blog | werkgroep caraïbische letteren
Categorie: Sport & spel

Enith Brigitha, de zwemkampioene die zichzelf bleef

“Diverse artsen ergerden zich groen en geel aan wat zij noemden de schandalige en onmenselijke ‘chemische prestatietechnieken’ die schaamteloos werden gebruikt om jonge talentvolle sporters op te fokken. Vooral jonge meisjes met zwemtalent werden daarvan het slachtoffer. […] Waarom bleef men in Nederland over die praktijken zo naïef onwetend? Het antwoord is volgens mij simpel …”

door Brede Kristensen lees verder…

Enith Brigitha’s zwemcarrière geboekstaafd

door Jeannette van Ditzhuijzen

Het leven van de Curaçaose Enith Brigitha stond al heel vroeg in het teken van zwemmen.  lees verder…

Zonder ellebogen te gebruiken klimt Nicole Hoevertsz naar top Internationaal Olympisch Comité

De secretaris van de ministerraad van Aruba is gekozen in het hoofdbestuur van het IOC.

door John Volkers

Het land dat nog nooit een medaille won op de Spelen heeft een vrouw in zijn midden die in de hoogste rang van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) is gekozen. Nicole Hoevertsz (53) van Aruba is sinds vrijdag hoofdbestuurslid van de machtigste sportorganisatie ter wereld. Sinds 2006 was zij ‘gewoon’ IOC-lid. lees verder…

Enith Brigitha. Zwemmen in de schaduw van doping

Het levensverhaal van een van Nederlands grootste zwemsters, de Curaçaose Enith Brigitha, verschijnt deze week bij LM Publishers. Als vijftienjarige kwam Enith (1955) uit Curaçao naar Nederland, waar ze al snel iedereen in het zwembad de baas was. Ze was twee keer Sportvrouw van het Jaar (1973 en 1974) en de eerste gekleurde zwemmer ter wereld met olympische medailles. lees verder…

SDK-zwembad heet nu Pisina Enith Brigitha

Vandaag [20 april 2017] is het SDK-zwembad omgedoopt in het ‘Pisina Enith Brigitha’. Een mooi eerbetoon aan deze Curaçaose zwemster die in de jaren zeventig in de wereldtop zwom. lees verder…

Jeannette van Ditzhuijzen werkt aan boek over Enith Brigitha

Schrijfster en journaliste Jeannette van Ditzhuijzen werkt aan een boek over Enith Brigitha (1955). De van afkomst Curaçaose was in de jaren zeventig de meest toonaangevende Nederlandse zwemster, maar kwam niet verder dan brons op de Olympische Spelen. Later bleek dat de Oost-Duitse dames die naar goud en zilver zwommen dat deden met gebruik van doping. lees verder…

Suriname heeft een Sportmuseum

De opening van het Sportmuseum/Sports Hall of Fame (die ook via een SVTS-livestream te volgen was) vond plaats op de stralende middag van zondag 6 november 2016 in een voor de gelegenheid opgezette tent, die rijkelijk was gedecoreerd met ballonnen en protocollaire vertegenwoordigers van het Ministerie van Sport- en Jeugdzaken. lees verder…

‘Makhan chor’ als nationaal volksspel

Het lukt een team jongeren om de pot makhan te bemachtigen. (Foto: Ra-Ni Entertainment)
God Krishna was dol op roomboter, makhan. Zijn moeder deed er alles aan om de pot met makhan zo hoog mogelijk te bewaren. Alle inspanningen ten spijt, het lukte Krishna altijd om de pot te pakken. Het spel ‘Makhan chor (boterdief) is afgeleid van het epos van Krishna Lila (het spel van Krishna). 
Het spel is onder de Hindoes in Suriname in het vergeetboekje geraakt. Dinesh Malhoe van Ra-Ni Entertainment wil dit spel herintroduceren als nationaal volkspel. Zijn grootvader Sitari Malhoe organiseerde in het verleden dit spel op ‘Bradimofo’ in het district Saramacca.

Een pot met makhan [boter] wordt ongeveer zes meter hoog opgehangen. Jongedames en heren klimmen op elkaars schouders in een poging de pot te pakken. Het team dat succes heeft, is de winnaar van dit spel. Bij de viering van Phagwa op 27 maart krijgt de samenleving een demonstratie van een traditionele ‘makhan chor.’ Jongeren van de Shiva Hind school uit Trinidad zullen het spel tonen.

Harmonieus en gemoedelijk 
Malhoe wil dit spel een jaarlijks terugkerend karakter geven waarbij de finale plaatsvindt in de Palmentuin. De bedoeling is dat alle districten een ‘makhan chor’ kiezen, die tegen elkaar uitkomen in de finale. De winnaar krijgt dan een wisseltrofee en is de ‘Makhan Chor Kampioen’ van dat jaar. Malhoe heeft toestemming om het Holi-feest in de Palmentuin te vieren. Onder de naam ‘Nationale Phagwa Manifestatie’ zullen diverse attracties, waaronder chautal en tazza-groepen, bhaitak gana, worden gehouden.

“Het is de bedoeling om dit tot de grootste en leukste phagwa-manifestatie te maken, waarbij een ieder heel harmonieus en gemoedelijk met elkaar dit feest kan komen vieren, zonder wilde stoeipartijen,” zegt Malhoe. “Er zal heel streng worden opgetreden tegen onruststokers.”

De Palmentuin is recent volledig gerenoveerd en omrasterd. De organisator garandeert dat de bezoekers streng zullen worden gecontroleerd bij de ingangen. “Het is ten strengste verboden om iets anders dan poeder en kleursel naar binnen te brengen,” benadrukt hij. “Het moet een familiefeest worden.”

[uit Starnieuws, 14 maart 2013]

Voetbalclichés

door Hassan Bahara

Het is altijd smullen geblazen als sportcommentatoren zich aan antropologische duiding wagen. Als zwarte atleten winnen, komt dat door ‘natuurlijke aanleg’. Als een blanke goed presteert, komt dat door ‘hard trainen’, ‘intelligentie’ of ‘strategisch inzicht’.” Tijd om een nieuw cliché te munten. Over Sportverslaggevers.

Gisterenavond tijdens de dramatisch verlopen wedstrijd tussen Gabon en Marokko (Afrika Cup 2012) deed de commentator een memorabele uitspraak: “Wat je vaak ziet in het Afrikaanse voetbal: de drang om te scoren is erg groot.”

Het is altijd smullen geblazen als sportcommentatoren zich aan zulke antropologische duiding wagen. Struikelt een Duitser over een onzichtbare uitgestoken been, dan heet het toneelspel dat in het geniepige voetbal-DNA van de Duitser gebrand zit. Zet om het even welke Zuid-Amerikaanse voetballer een onbesuisde sliding in, dan zijn we getuige van een onbeheerste en cultureel bepaalde moordzucht.

 

Ook over onze eigen voetbalcultuur neigen we in clichés te denken. Wat er vervolgens gebeurt als het spel niet aan de clichés voldoet, beschrijft Ian Buruma heel mooi in zijn formidabele boek Dood van een gezonde roker:

“Je ziet hetzelfde fenomeen dikwijls aan de manier waarop het Nederlands elftal voetbalt. Trots op hun superieure techniek, hun multiculturele samenstelling, hun soepele, haast arrogante spel, waarmee ze spelers van saaiere ploegen, zoals Duitsland, razend maken, beginnen de sterren van de nationale voetbalploeg de wedstrijd gewoonlijk met alle branie van het geweldige Amsterdam. Ze weten dat ze de beste zijn in hun speelse individualisme, hun vergaande stoutmoedigheid. En soms zijn ze dat ook. Maar als het tegen zit en de volhardende Duitsers, de obstinate Italianen of de stugge Engelsen een of twee doelpunten maken, laten de spelers het hoofd snel hangen en zijn de verwijten niet van de lucht. En als de wedstrijd verloren wordt heerst er een zure sfeer van verongelijktheid: hoe heeft dit ons kunnen overkomen? Waaraan hebben we dit verdiend? We zijn toch zeker de besten? Fuck you!”

Gisteren schreef De reizende commentator Maarten Huygen in NRC over een heftige discussie in de publieksloge van het Utrechtse stadion de Galgenwaard. Inzet was een onderzoek van Jacco Sterkenburg die had “vastgesteld dat Marokkanen bij sport weliswaar beter worden behandeld dan elders in de media, maar dat zwarte atleten vaker dan anderen worden beschreven in lichamelijke termen. Als zij winnen, komt dat door ‘natuurlijke aanleg’. Als een blanke goed presteert, komt dat door ‘hard trainen’, ‘intelligentie’ of ‘strategisch inzicht’.”

“Verlicht racisme” noemt Sterkenburg deze verschillen in duiding van een sportprestatie.

Hilarisch en intriest tegelijk is het commentaar hierop van een sportverslaggever die de conclusie van Sterkenburg lijkt te delen:

„Zwarten hebben een fijner ontwikkeld spierstelsel en daardoor bereiken ze de finale”, zei een man. „Dat is een determinant. Schaken is een determinant voor witten. Maar mijn mening is politiek incorrect.”
Uit verder onderzoek van Sterkenburg bleek dat Marokkanen en Surinamers zich aan de sportverslaggeving storen. Aanleiding voor Sterkenburg om de NOS te vragen of ze hier geen rekening mee kunnen houden en proberen deze ergernis weg te nemen. Maar daar had sportverslaggever Jeroen Grueter weinig oren naar. Zijn werk is al druk en zwaar genoeg, hij kan ook niet nog eens rekening gaan houden met de ergernissen van een fractie van het kijkerspubliek.

Tja. Opmerkelijke afweging. Tijd dus om een nieuw cliché te munten. Sportverslaggevers: zonder uitzondering lui en volgevreten volk dat de platitude liever is dan nuance en inzicht. .

Hassan Bahara is columnist, criticus en schrijver. Hij heeft sinds kort een weblog. Deze column is eerder op zijn blog verschenen en in overleg met Hassan Bahara ook op Republiek Allochtonië geplaatst.


[vanRepubliek Alochtonië, 29 januari 2012]

Mastklimmen


Prentbriefkaart van de volksspelen op het Gouvernementsplein. Onderschrift: ‘Op Koninginnedag. Mastklimmen. Eugen Klein, Uitgever H.B. Heyde, Drukker’ Achterzijde: ‘Briefkaart uit de kolonie Suriname. Algemeene Postvereeniging.’

Locatie: Paramaribo, Suriname
Vervaardiger: Eugen Klein
Inv. Nr.: 09-42
Fotoarchief Stichting Surinaams Museum
Een van de foto’s in het historische foto-archief van het Surinaams Museum op Flickr, zie de link in de kolom rechts.

  • RSS
  • Facebook
  • Twitter