blog | werkgroep caraïbische letteren
Categorie: Kunstopdrachten

Dhiradj Ramsamoedj portretteert Michaël Slory

In opdracht van de Werkgroep Caraïbische Letteren is de Surinaamse kunstenaar Dhiradj Ramsamoedj bezig een portret van de dichter Michaël Slory te vervaardigen. Jaarlijks geeft de Werkgroep een opdracht aan een talentvol, aankomend kunstenaar van Surinaamse of Antilliaanse/Arubaanse origine om een portret te vervaardigen van een schrijver of dichter uit Suriname, de Nederlandse Antillen of Aruba. De bedoeling is dat jonge kunstenaars op die manier ertoe worden bewogen zich te verdiepen in de schrijfcultuur van hun eigen land, en daarmee artistiek aan de slag te gaan. In de vorm die zij voor hun portret kiezen zijn zij geheel vrij. Het hoeft dus niet te gaan om een portret in traditioneel-realistische zin.
De eerste van deze opdrachten is in 2009 verleend aan de Curaçaoënaar Tirzo Martha; hij maakte een driedimensionaal werk dat de wereld van Elis Juliana verbeeldt. Het beeld werd op Curaçao onthuld en daar maandenlang tentoongesteld in een galerie, en zal binnenkort in Amsterdam te zien zijn (klik hier om het beeld te zien).
Dhiradj Ramsamoedj (geb. 1986) baarde opzien met zijn bijdrage aan de grote tentoonstelling Paramaribo-SPAN in 2009. Hij richtte het huis van zijn grootmoeder in tot expositieruimte met o.m. een installatie van drinkkroesen, een bewegende pop opgebouwd uit duizenden stukjes textiel en een uit metalen pennetjes opgebouwde figuur (zie foto’s rechts; klik op afbeeldingen om te vergroten).
Het materiaal voor zijn portret van Slory zoekt hij allereerst in papier: hij is bezig een bijzonder schrift vorm te geven dat de poëzie van Slory in beeldende vorm vangt. Het omslag ervan is uitgevoerd in de panji-stof die marrons gebruiken voor hun omslagdoeken. Het ligt in de bedoeling dat het kunstwerk op 4 augustus 2010, de 75ste geboortedag van de dichter, aan het publiek in Suriname wordt onthuld. De kunstenaar stuurde ons onderstaande impressie van het work-in-progress.

Bovenste foto: Michaël Slory en Dhiradj Ramsamoedj
(foto @ Michiel van Kempen);

andere foto’s @ Dhiradj Ramsamoedj

Protehá e Wardador

door Jennifer SmitIn opdracht van de Werkgroep Caraïbische Letteren van de eerbiedwaardige Maatschappij der Nederlandse Letteren (te Leiden) maakte de Curaçaose kunstenaar Tirzo Martha een portret van Elis Juliana. De titel van het kunstwerk is ‘Protehá e Wardador’ (Bescherm de beschermer). Op 2 december jongstleden werd op de UNA het kunstwerk onthuld. De schakel tussen de penningmeester van de Werkgroep, prof. dr. Michiel van Kempen, en de kunstenaar vormde kunsthistorica drs. Jennifer Smit, die het proces van deze opdracht begeleidde. Het kunstwerk is het eerste in een reeks van opdrachten die de Werkgroep wil verlenen aan talentvolle kunstenaars uit de Antillen, Aruba en Suriname om zo een link te leggen tussen de beeldende kunst en de letteren. Martha’s kunstwerk is nu voor het publiek tot eind 2009 te bezichtigen in Gallery Alma Blou, Landhuis Habaai, Frater Radulphusweg 4. Daarna verhuist het beeld naar de Openbare Bibliotheek in Amsterdam.

Dit portret van Elis Juliana is allesbehalve conventioneel. Dus geen realistische weergave van het gezicht van Juliana. Volgens Martha zijn dergelijke portretten er genoeg en de discussie of het wel of niet lijkt, hoeft derhalve niet gevoerd te worden. Martha wilde geen realistisch of figuratief beeld maken. Hij koos voor ‘een ander soort realisme, een andere interpretatie van wat Elis Juliana voor de Curaçaose samenleving betekent’. De multi-getalenteerde Juliana is volgens Martha terecht ‘een beschermer van ons cultureel erfgoed en heeft het grootste deel van zijn leven gewijd aan het onderzoeken en beschermen van het dagelijks leven van de Curaçaoënaar’.
Het ‘ander soort realisme’ van Martha bestaat uit een conglomeraat van allerlei objecten uit het dagelijks leven die samengepakt zijn in een witte vogelkooi. Uit deze kooi ‘erupteert’ als het ware een zwarte etalagepop. In zijn hoofd zijn verschillende flessen geplaatst, waarin zich verscheidene doosjes bevinden. Hierboven torent een paraplu en het geheel wordt bekroond door een porseleinen beeldje van een haan, symbool van de macho. Aan de achterkant van het beeld is een plastic helm aan de kooi bevestigd. Dit geheel staat op een krukje. Dat kooi en helm zinspelen op het beschermen, behoeft geen verdere uitleg. De ware postmodernist Martha heeft voor iedereen bekende objecten uit de dagelijkse realiteit bij elkaar gebracht en in een andere context geplaatst, namelijk die van Elis Juliana als beschermer van ons cultureel erfgoed. Martha recycleert dus als het ware letterlijk en figuurlijk alledaagse Curaçaose voorwerpen en geeft deze een nieuwe dimensie. Dat heeft Martha voortreffelijk en op zeer spannende en speelse wijze gedaan, niet alleen visueel maar ook inhoudelijk. Het portret is een schouwspel van zaken die iedereen onmiddellijk zal herkennen, zoals een flesje alcolado glacial, een afro-kam en een flesje rum. We zien bijvoorbeeld ook een rattenval en een knikkend speelgoedhondje. Iedere keer zal de toeschouwer iets nieuws ontdekken. Je raakt er niet op uitgekeken en kan je fantasie de vrije loop laten. Martha knipoogt eveneens naar de traditionele portretbuste door gebruik te maken van een etalagepop. En achter het deurtje van de kooi zien we een klein fotootje van Elis Juliana in zijn jonge jaren.
Voor meer foto’s en een toelichtende tekst van de kunstenaar klik hier
Foto’s: @ Michiel van Kempen

Portret van Elis Juliana door Tirzo Martha

Een nieuw initiatief van de Werkgroep Caraïbische Letteren: de Werkgroep heeft besloten om elk jaar aan een aankomend, talentvol beeldend kunstenaar uit het Caraïbisch gebied een opdracht te verlenen tot het maken van een portret van een schrijver of dichter uit Suriname, de Nederlandse Antillen of Aruba. Langs deze weg zullen jonge beeldend kunstenaars zich verdiepen in het werk van hun schrijvende confrères en de literatuur van hun regio, terwijl zij ook een betaalde opdracht krijgen die hun verder stimuleert op hun artistieke weg. De kunstenaars zijn geheel vrij hun opdracht vorm te geven zoals zij dit zelf willen.

.


De eerste die een opdracht kreeg is de op Curaçao werkzame beeldend kunstenaar Tirzo Martha. Hem werd verzocht een portret te maken van de dichter/schrijver Elis Juliana. Hij vervaardigde zijn kunstwerk in de maanden mei-augustus 2009 en gaf het de titel Proteha e Wardador [Bescherm de beschermer]. Tirzo Martha zegt over zijn werk onder meer:

‘Elis is een beschermer van ons cultureel erfgoed, een mens die het grootste deel van zijn leven heeft geïnvesteerd in het onderzoeken en beschermen van het dagelijks leven van de Curaçaoënaar. Mijn werk is het symbool van hoe dierbaar al deze objecten voor hem zijn en hoe zorgvuldig hij hiermee omgaat.’

Voor de gehele tekst van Tirzo Martha en meer foto’s van het werk, zie de website van de Werkgroep, klik hier.

Tirzo Martha studeerde van 1985 tot 1986 aan de Akademia di Arte Korsou, Curacao, van 1987 tot 1989 aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, van 1989 tot 1991 aan de Molenaar Fashion School in Nederland. Hij exposeerde behalve op de Antillen en ASruba in Nederland, Engeland, Italië, Duitsland, Trinidad & Tobago en de Verenigde Staten.

Zijn portret van Elis Juliana – tot stand gekomen door bemiddeling van Jennifer Smit – zal eind november op Curaçao ten doop worden gehouden, en daarna ook in Nederland te zien zijn. Deze blogspot houdt u daarvan op de hoogte.

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter