blog | werkgroep caraïbische letteren
0
 

Robby Harman: Harmanized: crossovers van taal, stijl en ritme

door Jerry Dewnarain

Robby Harman is de artiestennaam van Robert Sordam die vocalist en componist is. In 2016 is een persoonlijk album genaamd Harmanized door uitgeverij In de Knipscheer, ‘de kleurrijkste uitgever van Nederland’ gepubliceerd. Deze uitgeverij gaf ook andere boeken uit met als thema Surinaamse muziek namelijk 40 jaar Surinaamse muziek in Nederland en de dvd-in-boek De stilte van het ongesproken woord. Harmanized, de cd, is door Iwan van Hetten geproduceerd in Engeland.

 

Robby Harman. Foto © Michiel van Kempen

Robert ‘Harman’ Sordam is kind van een vader uit Moengo (Suriname) en een moeder uit de Jordaan (een wijk in Amsterdam, Nederland). Hij groeide op in Amsterdam en wordt door uiteenlopende culturele en muzikale stijlen beïnvloed. Jarenlang stelt Robby Harman zijn muzikale expertise in dienst van projecten. Hij organiseerde de laatste 10 jaar een aantal grote projecten, zoals concerten met het Metropole Orkest en een boek + dvd over drie dichters uit de Surinaamse poëzie-canon De stilte van het ongesproken woord. Vorige jaar verscheen een boek + 2 cd’s over 40 jaar Surinaamse Muziek in Nederland (De Muzikale Fakkeldragers). Met cabaretière Jetty Mathurin maakte hij theatertours met het Metropole Orkest.
Met Harmanized schept Sordam een nieuw muzikaal concept: Dutch Caribbean Crossover. Zijn nummers, 13 waarvan 11 eigen nummers, ademen nieuwe creaties van bestaande Afro Caribische muziektradities: crossovers van taal, stijl en ritme. Het is een potpourri van Afro-Jazz met nu-Soul, RnB en Blues. Met het solo-project Harmanized drukt Robby een voor velen herkenbaar en onuitwisbaar stempel op de Nederlandse én Surinaamse muziekcultuur. Met dit album maakt de muzikant eindelijk zijn eigen composities, zijn eigen verhaal (de tekst is door hem geschreven) en zijn eigen stemgeluid wereldkundig. In het boek dat bij de cd hoort, schetst hij ervaringen die hij tijdens zijn zoektocht naar de ultieme crossover van pop, vocale swing en jazzy geïmproviseerde Afro-Caribische muziek opdeed. De 13 titels in zijn boek corresponderen met de 13 titels op de cd.
In het boek 40 jaar Surinaamse muziek in Nederland. De muzikale fakkeldragers staat op pagina 42 over Robby Sordam het volgende: ‘Robby Harman voelt zich als een vis in het water binnen de geïmproviseerde Afro-Caribische Cross-over muziek. Zijn timing en stembuigingen wekken associaties op met jazzvocalisten als Bobby McFerrin, terwijl in zijn timbre alle ingrediënten voor pure kaseko en kawina voorkomen.’
Zelf omschrijft de zanger zijn muziek als ‘vocale swing en geïmproviseerde jazzy muziek met Afro-Caribische invloeden’. Dit klopt ook, want het eerste nummer uit Harmanized, ‘Mi Kondre’, is een mooi voorbeeld hiervan. (Zie tekst onder dit artikel). ‘Mi kondre’ gaat over de emotionele relatie die migranten met hun moederland hebben. Tegelijkertijd is het een scherpzinnige verwijzing naar de mooie compositie van John Helstone. Voor zijn afstudeerfase in de studie Psychologie aan de Universiteit van Amsterdam ging hij naar Suriname. Hij verbleef er negen maanden. ‘Ik dompelde mezelf onder in verschillende culturen, reisde door het regenwoud, at vreemde vruchten, luisterde naar trommels en schreef poëzie en essays.’ (p. 47). Volgens Sordam is er een emotionele band met het moederland waaruit mensen emigreerden. Sommigen dromen dat zij eens teruggaan naar de grond waar hun navelstreng begraven ligt. ‘Wat er ook gebeurt’, vindt Sordam, ‘zolang iemand leeft, is het mogelijk om respect te betuigen aan de grond die je verzorgde.’

Muziek is de ultieme communicatie tussen mens en spiritualiteit. Dit geldt voor alle culturen. Voor iedere emotie bestaat er een muzikale uiting. Behalve dat muziek magisch is, blijkt muziek ook een betrouwbare gids en vertrouweling. Zo vormden de blues een referentiekader voor Robby Harman. Voor hem creëerden de rhythm & blues subtiele richtlijnen. Soulmuziek was voor hem een encyclopedie waaruit je eindeloos kon citeren: situaties waarin het je aan de juiste woorden ontbrak. Hij vertelt erover: ‘Muziek is voor zover ik mij kan herinneren, een belangrijk ding in mijn leven. Vaak gebruikte ik potten en pannen om te experimenteren met verschillende geluiden en ritmes. Op accordeon speelde ik diverse Europese stijlen zoals de valse musette, de tango en typisch Amsterdamse liedjes. Soms haatte ik mijn ouders omdat ze mij dwongen om elke dag te studeren.’
In het voorwoord van het boek schrijft programmamaker Guilly Koster: ‘Robby Harmans sterkste kwaliteit is zijn stemgeluid. Men maakt vaak een voor de hand liggende vergelijking met Al Jarreau, maar ik kan onder ede getuigen dat Robby Harman deze bijna specifieke sound al produceerde lang voor we ooit hadden gehoord van de fenomenale Amerikaanse jazz- en popzanger.’ Dit is een gedurfde mening van Guilly Koster. Maar wat buiten kijf staat, is dat Robby Harman Sordam met zijn cross-overmuziek een uitweg kan tonen voor hen die zich voortbewegen met ketens rond hun geest, of voor hen die zichzelf zien als inferieur en/of minderwaardig!

Robby Harman: Harmanized. Boek + cd. Uitgeverij In de Knipscheer: Haarlem. 2016. ISBN 978-90-6265-942-5.

 

Mi Kondre

Mi kondre tru, mi lobi yu
Yu moi tru na mi ay
Da bun fu yu mi suku f’tru
Na ogri musu wai

Just find your cause
Just to be where you are
Nobody tell you what to do
You got to open up your mind
Remember waiting for that call
Simplifies the only land to be – Mi Kondre
Endless love
Where you build your world around
Nobody will tell you what to do
You got to open your mind
Waiting for the cause
Simplifies the only way to be – Harmony!

(sranan kondre, na mi kondre,
mama kondre, papa kondre,
na wi kondre na wi switi,
mi misi yu, misi yu,
sranan)

(pagina 51)

De jaren

moet leren
dat het kootje
dik en versleten
nooit meer
met goed fatsoen
die middelvinger fier
de lucht in kan

moet voelen
dat de eeltlaag
dunner door slijtage
nooit meer
over steentjes en
het gloeiende strand
o ik kon overal
over vuurdansen

moet weten
dat dit hart
juist heviger maar
ook minder soepel
slaat voor mede en mensheid
nooit meer zo onbevangen
geloofde in een betere
wereld voor lief je
bent goed

Na So
mei 2017

1 Trackback/Ping

Your comment please...

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter