij afschafte. Reden voor het filmfestival World Cinema  Amsterdam om samen met Stichting Herdenking Slavernij Verleden 2013 en Vereniging Antilliaans Netwerk een speciaal  programma samen te stellen rond het thema slavernij, onder de noemer Ketenen Verbroken. Op vrijdagavond 16  augustus staan vanaf 19.30 uur vier films op het programma.
Curaçao, foto © Bea Moedt

 

De films zijn:
vrijdag 16 augustus | 19.30 uur: 30 mei 1969
John Leerdam | Curaçao, Nederland | 1995 | 70’ |Nederlands en Papiamentu gesproken | Nederlands ondertiteld
30 mei, 1969 is een dag die bij alle Curaçaoënaars in het geheugen staat gegrift. Op die dag kwamen de zwarte werknemers van de Shell-olieraffinaderij in opstand tegen de slechte betaling en het gebrek aan respect. De  Nederlandse overheid greep keihard in. Filmmaker  John Leerdam reconstrueert die dag. Regisseur en politicus John Leerdam zal ook aanwezig zijn bij de vertoning en ook een korte Q&A verzorgen na afloop.
vrijdag 16 augustus | double bill | 21.30 uur:
1. De Wonderboom, kunst van Capricorne
Tanja Fraai en Mike Ho-Sam-Sooi | Curaçao, Nederland | 2013 | 40’ | Nederlands en Papiamentu gesproken, Engels ondertiteld
Opvallend kleurgebruik en een van levenslust  bruisende penseelstreek kenmerken het werk van de Curaçaose kunstenaar/dichter José Maria Capricorne (1932). Filmmakers Tanja Fraai & Mike Ho-Sam-Sooi schetsen zijn portret. Allen zullen aanwezig zijn bij de vertoning en een korte Q&A na afloop doen.
2. The Night Holds Me Back
Catrien Ariëns | Curaçao, Nederland | 2012 | 52’ | Papiamentu gesproken | Engels ondertiteld
De tambú is dé muziek van Curaçao: aanstekelijke ritmes met geïmproviseerde teksten, waarop heel sensueel gedanst wordt. Pogingen deze muziek te verbieden , zijn telkens mislukt. Regisseur Catrien Ariëns laat zien dat de tambú springlevend is. De regisseuse zal bij de vertoning aanwezig zijn en na afloop een korte Q&A verzorgen.

José Capricorne

 

vrijdag 16 augustus | 21.45: Tula The Revolt
Jeroen Leinders | Curaçao, Nederland | 2012 | 102’ | Engels gesproken | Nederlands ondertiteld
Waargebeurd maar nooit eerder verfilmd  verhaal van de grote slavenopstand in 1795 op  Curaçao. Als de slaaf Tula hoort dat een opstand op Haïti heeft geleid tot de afschaffing van de slavernij, besluit hij in actie te komen. Met o.a. Jeroen Krabbé, Danny Glover en Jeroen Willems. Voor Willems was het zijn allerlaatste rol. De regisseur zal bij de vertoning aanwezig zijn en een korte Q&A na afloop verzorgen.
Tickets en locatie
Vanaf 25 juli kunnen kaarten zowel online via www.worldcinemaamsterdam.nl als aan de kassa van Rialto worden gekocht. Reserveren kan dagelijks vanaf 13.00 uur via 020-6768700.
Rialto
Ceintuurbaan 338

Amsterdam, Tel. 020-676 8700

Prijzen
Regulier: € 9,50
Met korting*: € 8,-
Vijfrittenkaart: € 35,-
*korting op vertoon van een geldige CJP, Pas-65, Stadspas of studentenkaart
Met een Cinevillepas zijn alle films gratis toegankelijk.

Wonderboom: Documentaire over José Maria Capricorne

José Capricorne in zijn atelier
De documentaire De Wonderboom, Kunst van Capricorne gaat over de Curaçaose kunstenaar José Maria Capricorne. Hij is eind 2012 tachtig geworden, een mooie aanleiding om een portret te maken over hem, vindt programmamaker Tanja Fraai: “Capricorne interesseert mij omdat hij naast zijn kunstenaarschap een missie had op Curaçao, een visie op kunst.”
In de documentaire komt deze visie duidelijk naar voren; Capricorne heeft in de woelige nadagen van mei ’69 de Academia di Arte, de Kunstacademie, opgericht op het eiland. Zijn passie is de ‘gewone’ zwarte Curaçaoënaars te stimuleren zich te uiten in hun creativiteit. Of het nu gaat om een kind dat een boom tekent of een jonge kunstenaar die zijn omgeving uitdrukt. Emancipatie, het jezelf ontwikkelen en uitdrukking geven aan je afkomst door middel van kunst.
De vraag is of Capricorne erin geslaagd is om de Curaçaoënaar verder te laten emanciperen door kunst. Hoe denkt hij daar zelf over en hoe beoordelen anderen dat? Familie, verzamelaars en kunstkenners gaan in op die vraag en maken de balans op nu de kunstenaar tachtig is geworden.
Ook zijn tweejarig verblijf in Rio de Janeiro komt in beeld. In de jaren vijftig vertrok de jonge Capricorne naar Brazilië, op zoek naar werk. Capricorne-liefhebber Paul Comenencia, woonachtig in Rio, vergelijkt de Braziliaanse kunst met die van Capricorne en ziet overeenkomsten.
In de documentaire komt Capricorne’s magische wereld ten volle tot uiting. Zijn sprookjesachtige schilderijen hebben vaak een serieuze ondertoon, legt de kunstenaar uit. Sociaal engagement en commentaar op de relatie tussen Nederland en Curaçao zijn vaak het thema.
Tot slot, de titel De Wonderboom verwijst naar een verhaal dat Capricorne heeft geschreven en geïllustreerd. In de documentaire beelden lagereschoolleerlingen het verhaal uit en tekenen ze hun eigen Wonderboom. Een typisch voorbeeld van emancipatie door kunst.
De documentaire is in première gegaan begin april 2013 op Curaçao tijdens het Curaçao International Film Festival. De belangstelling was zo groot dat er een extra vertoning werd ingepland. Tot vreugde van Tanja Fraai: “Curaçao was een warm bad voor ons makers. Het enthousiasme oversteeg mijn verwachtingen.”
Capricorne en Tanja Fraai
Over de film
‘De Wonderboom’ duurt 40 minuten, is Nederlands en Papiaments gesproken en ondertiteld in het Papiaments en Engels. Binnenkort verschijnt de versie met Portugese en met Spaanse ondertiteling, zodat de film aan een wereldreis langs festivals kan beginnen.
De film is op dvd te bestellen via info@tanjafraai.nl en kost 17.50 euro (incl verzendkosten binnen Nederland).
Na de zomer vindt er een vertoning in Nederland plaats, waarbij José Maria Capricorne ook aanwezig zal zijn. Meer informatie op www.tanjafraai.nl
Makers
Tanja Fraai (1971) werkt als zelfstandig programmamaker vanuit haar woonplaats Amsterdam. Ze werkte 10 jaar voor de Caribische redactie van Radio Nederland Wereldomroep en heeft sinds een aantal jaar haar eigen bedrijf. Ze maakt mediaproducties, treedt op als dagvoorzitter en heeft nu haar eerste langere documentaire gemaakt.
Mike Ho-Sam-Sooi (1954) is geboren in Paramaribo en is op jonge leeftijd naar Nederland gekomen om zich daar als acteur/regisseur te ontwikkelen. Sinds enkele jaren werkt hij vanuit z’n eigen bedrijf LUKUfilms als cameraman/editor samen met Tanja Fraai aan diverse mediaproducties.

Waar blijft een monument ter nagedachtenis aan de slavernij in Oost-Indië?

door Tanja Fraai
Bert Paasman. Foto @ Lilian van de Kamp
 
Tijdens de Tong Tong Fair, beter bekend als de Haagse Pasar Malam, vraagt Bert Paasman  aandacht voor de afschaffing van de slavernij in ander perspectief. Nu eens niet met ‘De West’ als centrum waar de slavernij plaatsvond, maar ‘De Oost’; Oost-Indië. Paasman is emeritus hoogleraar koloniale en postkoloniale Cultuur- en Literatuurgeschiedenis (UVA) en kent beide werelden goed..
150 jaar
Waarom was er in 2010, toen de slavernij in Oost-Indië precies 150 jaar geleden werd afgeschaft geen aandacht voor dit feit, vraagt Paasman zich af. Vooral omdat er dit uitgebreid stil gestaan wordt bij 1863, het jaar dat de slavernij in Suriname en de voormalige Antillen werd afgeschaft.
Mardijkers, vrijgemaakte slaven in Oost-Indië, afbeelding uit 1704
Aantal
Slavernij was er wel degelijk en zelfs op dezelfde schaal als in West-indië; er werden zo’n 600.000 mensen slaaf gemaakt in Oost-Indië. Vanuit India, Ceylon, Bali, Celebes (het huidige Sulawesi) werden de slaven vervoerd naar Java. “Dat waren vaak minder zeewaardige schepen, mensen stierven aan boord.”  illustreert Paasman.
Huisslaven
Anders dan in de West waren er vrijwel geen plantages dus ook geen plantageslaven die zwaar werk in de brandende zon moesten doen. De Oost-Indische slaaf was een huis-tuin-en keukenslaaf die op het erf aan het werk werd gezet. “Eigenlijk de voorloper van de baboe en de kokki dus het huispersoneel,” voegt Paasman toe. Bij aanleg van steden en forten en in de havens van de VOC verrichtten de slaven echter wel degelijk zware lichamelijk arbeid.
Verhoudingen
Relaties tussen witte mannen en donkere slavinnen kwamen veelvuldig voor en werden geaccepteerd. De slavinnen moesten Nederlands leren en Protestant worden als ze gingen trouwen. Omgekeerd was een verhouding tussen een witte vrouw en een donkere slaaf uit den boze. Voor de slaaf in kwestie restte de doodstraf als de relatie aan het licht kwam.
Aandacht
Paasman besluit zijn lezing met een antwoord op de vraag waarom er zoveel minder aandacht is voor die slavernij in de Oost. Om te beginnen is er veel minder onderzoek naar gedaan dan in het West-Indisch gebied. Ook is de oude slavenbevolking geassimileerd met de Indonesische bevolking; nazaten zijn dus nauwelijks meer aan hun uiterlijk herkenbaar. Een derde reden is het ontbreken van wat Paasman noemt pressure groups  dus afstammelingen van nazaten die aandacht vragen.
 
De lezing werd gehouden op donderdag 23 mei 2013 op de Tong Tong Fair in Den Haag.
  • RSS
  • Facebook
  • Twitter