blog | werkgroep caraïbische letteren

Over Papiamentu centraal eindexamen 2017

Op dinsdag 9 mei 2017 hebben de eindexamenkandidaten van havo en vwo het eindexamen Papiamentu gemaakt. Ze vonden het een makkelijk examen. Vragen van de journalist van de Amigoe aan Jeroen Heuvel.

1-Bent u als docent Papiaments dezelfde mening toegedaan, was het inderdaad een makkelijk examen?
Gemakkelijk noem ik het niet. Ik noem beide examens: op niveau, met interessante teksten, en heel goed maakbaar. Petje af voor het examenbureau in Curaçao (ETE) dat deze examens heeft ontwikkeld.
 
2-Hoe bereidt u uw leerlingen voor op de examens?
Het centraal examen betreft altijd leesvaardigheid. De kandidaten krijgen twee teksten, één met vragen en een om samen te vatten. Vanaf de lagere school oefenen leerlingen al hun leesvaardigheid (naast de spreekvaardigheid, de kijk- en luistervaardigheid en de schrijfvaardigheid). Alle collega-docenten bereiden de leerlingen voor op leesvaardigheid, ook bijvoorbeeld die van biologie. Wat staat er en wat bedoelt de schrijver daarmee? Ik wil zeggen dat niet alleen ik de leerlingen voorbereid. Met de regels voor samenvatten begin ik pas in de derde klas, maar de kinderen maken al bij de voorbereiding voor alle vaktoetsen samenvattingen vanaf klas 1.
Een andere voorbereiding is op het vlak van veiligheid en zelfvertrouwen. Wat we weleens vergeten is dat in het onderwijs we niet alleen werken aan de prestatie van leerlingen, maar evenveel aandacht besteden aan de relatie, op verschillende gebieden. De relatie van de leerling tot zichzelf en zijn omgeving. Ken jezelf door de wereld te leren kennen, dat is onderwijswet nummer 1. Dus ik leer ze dat ze anders mogen zijn, zichzelf namelijk mogen worden. Dit aspect is vaak moeilijker dan het aanleren van vaardigheden en competenties. Het is belangrijk bij een examen dat je mag jezelf-aan-het-worden-zijn. Hiervoor kun je natuurlijk geen punt krijgen, maar je scoort wel degelijk als je goede begeleiding hebt gehad.
 
3-De examens zijn lokaal gemaakt, op welke manier vertaalt zich dat het beste naar de leerlingen, met andere woorden, is er een verschil in vraagstellingen bij de opgaven bij taalexamens die in Nederland worden ontworpen.
Nee, er is geen verschil in vraagstelling. In het examenprogramma hebben vwo-docenten Papiamentu en onderwijskundigen vastgesteld waaraan leerlingen moeten voldoen om te kunnen slagen voor havo c.q. vwo en dat examenprogramma is gewaarborgd door hetzelfde bureau in Nederland dat de ‘Nederlandse’ examens ontwikkelt. Het is juist heel goed dat er hier examens worden ontwikkeld, omdat de keuze van de teksten (dus niet de keuze van de vragen, want die zijn universeel) past bij de gemiddelde interesse van de kandidaten in Curaçao. Het ETE maakt ook de examens Nederlands, omdat de teksten die worden voorgeschoteld aan de leerlingen in Europees Nederland vaak niet aanslaan bij de kandidaten alhier. Het examenbureau in Nederland heeft bovendien geëist dat het ETE de examens Spaans voor Curaçao maakt, omdat die examens uit Nederland te gemakkelijk zijn voor onze kandidaten.
 
4-De teksten zijn dit jaar vertaald van Nederlandse bronnen, had u niet liever lokale bronnen gezien?
Ja, maar die zijn er niet voldoende. De teksten in het Papiamentu die in kranten en tijdschriften zijn gepubliceerd voldoen niet aan de niveau-eisen van het examenprogramma voor havo, laat staan van vwo. Hier lijkt iets eigenaardigs aan de hand te zijn. Ik kom hier binnenkort op terug in een beschouwend artikel in een sociaal-cultureel tijdschrift.
 
5-Wat vinden de leerlingen van de Albert Schweitzer havo vwo (ASHV) van het verplichte vak Papiaments? Vinden ze het nuttig? Het gaat hier niet om de leerlingen van de Albert Schweitzer vsbo (ASC). 
Ze vinden het heel belangrijk om de officiële talen van Curaçao te beheersen, maar ze zouden het liever op een niveau van vsbo 4 willen afronden als verplicht vak, bijvoorbeeld aan het eind van havo 3 en het verder als een keuzevak aangeboden krijgen. Doordat de politiek het hier als examenvak verplicht heeft gesteld (in Aruba en op Bonaire heeft de politiek dit verstandiger besloten) moeten leerlingen van havo nu in 3 talen eindexamen doen en van vwo zelfs in 4 talen. Dit is een belasting voor studenten die beter zijn in technische vakken dan in de talen. Bovendien is er hierdoor geen ruimte om een ander vak in het vrije deel te kiezen. Begrijp me goed, ik vind dat het Papiamentu een volwaardige taal is en dat het geëxamineerd kan (dus niet: moet) worden op havo én op vwo-niveau. Maar de leerlingen vinden het niet nuttig. Vwo-leerlingen en havo-leerlingen gaan verder studeren, en ze zullen nooit een studieboek in het Papiamentu hoeven te lezen, zelfs niet als ze Papiamentu als vak willen gaan studeren, het proefschrift van Frank Martinus, om een voorbeeld te noemen, is in het Engels geschreven. Maar nogmaals, lees mijn artikel, in het Papiamentu, dat binnenkort wordt gepubliceerd. Ik heb groot respect voor de Curaçaose student. Hij/zij doet in meer vakken eindexamen dan de student aan de overkant van de oceaan. Ik vind een havodiploma of vwo-diploma in Curaçao gehaald dan ook meer waarde hebben.

In de Amigoe van woensdag 10 mei 2017 is een artikeltje verschenen waarin dit interview is verwerkt.

Artikel in Amigoe n.a.v. het centraal eindexamen Papiamentu havo en vwo 2017

Your comment please...

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter